Mỹ: Tranh cãi việc Gen Z cầm theo ly cà phê khi đi phỏng vấn

Một video trên TikTok tại Mỹ đang khơi lại câu hỏi tưởng nhỏ nhưng gây tranh luận lớn: ứng viên có nên cầm theo một ly cà phê đá khi bước vào buổi phỏng vấn hay không. Nội dung này nhanh chóng thu hút sự chú ý của Gen Z, nhà tuyển dụng và nhiều người quan sát, bởi nó chạm vào những quy tắc ứng xử vốn thường không được viết thành văn. Theo The New York Times, câu chuyện bắt đầu từ Caitlin Wehniainen, lãnh đạo một công ty tuyển dụng tại Florida, người thường đào tạo các ứng viên trẻ trước những cuộc gặp quan trọng. Wehniainen cho rằng ứng viên không nên xuất hiện trong buổi phỏng vấn với ly cà phê đá trên tay, dù đây là thói quen quen thuộc của rất nhiều người mỗi sáng. Theo bà, hình ảnh ấy có thể khiến nhà tuyển dụng nghĩ rằng buổi phỏng vấn chỉ là một điểm dừng trong lịch trình bận rộn, thay vì cuộc hẹn được ứng viên chuẩn bị nghiêm túc. Video của bà lan truyền nhanh, lập tức tạo ra hai luồng ý kiến rõ rệt về vai trò của ấn tượng đầu tiên trong tuyển dụng. Một số người đồng tình với Wehniainen, cho rằng ứng viên cần quan sát bối cảnh và tránh mọi chi tiết có thể khiến mình bị đánh giá là thiếu tập trung hoặc thiếu tôn trọng. Tuy nhiên, nhiều người khác phản đối việc biến một ly cà phê thành dấu hiệu về năng lực, thái độ làm việc hay mức độ phù hợp của một ứng viên. Với họ, điều đáng được xem xét phải là câu trả lời, kinh nghiệm, cách giải quyết vấn đề và khả năng tương tác trong cuộc trò chuyện. Rebekah Garcia, 26 tuổi, sống tại Los Angeles, nói cô sẽ không mang cà phê đá đến phỏng vấn, nhưng cho rằng cuộc tranh luận đã bị đẩy đi quá xa. Garcia liên hệ câu chuyện này với cách thế hệ Millennials từng bị chỉ trích vì mua bánh mì nướng với bơ, trong khi những khó khăn thực sự của thị trường nhà ở lại không được nhìn nhận đầy đủ. Theo cô, việc tập trung vào một món đồ cá nhân dễ khiến xã hội bỏ qua những vấn đề lớn hơn đang tác động đến người trẻ. Ở chiều ngược lại, Brenida Thompson, 26 tuổi, cho rằng Gen Z thường có xu hướng chất vấn các quy tắc cũ, nhưng không phải quy tắc nào cũng đáng để tranh luận đến cùng. Thompson nhận xét nếu một nhà tuyển dụng nói thẳng rằng ly cà phê đá có thể khiến họ nghĩ ứng viên thiếu nghiêm túc, người đi xin việc có lẽ nên cân nhắc lời cảnh báo ấy. Quan điểm này đặt nặng sự linh hoạt, bởi ứng viên có thể không đồng ý với quy tắc nhưng vẫn lựa chọn thích nghi để bảo vệ cơ hội của mình. Trong bài bình luận trên Bloomberg Opinion, Beth Kowitt cho rằng tranh cãi thực chất phản ánh khoảng cách thế hệ về các chuẩn mực nơi làm việc, không chỉ liên quan đến đồ uống. Với một số nhà quản lý lớn tuổi, cầm cà phê vào phòng phỏng vấn có thể biểu hiện rằng ứng viên không hiểu hoặc không muốn tuân theo những quy tắc bất thành văn. Trong khi đó, nhiều lao động Gen Z đặt câu hỏi vì sao một chi tiết nhỏ như vậy lại đủ sức tác động đến đánh giá về phẩm chất nghề nghiệp của họ. Cuộc tranh luận xuất hiện đúng lúc trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi sâu sắc quy trình tuyển dụng ở nhiều doanh nghiệp, từ chuẩn bị hồ sơ đến sàng lọc ứng viên. Ứng viên có thể dùng AI viết CV và thư xin việc, còn doanh nghiệp cũng sử dụng công cụ này để xử lý số lượng hồ sơ lớn, khiến cuộc phỏng vấn trực tiếp trở nên quan trọng hơn. Theo Kowitt, đây là lúc nhà tuyển dụng quan sát cách ứng viên thể hiện, phản hồi và tương tác, thay vì chỉ đọc những nội dung đã được hỗ trợ bằng công nghệ. Daniel Bennett, người làm truyền thông mạng xã hội cho các thương hiệu và người nổi tiếng, nói với The New York Times rằng ấn tượng đầu tiên vẫn quan trọng, nhưng ly cà phê không thể quyết định toàn bộ kết quả. Ông cho biết mình không bận tâm nếu ứng viên bước vào với một ly cà phê đá, bởi người thể hiện xuất sắc vẫn sẽ chứng minh được năng lực qua buổi trò chuyện. Nhìn rộng hơn, Beth Kowitt nhận định chuẩn mực chuyên nghiệp luôn thay đổi theo thời gian, còn câu chuyện cà phê chỉ là biểu hiện dễ thấy của những khác biệt thế hệ trong công việc.