Một cảm giác không thể nào chịu đựng nổi, một sức nóng đột ngột bao phủ toàn thân, đó chính là tác dụng của tia điện từ cực mạnh phát ra từ một loại vũ khí phi sát thương khét tiếng của quân đội Mỹ. “Bạn không nhìn, không nghe, không ngửi được gì hết nhưng bạn sẽ cảm thấy nó”, AFP dẫn lời giả...
Một cảm giác không thể nào chịu đựng nổi, một sức nóng đột ngột bao phủ toàn thân, đó chính là tác dụng của tia điện từ cực mạnh phát ra từ một loại vũ khí phi sát thương khét tiếng của quân đội Mỹ.
“Bạn không nhìn, không nghe, không ngửi được gì hết nhưng bạn sẽ cảm thấy nó”, AFP dẫn lời giải thích của đại tá lực lượng lính thủy đánh bộ Mỹ Tracy Tafola, Giám đốc Cơ quan phát triển vũ khí không gây sát thương Mỹ.
"Hiệu ứng đáng sợ đến nỗi phản ứng duy nhất là bỏ chạy ngay tức khắc", đại tá Tracy Tafola cho biết thêm.
Đại tá Tafola cũng cẩn thận nhấn mạnh rằng tia Active Denial System (tạm dịch: Hệ thống Ngăn chặn chủ động - ADS) dù rất mạnh và có tầm bắn khoảng 1km nhưng lại là vũ khí không gây sát thương đã được quân đội Mỹ phát triển trong hơn 15 năm qua, và chưa bao giờ ứng dụng trên thực tế.
Vũ khí không gây sát thương ADS
Công nghệ tia ADS đang gây ra lo ngại vì nhiều người cho rằng nó giống sóng vi ba. Tuy nhiên, các chuyên gia quân sự bác bỏ mối quan ngại này.
Khi đo hiệu ứng sinh học tần số sóng vô tuyến tại Phòng Thí nghiệm Nghiên cứu Không quân, chuyên gia Stephanie Miller cho biết súng ADS phóng tia với tần số 95GHz, không ảnh hưởng nhiều đối với cơ thể nếu xét về khía cạnh gây tổn thương.
Trong khi đó, sóng vi ba có tần số khoảng 1GHz, giúp sóng này di chuyển nhanh hơn và thấm sâu hơn vào đối tượng.
Đồng thời, độ dày của tia ADS chỉ bằng 1/64 của inch (cỡ 0,4mm), khiến nó an toàn hơn sóng vi ba gấp nhiều lần.
Sau hơn 11.000 lần thử nghiệm, ADS chỉ gây tổn thương nhẹ cho 2 đối tượng, theo đại tá Tafola.
Các lãnh đạo quân sự và nhà nghiên cứu Mỹ đã biểu diễn hệ thống ADS trước sự chứng kiến của giới truyền thông tại căn cứ lính thủy đánh bộ Quantico ở Virgina vào cuối tuần qua.
Tại đó, một số nhà báo đã thử qua độ nóng của các tia điện từ vốn được mô tả như là một lò nướng nóng.
Theo AFP, tóc tai phóng viên Mathieu Rabechult của hãng này đã "dựng đứng" khi phơi mình trước hệ thống ADS.
Các tình nguyện viên của Quân đoàn Lính thủy đánh bộ mặc thường phục đã ném những quả bóng tennis giả làm đá trong đợt biểu diễn và khi tia điện từ được kích hoạt thì “những người biểu tình” đã phải bỏ chạy.
Nguyên mẫu của hệ thống ADS từng bị hủy bỏ vào năm 2008 song được triển khai ở Afghanistan hai năm sau. Tuy vậy, nó chưa bao giờ được triển khai tác chiến.
Bà Tafolla nói hệ thống này đã được cải tiến và hiện sẵn sàng được sử dụng khi cần thiết.
Theo Daily Mail, hiện có tin đồn rằng Lầu Năm Góc muốn xây dựng phiên bản sử dụng trên không của loạt vũ khí này.
Nguy cơ gây thương tích của hệ thống thấp hơn nhiều so với các vũ khí phi sát thương khác như đạn cao su hoặc hơi cay. Để giảm thiểu những tai nạn, nút kích hoạt đã được cài đặt để tự động ngắt sau 3 giây vì lý do an toàn.
Phản xạ tháo chạy khỏi sức nóng xảy ra với tất cả mọi người, theo giám đốc chương trình Brian Long.
Hệ thống ADS có thể được dùng trong việc bảo vệ vòng ngoài tại các căn cứ, kiểm soát đám đông hoặc chặn một chiếc xe hơi tốc độ cao mà không cần hủy hoại nó.
“Tôi nghĩ nó có thể dùng được bất cứ khi nào bạn muốn có một sự thay thế cho vũ lực sát thương”, ông Long phát biểu.
Theo các quan chức phụ trách chương trình, Bộ Quốc phòng Mỹ đã chi khoảng 120 triệu USD cho hệ thống ADS, trong đó phần lớn được sử dụng để nghiên cứu các tác động sinh học.
Một cảm giác nóng rát bất ngờ phủ kín cơ thể, dù không nhìn thấy, không nghe thấy và cũng chẳng ngửi thấy gì, là trải nghiệm đặc trưng của ADS. Đại tá Thủy quân lục chiến Mỹ Tracy Tafola mô tả phản ứng trước tia điện từ này gần như lập tức, khi người bị chiếu chỉ muốn bỏ chạy. Được quân đội Mỹ phát triển hơn 15 năm, Active Denial System, thường gọi ADS, gây chú ý vì hứa hẹn kiểm soát đối tượng mà không dùng hỏa lực sát thương.
ADS tạo ra tia điện từ cực mạnh, có tầm bắn khoảng 1km, nhưng các quan chức Mỹ khẳng định hệ thống được xếp vào nhóm vũ khí phi sát thương. Dù sức nóng khiến nhiều người liên tưởng đến một lò nướng, giới nghiên cứu cho rằng nguy cơ tổn thương nghiêm trọng của nó thấp hơn nhiều loại vũ khí kiểm soát đám đông khác. Hệ thống từng trải qua hơn 11.000 lần thử nghiệm, chỉ ghi nhận hai trường hợp bị tổn thương nhẹ theo thông tin đại tá Tafola cung cấp.
Nỗi lo phổ biến nhất xoay quanh khả năng ADS hoạt động giống lò vi sóng, loại bức xạ có thể làm nóng vật thể từ bên trong. Tuy nhiên, chuyên gia Stephanie Miller tại Phòng thí nghiệm Nghiên cứu Không quân Mỹ cho biết ADS phát tia ở tần số 95GHz, khác đáng kể so với khoảng 1GHz của sóng vi ba. Tần số cao khiến tia ADS thâm nhập nông hơn, trong khi độ dày chùm tia chỉ khoảng 1/64 inch, tương đương gần 0,4mm.
Tại căn cứ Thủy quân lục chiến Quantico ở Virginia, các lãnh đạo quân sự cùng nhóm nghiên cứu đã giới thiệu ADS trước giới truyền thông vào cuối tuần. Một số nhà báo trực tiếp đứng trước tia điện từ để cảm nhận độ nóng, trong đó phóng viên Mathieu Rabechult của AFP kể lại rằng tóc mình dựng đứng. Những tình nguyện viên mặc thường phục đóng vai người biểu tình, ném bóng tennis giả làm đá, rồi lập tức tháo chạy khi hệ thống được kích hoạt.
Phản xạ rời khỏi vùng tác động xảy ra với tất cả mọi người, theo Brian Long, giám đốc chương trình, bởi cảm giác nóng xuất hiện quá nhanh và quá mạnh. Nút kích hoạt ADS được thiết kế tự động ngắt sau ba giây, nhằm hạn chế thời gian phơi nhiễm và giảm khả năng xảy ra tai nạn. Cơ chế này phản ánh mục tiêu của chương trình, tạo ra một công cụ buộc đối tượng dừng lại hoặc rời đi thay vì gây hủy diệt trực tiếp.
Nguyên mẫu ADS từng bị hủy bỏ vào năm 2008, sau đó được triển khai tới Afghanistan hai năm sau, nhưng chưa bao giờ được sử dụng trong một chiến dịch tác chiến thực tế. Đại tá Tafola cho biết hệ thống đã được cải tiến, hiện sẵn sàng được sử dụng nếu quân đội Mỹ nhận thấy cần thiết. Daily Mail đưa tin Lầu Năm Góc còn xuất hiện ý tưởng phát triển phiên bản ADS hoạt động trên không, dù thông tin này mới dừng ở mức tin đồn.
Các nhà phát triển hình dung ADS có thể bảo vệ vòng ngoài căn cứ, kiểm soát đám đông hoặc chặn một chiếc xe chạy tốc độ cao mà không phá hủy phương tiện. Brian Long cho rằng hệ thống phù hợp trong những tình huống cần một lựa chọn thay thế cho vũ lực sát thương, đặc biệt khi muốn tạo khoảng cách an toàn. So với đạn cao su hoặc hơi cay, ADS được giới chức chương trình đánh giá là có nguy cơ gây thương tích thấp hơn, dù tác động thực tế vẫn cần được kiểm soát chặt chẽ.
Bộ Quốc phòng Mỹ đã chi khoảng 120 triệu USD cho chương trình ADS, trong đó phần lớn ngân sách dành cho nghiên cứu các ảnh hưởng sinh học. Con số này cho thấy việc phát triển vũ khí phi sát thương không chỉ phụ thuộc vào khả năng tạo cảm giác đau hoặc nóng, mà còn đòi hỏi đánh giá y khoa kéo dài. ADS vì thế vẫn nằm giữa ranh giới gây sức ép mạnh lên con người và yêu cầu hạn chế thương tích, dù chưa từng được triển khai tác chiến thực tế.
