Mỹ đạt thoả thuận về Greenland, Tổng thống Trump nói ‘giấc mơ thành hiện thực’

Nguồn ảnh: Tiền Phong

Tổng thống Donald Trump vừa cho biết Mỹ, Đan Mạch và Greenland đã đạt được thỏa thuận để Washington mở rộng đáng kể hiện diện quân sự ở Greenland, đồng thời ngăn các đối thủ của Mỹ xây dựng căn cứ riêng trên hòn đảo này. Liên minh châu Âu dựng 'lá chắn' Greenland trước tham vọng chưa từng có của Mỹ ...

Trong bài đăng trên Truth Social ngày 18/9, Tổng thống Trump viết rằng không đối thủ nào của Mỹ có thể thực hiện các khoản đầu tư nhạy cảm trên đảo nếu không được Mỹ chấp thuận, đồng thời cho biết thỏa thuận này không bao giờ hết hiệu lực.

“Theo chỉ đạo của tôi, chúng tôi đã làm việc với các đại diện của Đan Mạch và Greenland để đảm bảo rằng Mỹ sẽ MÃI MÃI có đầy đủ khả năng thực hiện những gì cần thiết tại Greenland, nhằm bảo đảm và bảo vệ an ninh của Greenland cũng như Hợp chúng quốc Hoa Kỳ”, Tổng thống Trump viết.

Tuyên bố của Tổng thống Trump cho thấy ông hài lòng với kết quả đàm phán và có thể sẽ không khơi lại các tuyên bố về chuyện sáp nhập Greenland, ít nhất trong tương lai gần. Ông cho biết, Mỹ sẽ sớm triển khai lực lượng quân sự quy mô lớn trên hòn đảo, nhưng không giải thích cụ thể. Hiện Mỹ đã có căn cứ của Lực lượng Vũ trụ ở vùng tây bắc hẻo lánh của Greenland.

“Đây là giấc mơ trở thành hiện thực đối với Hợp chúng quốc Hoa Kỳ”, ông Trump viết.

Văn phòng Thủ tướng Đan Mạch nhấn mạnh trong thông cáo đưa ra cùng ngày rằng, thỏa thuận này sẽ tăng cường an ninh ở Bắc Đại Tây Dương và Bắc Cực.

Đến nay vẫn còn nhiều điểm chưa rõ, như liệu Mỹ có xây thêm căn cứ mới ở Greenland hay không.

Mỹ hiện đã có gần như toàn quyền bay qua và đặt căn cứ tại Greenland, theo hiệp ước ký từ năm 1951.

Chưa rõ thỏa thuận sẽ được người dân Greenland đón nhận như thế nào. Greenland là một lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch.

Trong tuyên bố riêng, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nói rằng thỏa thuận này đã “giải quyết vĩnh viễn và hoàn toàn” những quan ngại về an ninh quốc gia của Washington liên quan đến hòn đảo.

“Greenland sẽ mãi mãi là một phần của khu vực phòng thủ chiến lược của Bắc Mỹ, đồng thời loại trừ mọi đối thủ khỏi Greenland và khu vực xung quanh”, ông viết.

Một quan chức giấu tên của Bộ Ngoại giao Mỹ nói với báo chí rằng thỏa thuận cấm các quốc gia không thuộc NATO xây dựng căn cứ tại Greenland, chỉ cho phép Mỹ và các đồng minh thực hiện những “khoản đầu tư nhạy cảm” ở hòn đảo.

Thỏa thuận trao cho Mỹ quyền tiếp cận, quyền đặt căn cứ và quyền bay qua Greenland trong lâu dài, và các quyền này vẫn tiếp tục được duy trì ngay cả khi Greenland trở thành quốc gia độc lập.

Thỏa thuận chiến lược giữa Mỹ, Đan Mạch và Greenland đã chính thức mở rộng quy mô hiện diện quân sự của Washington tại Bắc Đại Tây Dương và Bắc Cực. Theo tuyên bố từ Tổng thống Donald Trump và Ngoại trưởng Marco Rubio, hiệp định này giải quyết triệt để các quan ngại an ninh, đồng thời đảm bảo quyền tiếp cận, bay qua và đặt căn cứ vĩnh viễn cho lực lượng Mỹ. Thỏa thuận cũng thiết lập hành lang phòng thủ kiên cố nhằm ngăn chặn các quốc gia ngoài khối NATO thực hiện những khoản đầu tư nhạy cảm hoặc xây dựng căn cứ riêng trên khu vực tự trị này. Về phía Đan Mạch, Văn phòng Thủ tướng nhấn mạnh thỏa thuận mới góp phần củng cố an ninh toàn diện tại vùng biển phía Bắc. Dù Mỹ vốn đã nắm giữ quyền phòng thủ hòn đảo theo hiệp ước ký kết từ năm 1951 và duy trì một căn cứ của Lực lượng Vũ trụ ở khu vực tây bắc, chi tiết về việc xây dựng thêm các căn cứ mới vẫn chưa được công bố cụ thể. Tuyên bố chung khẳng định các quyền lợi chiến lược của Washington sẽ tiếp tục duy trì hiệu lực ngay cả khi Greenland đạt được độc lập trong tương lai. Động thái này thể hiện bước tiến quan trọng trong việc củng cố lá chắn an ninh Bắc Mỹ, đồng thời khép lại những tranh cãi xoay quanh ý định sáp nhập Greenland của chính quyền Tổng thống Trump. Sự đồng thuận giữa các bên không chỉ khóa chặt tham vọng của các đối thủ cạnh tranh mà còn tái định hình cục diện địa chính trị tại vùng cực. Dù vậy, mức độ tiếp nhận của người dân bản địa đối với việc gia tăng hiện diện quân sự nước ngoài vẫn là một ẩn số cần theo dõi.