Mỹ lên tiếng sau khi Iran tuyên bố bắt tàu ngầm không người lái

Iran tuyên bố đã chặn bắt một tàu ngầm không người lái hiện đại của quân đội Mỹ tại lối vào eo biển Hormuz, khu vực có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng. Hải quân Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran, gọi tắt là IRGC, cho biết thiết bị này sở hữu những công nghệ tiên tiến và được vận hành tự động dưới mặt nước. Tuyên bố lập tức thu hút chú ý, bởi eo biển Hormuz là tuyến hàng hải quan trọng, thường xuyên xuất hiện hoạt động quân sự và giám sát của nhiều bên. Theo Hãng thông tấn Fars, truyền thông Iran đã đăng video cùng hình ảnh được cho là ghi lại cảnh tàu ngầm không người lái được đưa lên khỏi mặt nước. Truyền thông nhà nước Iran nhận định thiết bị bị thu giữ là Dive-LD, mẫu tàu lặn tự hành cỡ lớn do tập đoàn quốc phòng Anduril, có trụ sở tại California, sản xuất. Tuy nhiên, AFP cho biết họ chưa thể xác minh độc lập tuyên bố của Iran, cũng như chưa xác định chắc chắn thiết bị trong các hình ảnh thực sự thuộc mẫu nào. Bộ Quốc phòng Mỹ không trực tiếp xác nhận hay bác bỏ thông tin Iran bắt giữ tàu ngầm không người lái, nhưng đưa ra mô tả khác về một sự cố xảy ra trước đó. Một người phát ngôn của cơ quan này cho biết một thiết bị lặn không người lái thuộc quân đội Mỹ đã gặp sự cố kỹ thuật cách đây hơn một ngày. Người phát ngôn nhấn mạnh thiết bị gặp trục trặc không phải công nghệ quân sự tiên tiến, cũng không giữ vai trò mấu chốt trong các hoạt động của Mỹ. Theo phía Mỹ, thiết bị này đang khảo sát vùng biển trong khu vực để hỗ trợ những chiến dịch đang diễn ra, thay vì thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trực tiếp. Mẫu tàu gặp sự cố được mô tả là thiết bị thế hệ cũ, không thu thập dữ liệu nhạy cảm và không mang theo cảm biến hoặc radar mật. Công ty Anduril hiện chưa phản hồi các yêu cầu bình luận liên quan đến tuyên bố của Iran và phần giải thích từ Bộ Quốc phòng Mỹ. Thông số được công bố trên website Anduril cho thấy Dive-LD có thể hoạt động liên tục tối đa mười ngày mà không cần quay về căn cứ. Thiết bị được thiết kế để lặn xuống độ sâu tối đa 6.000 mét, mức hoạt động cho phép nó thực hiện nhiều nhiệm vụ dưới biển trong thời gian dài. Với chiều dài gần sáu mét, Dive-LD có kích thước đáng kể so với nhiều phương tiện lặn không người lái được sử dụng cho khảo sát thông thường. Theo DefenseScoop, mỗi tàu ngầm không người lái Dive-LD có giá khoảng 2,5 triệu USD vào năm 2024. Nhà sản xuất giới thiệu thiết bị này có thể rà phá thủy lôi, lập bản đồ đáy biển và hỗ trợ thu thập thông tin tình báo. Nó cũng có thể kiểm tra các công trình dưới nước, gồm hệ thống cáp liên lạc và đường ống dẫn dầu, những hạ tầng thường khó tiếp cận bằng phương tiện có người lái. Quân đội Mỹ những năm gần đây đầu tư mạnh vào hệ thống hàng hải không người lái, bao gồm thiết bị lặn dưới nước và tàu nổi hoạt động trên mặt biển. Mục tiêu là giảm chi phí giám sát những vùng biển rộng, đồng thời thu thập thông tin và theo dõi tàu chiến, tàu ngầm đối phương mà không đặt thủy thủ đoàn vào nguy hiểm. Vụ việc liên quan đến Dive-LD vì vậy được xem là dấu hiệu cho thấy công nghệ tự hành ngày càng hiện diện rõ trong các hoạt động quân sự tại Trung Đông. Mức độ phụ thuộc này từng được thể hiện trong một sự kiện vào mùa hè, khi công ty khởi nghiệp Saronic sử dụng tàu không người lái để giải cứu thủy thủ đoàn từ một trực thăng bị bắn rơi tại eo biển Hormuz. Sau đó, các tàu của Saronic tiếp tục được triển khai trong một đợt tập kích nhằm vào cơ sở tàu ngầm và tàu chiến của Iran. Dân Trí dẫn các thông tin trên cho thấy tuyên bố của Tehran và phản hồi thận trọng từ Washington vẫn còn khác biệt, trong khi sự thật cuối cùng về chiếc tàu cần thêm kiểm chứng độc lập.