Mỹ cử tàu ngầm hạt nhân đầu tiên đến Úc tham gia lực lượng luân phiên

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Lầu Năm Góc lựa chọn tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân USS Colorado tham gia lực lượng luân phiên tại Úc, đánh dấu bước triển khai mới theo Hiệp ước đối tác an ninh Anh - Mỹ - Úc (AUKUS).

Mỹ xác định USS Colorado là tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân đầu tiên của nước này được chỉ định tham gia lực lượng tàu ngầm luân phiên tại Tây Úc. Tàu dự kiến đến căn cứ hải quân HMAS Stirling vào cuối năm 2027, theo AFP ngày 27.10.

USS Colorado thuộc lớp Virginia, dài khoảng 115 m, được trang bị tên lửa tấn công mục tiêu trên bộ cùng hệ thống ngư lôi hiện đại. Trong tuyên bố chung, Mỹ, Úc và Anh đánh giá việc lựa chọn tàu là cột mốc quan trọng trong nỗ lực tăng cường năng lực răn đe và phối hợp quân sự giữa ba nước theo thỏa thuận AUKUS.

Theo kế hoạch, Lực lượng luân phiên tàu ngầm phía tây (SRF-West) sẽ hoạt động tại căn cứ HMAS Stirling ở Tây Úc, với quy mô tối đa 5 tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân, gồm 4 tàu của Mỹ và một tàu của Anh.

Việc triển khai luân phiên không chỉ mở rộng sự hiện diện của tàu ngầm đồng minh trong khu vực mà còn giúp Úc tích lũy kinh nghiệm vận hành, bảo dưỡng và hỗ trợ hậu cần, chuẩn bị tiếp nhận các tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân của riêng mình trong tương lai.

Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles khẳng định đây là một trong những cột mốc quan trọng đầu tiên của AUKUS. "Mọi việc đang tiến triển đúng kế hoạch", ông nói với Kênh News24, đồng thời cho biết nhân viên Mỹ đã có mặt tại căn cứ HMAS Stirling để chuẩn bị cơ sở hạ tầng phục vụ hoạt động của lực lượng luân phiên.

Được Mỹ - Anh - Úc công bố năm 2021, AUKUS hướng tới tăng cường hợp tác công nghệ quốc phòng, trong đó có kế hoạch trang bị tàu ngầm chạy bằng năng lượng hạt nhân cho hải quân Úc. Thỏa thuận ra đời trong bối cảnh 3 nước ngày càng quan ngại về sự gia tăng các mối đe dọa tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương.

Theo dự báo của chính phủ Úc, chương trình tàu ngầm AUKUS có thể tiêu tốn tới 235 tỉ USD trong khoảng 30 năm, trở thành một trong những dự án quốc phòng lớn nhất của Canberra.

Song song với việc chuẩn bị tiếp nhận tàu ngầm đồng minh, Úc tiếp tục đầu tư phát triển năng lực công nghiệp quốc phòng trong nước. Theo Reuters, Tập đoàn quốc phòng Thales (Pháp) ngày 26.10 đã khánh thành cơ sở sản xuất và bảo trì hệ thống sonar tại Rydalmere, phía tây thành phố Sydney.

Dự án được Thales và chính phủ Úc đồng tài trợ, nhằm cung cấp thiết bị sonar cho các tàu khu trục lớp Hunter, tàu ngầm lớp Collins và hệ thống tự hành BlueSentry. Việc phát triển năng lực bảo trì tại chỗ được kỳ vọng giúp rút ngắn thời gian sửa chữa, tăng thời gian hoạt động của các phương tiện hải quân, đặc biệt trong nhiệm vụ tình báo, giám sát và trinh sát.

Đáng chú ý, Thales nắm khoảng 35% cổ phần tại Naval Group - Tập đoàn đóng tàu Pháp từng mất hợp đồng cung cấp tàu ngầm cho Úc khi Canberra quyết định chuyển sang AUKUS năm 2021. Quyết định khi đó đã gây ra căng thẳng ngoại giao giữa Pháp và Úc.

Lầu Năm Góc vừa chỉ định tàu ngầm hạt nhân tấn công USS Colorado thuộc lớp Virginia trở thành khí tài đầu tiên của Mỹ tham gia lực lượng luân phiên tại căn cứ HMAS Stirling ở Tây Úc vào cuối năm 2027. Động thái này đánh dấu bước tiến cụ thể của Hiệp ước AUKUS nhằm thiết lập Lực lượng luân phiên tàu ngầm phía tây (SRF-West) với quy mô tối đa 5 tàu chiến, bao gồm 4 tàu của Mỹ và 1 tàu của Anh. Theo Bộ trưởng Quốc phòng Úc Richard Marles, nhân sự kỹ thuật Mỹ hiện đã có mặt tại căn cứ HMAS Stirling để chuẩn bị hạ tầng tiếp nhận phương tiện. Việc vận hành lực lượng luân phiên tại vùng biển chiến lược phía tây không chỉ tăng cường đáng kể năng lực răn đe đồng minh mà còn tạo cơ hội để Hải quân Úc tích lũy kinh nghiệm hậu cần và bảo dưỡng thực tế. Đây là khâu chuẩn bị then chốt trước khi Canberra chính thức sở hữu hạm đội tàu ngầm hạt nhân độc lập, thuộc khuôn khổ dự án trị giá ước tính 235 tỉ USD kéo dài trong ba thập niên. Thỏa thuận ba bên ra đời từ năm 2021 nhằm đối phó trực tiếp với các thách thức an ninh hàng hải đang gia tăng tại khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương. Song song với tiến trình triển khai lực lượng đồng minh, Úc tiếp tục thúc đẩy chuỗi cung ứng công nghiệp quốc phòng nội địa thông qua việc phối hợp cùng tập đoàn Thales của Pháp khánh thành cơ sở sonar tại Rydalmere. Cơ sở mới được đồng tài trợ để chế tạo và sửa chữa khí tài cảm biến cho các tàu khu trục lớp Hunter, tàu ngầm lớp Collins cùng phương tiện tự hành BlueSentry. Bước đi củng cố năng lực bảo trì tại chỗ phản ánh nỗ lực tối ưu hóa tính tự chủ kỹ thuật của Úc sau những xáo trộn ngoại giao từ quyết định hủy hợp đồng đóng tàu với Pháp năm 2021.