Mỹ mang vũ khí tia nhiệt ra biên giới thử nghiệm

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Mỹ sẽ thử nghiệm vũ khí tia nhiệt nhằm đánh giá khả năng triển khai tại biên giới giáp Mexico, nhưng nguy cơ gây tổn thương trực tiếp và đẩy người di cư vào tình huống nguy hiểm đang làm dấy lên nhiều lo ngại.

Đài CNN ngày 21.10 đưa tin Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đã được Lầu Năm Góc cho phép thử nghiệm hệ thống vũ khí tia nhiệt Active Denial System (ADS - tạm dịch là Hệ thống từ chối chủ động). Cuộc thử nghiệm nhằm đánh giá khả năng triển khai hệ thống này tại biên giới phía nam của Mỹ.

Nguồn tin cho hay Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã ký bản ghi nhớ hồi tháng 9, phê duyệt yêu cầu thử nghiệm của DHS. Tuy nhiên, văn bản không nêu cụ thể cách thức sử dụng vũ khí hay chi tiết chương trình thử nghiệm.

Theo quân đội Mỹ, ADS có thể phát ra sóng điện từ tác động lên mục tiêu ở khoảng cách hơn 800 mét, tạo cảm giác nóng rát trên da. Cảm giác này thường kéo dài 10-15 phút, khiến người trúng tia nhiệt có phản xạ lập tức rời khỏi khu vực bị tác động.

Trước đây, quân đội Mỹ từng triển khai hệ thống này tại Afghanistan và xem xét sử dụng tại các cơ sở giam giữ tù nhân khủng bố ở nước ngoài. Tuy nhiên, ADS chưa được sử dụng thực tế trong cả 2 trường hợp.

Trong khi đó, các quan chức Cục Hải quan và Bảo vệ biên giới Mỹ (CBP) cho biết cơ quan này từng cân nhắc sử dụng ADS để giải tán đám đông tại những khu vực có nhiều người vượt biên dọc biên giới Mỹ - Mexico, nhưng đến nay vẫn chưa triển khai.

Theo bản ghi nhớ, Lầu Năm Góc sẽ cho DHS mượn hệ thống ADS trong 7 tháng. Văn bản cũng nêu rõ nhân viên Lầu Năm Góc sẽ không trực tiếp vận hành vũ khí này.

Trong thời gian thử nghiệm, DHS sẽ chịu hoàn toàn trách nhiệm về việc triển khai, sử dụng hệ thống, đồng thời xây dựng các chiến thuật, kỹ thuật và quy trình vận hành. Khi thời hạn cho mượn kết thúc, DHS có thể đề nghị Lầu Năm Góc tiếp tục cung cấp hệ thống để phục vụ hoạt động tại biên giới tùy theo nhu cầu.

Về phía CBP, cơ quan này cho biết sẽ liên tục đánh giá các công nghệ mới, đặc biệt là những công nghệ có thể nâng cao hiệu quả hoạt động và tăng cường khả năng thực hiện nhiệm vụ.

Dù được xếp vào nhóm vũ khí không gây sát thương, ADS vẫn làm dấy lên lo ngại về những tổn thương trực tiếp và gián tiếp mà hệ thống có thể gây ra cho người di cư. Một quan chức CBP cảnh báo: “Dù là đang đuổi người [nhập cư trái phép] trở lại sông, bạn cũng không muốn họ xuống đó rồi chết đuối”.

Từ năm 2018, những lo ngại này cũng đã xuất hiện khi cựu Bộ trưởng DHS Kirstjen Nielsen từ chối sử dụng ADS chống lại người di cư trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Một cựu quan chức DHS am hiểu vấn đề này cho rằng cách tiếp cận trên đồng nghĩa với việc “coi người nhập cư và công dân như những kẻ thù”, đồng thời nhấn mạnh rằng “về mặt nguyên tắc, những hành vi đối xử vô nhân đạo thường bị lên án”.

Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) vừa được Lầu Năm Góc chấp thuận cho mượn hệ thống vũ khí tia nhiệt Active Denial System (ADS) trong 7 tháng để thử nghiệm tại khu vực biên giới phía nam. Động thái này diễn ra sau khi Bộ trưởng Pete Hegseth ký phê duyệt bản ghi nhớ vào tháng 9, giao toàn quyền triển khai và xây dựng quy trình tác chiến cho phía DHS mà không có sự vận hành trực tiếp từ nhân sự Lầu Năm Góc. Về mặt kỹ thuật, khí tài phi sát thương này phát ra chùm sóng điện từ có tầm tác động trên 800 mét, tạo cảm giác nóng rát tức thì trên da kéo dài từ 10 đến 15 phút nhằm kích hoạt phản xạ tháo lui của mục tiêu. Dù từng được đưa đến chiến trường Afghanistan và cân nhắc trang bị tại các trại giam nghi phạm khủng bố trước đây, ADS trên thực tế chưa từng được khai hỏa trong các nhiệm vụ đó. Kế hoạch đưa công nghệ này tới biên giới giáp Mexico tiếp tục vấp phải làn sóng chỉ trích gay gắt xoay quanh nguy cơ gây thương tổn trực tiếp lẫn gián tiếp cho dòng người di cư. Giới chức an ninh cảnh báo việc cưỡng ép đám đông tháo chạy có thể đẩy họ rơi xuống sông và dẫn tới nguy cơ đuối nước, lặp lại những lo ngại từng khiến cựu Bộ trưởng DHS Kirstjen Nielsen bác bỏ phương án này vào năm 2018.