Mỹ đua xây dựng siêu máy tính với Trung Quốc

Cuộc đua siêu máy tính giữa các cường quốc đang nóng lên, khi Mỹ chuẩn bị đưa vào hoạt động hai hệ thống đạt tốc độ 20 petaflop, vượt xa các cỗ máy hiện nay. Mỗi petaflop tương đương 10¹⁵ phép tính dấu chấm động trong một giây, cho thấy quy mô xử lý khổng lồ của những hệ thống đặc biệt này. Nếu hoàn thành đúng kế hoạch, hai siêu máy tính Mỹ sẽ mạnh hơn nhiều lần Tianhe-1A, cỗ máy 2,5 petaflop mới của Trung Quốc. Tuy nhiên, trong bảng xếp hạng Top500 năm nay, Tianhe-1A đang đứng ở vị trí số một và dự kiến chính thức được công nhận là siêu máy tính nhanh nhất thế giới vào tuần tới. Thành tích này đánh dấu bước tiến đáng chú ý của Trung Quốc, quốc gia đang nhanh chóng mở rộng năng lực nghiên cứu, tính toán và phát triển công nghệ cao. Sự xuất hiện của Tianhe-1A khiến vị trí dẫn đầu vốn thường gắn với Mỹ trở thành mục tiêu cạnh tranh trực tiếp giữa nhiều quốc gia. Một trong hai hệ thống 20 petaflop của Mỹ đang được xây dựng tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Oak Ridge, nơi từng vận hành Jaguar, siêu máy tính đạt tốc độ 1,75 petaflop. Hệ thống mới của Oak Ridge có thiết kế bao gồm các máy gia tốc, hướng tới khả năng xử lý vượt trội cho những bài toán khoa học phức tạp. Ông James Hack, giám đốc Trung tâm Quốc gia về Khoa học Máy tính tại Oak Ridge, cho biết hệ thống này sẽ sẵn sàng trong năm 2012. Thông tin chi tiết về hệ thống Oak Ridge chưa được công bố, nhưng mục tiêu 20 petaflop đã cho thấy tham vọng lớn của phòng thí nghiệm này trong lĩnh vực tính toán hiệu năng cao. Những cỗ máy như vậy có thể hỗ trợ các chương trình nghiên cứu đòi hỏi xử lý lượng dữ liệu khổng lồ, dù bài viết gốc không nêu cụ thể từng ứng dụng. Việc Oak Ridge tiếp tục xây dựng hệ thống mới cũng phản ánh nỗ lực duy trì vai trò hàng đầu của Mỹ trong ngành siêu máy tính. Hệ thống 20 petaflop thứ hai do IBM xây dựng cho Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Livermore, gọi tắt là LLNL, thuộc Mỹ. Theo kế hoạch, hệ thống sẽ hiện diện tại phòng thí nghiệm vào cuối năm 2011, sau đó được sản xuất trong năm 2012. Ông Don Johnston, người phát ngôn của LLNL, cho biết sớm nhất vào tháng 6 năm 2012, hệ thống này có thể được xem xét đưa vào bảng xếp hạng Top500. Mốc thời gian đó cho thấy các hệ thống siêu máy tính không chỉ cần đạt tốc độ lý thuyết cao, mà còn phải hoàn thiện, kiểm tra và sẵn sàng vận hành trước khi được đánh giá chính thức. Nếu xuất hiện đúng kế hoạch, cỗ máy của LLNL có khả năng tạo thay đổi lớn trong bảng xếp hạng siêu máy tính thế giới. Dù vậy, bài viết không khẳng định chắc chắn hệ thống này hay hệ thống Oak Ridge sẽ giành vị trí số một sau khi hoàn thành. Bên cạnh Mỹ và Trung Quốc, Nhật Bản cũng đang đầu tư mạnh vào lĩnh vực này thông qua nhiều dự án siêu máy tính khác nhau. Đáng chú ý là K computer, hệ thống đạt mục tiêu 10 petaflop do Fujitsu phát triển cho Bộ Giáo dục, Văn hóa, Thể thao, Khoa học và Công nghệ Nhật Bản. K computer dự kiến hoàn thiện và chào đời trong năm 2012, tạo thêm một đối thủ đáng kể trên đường đua quốc tế. Sự tham gia nổi bật của Tianhe-1A cùng các dự án 20 petaflop tại Mỹ và K computer của Nhật Bản khiến cạnh tranh siêu máy tính trở nên quyết liệt hơn. Các quốc gia không chỉ tìm kiếm danh hiệu nhanh nhất, mà còn muốn xây dựng nền tảng tính toán phục vụ nghiên cứu khoa học và năng lực công nghệ quốc gia. Cuộc đua khi ấy mới chỉ bắt đầu, với những cột mốc 20 petaflop được Mỹ đặt ra để giành lại vị trí dẫn đầu từ Trung Quốc.