Na Uy hỗ trợ công dân Nga bị mắc kẹt sau vụ bắt giữ tàu

Bộ Ngoại giao Na Uy ngày 4/9 thông báo nước này sẽ cung cấp sự hỗ trợ cần thiết cho công dân Nga tại quần đảo Svalbard ở Bắc Cực, sau khi một tàu chở hành khách và hàng hóa đến quần đảo này bị bắt giữ.

"Các cơ quan chức năng Na Uy đang nỗ lực hết sức để bảo vệ công dân Nga hiện rơi vào tình cảnh khó khăn tại Svalbard", Bộ Ngoại giao Na Uy cho biết, đồng thời khẳng định nước này đang tuân thủ các nghĩa vụ quốc tế.

Trước đó, một tòa án Na Uy đã ra lệnh bắt giữ tàu Professor Molchanov của Nga tại Svalbard theo yêu cầu của một công ty Ukraine liên quan đến một tranh chấp pháp lý. Vụ việc khiến hành khách và thủy thủ đoàn trên tàu bị mắc kẹt.

Theo Cơ quan Thống kê Na Uy, thị trấn Barentsburg - nơi con tàu đang bị giữ lại - là một trong hai khu định cư có người Nga sinh sống tại Svalbard, với tổng cộng 392 cư dân trong tổng số 2.914 người sống trên quần đảo.

Dù quần đảo Svalbard thuộc quyền sở hữu của Na Uy, nhưng cả Na Uy và Nga đều tiến hành các hoạt động thương mại đồng thời trên quần đảo này theo hiệp ước Svalbard năm 1920. Hiệp ước tuy trao chủ quyền cho Na Uy, nhưng cũng cho phép tất cả các nước ký hiệp ước này được làm ăn kinh doanh và khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên có sẵn tại Svalbard.

Theo Bộ Ngoại giao Na Uy, các công ty Nga thường xuyên được miễn trừ một phần lệnh trừng phạt để đảm bảo việc nhập khẩu thực phẩm và các hàng hóa thiết yếu khác đến quần đảo.

Theo trang web Cruisemapper, tàu Professor Molchanov dài 71m, chở 32 thành viên thủy thủ đoàn và 52 hành khách, được trang bị thư viện, phòng xông hơi, quầy bar và 2 nhà hàng. Tàu được sử dụng cho các chuyến thám hiểm khoa học và các chuyến du lịch thương mại.

Lệnh bắt giữ của tòa án Na Uy được đưa ra theo yêu cầu của công ty năng lượng Ukraine Naftogaz.

Naftogaz trước đây từng tìm cách thu giữ tài sản nhà nước Nga ở những nơi khác tại châu Âu. Naftogaz cho rằng Moscow hiện nợ công ty này khoảng 4,22 tỷ USD, cộng với tiền lãi và chi phí pháp lý.

Naftogaz cho biết công ty yêu cầu bắt giữ tàu Nga như một phần trong nỗ lực quốc tế nhằm thực thi phán quyết của tòa trọng tài The Hague liên quan đến các tài sản mà công ty bị mất tại Crimea, sau khi bán đảo này sáp nhập vào Nga năm 2014.

Tổng thống Vladimir Putin cảnh báo các nỗ lực tịch thu tàu Nga và bán hàng hóa trên tàu bị coi là hành vi "cướp biển và cướp bóc". Ông Putin khẳng định Moscow sẵn sàng đáp trả tương xứng ở bất kỳ nơi nào trên thế giới.

Đại sứ Nga tại Oslo Nikolay Korchunov khẳng định Moscow coi việc bắt giữ tàu Professor Molchanov là hành động vi phạm luật pháp quốc tế.

Theo Đại sứ Korchuno, việc bắt giữ diễn ra “sau phán quyết của tòa án quận North Troms và Senja nhằm thi hành quyết định của tòa trọng tài The Hague, cơ quan mà Nga không công nhận thẩm quyền trong vụ kiện Naftogaz và phía Nga cũng không tham gia vào các thủ tục tố tụng”.

Đại sứ Korchuno cho biết các luật sư sẽ kháng cáo phán quyết của tòa án Na Uy và bảo vệ lợi ích của Nga bằng các biện pháp pháp lý.