Nghi phạm được xác định là Sheikhdoon Abdullahi Mohamud, công dân Mỹ gốc Somalia. Đối tượng bị lực lượng chức năng khống chế và bắt giữ ngày 6/10 tại một công viên ở thành phố Richfield, ngay sau khi trả 600 USD mua một khẩu súng trường AK-47 cùng 200 viên đạn từ đặc vụ FBI đóng giả thành viên tổ chức khủng bố tự xưng Nhà nước Hồi giáo (IS). Theo hồ sơ điều tra, Mohamud lên kế hoạch xả súng vào ngày 24/10, thời điểm Mall of America diễn ra sự kiện văn hóa lớn.
Theo CNN, FBI đã đưa Mohamud vào tầm ngắm từ khi y mới 16 tuổi. Đó là vào khoảng tháng 12/2024 khi phát hiện đối tượng trao đổi với đặc vụ ngầm của FBI về ý định sang Somalia gia nhập nhóm phiến quân cực đoan. Tuy nhiên, do không đủ chi phí chuyến đi, Mohamud chuyển sang âm mưu tấn công tại địa điểm đông người ở Mỹ, đồng thời khẳng định “100% chắc chắn” thực hiện vụ việc. Công tố viên Daniel Rosen của Mỹ cho biết: “Chúng tôi đã xác định đây là một thanh niên cực đoan cần được theo dõi chặt chẽ”.
Theo hồ sơ tòa án, Mohamud không có việc làm, không có nhà cửa hay xe hơi, cũng không có tiền trong ngân hàng, gia đình có cha mẹ là người nhập cư. Bản thân Mohamud sinh ra và lớn lên tại Mỹ. Một báo cáo của FBI cho thấy, Mohamud đã nhiều lần khẳng định trong các tin nhắn với người cung cấp thông tin (đặc vụ FBI) về ý định “tấn công và tiêu diệt” những người không theo đạo Hồi tại trung tâm thương mại. Một số tin nhắn của y thể hiện sự ngưỡng mộ đối với các vụ tấn công khủng bố gần đây, cũng như mong muốn đến Somalia chiến đấu cho nhóm IS.
Xác minh từ những tin nhắn trao đổi trên mạng, FBI đưa Mohamud vào danh sách theo dõi và đến tháng 5/2025, cơ quan an ninh này đã cử đặc vụ tới nhà gặp bố mẹ của đối tượng. Công tố viên Rosen nhấn mạnh: “Tôi cho rằng các bậc phụ huynh ở Minnesota và trên khắp nước Mỹ cần chú ý hơn tới con em mình. Nếu các bậc phụ huynh nhận được bất kỳ dấu hiệu nào hoặc nghe được cảnh báo từ cơ quan thực thi pháp luật về tình hình cực đoan hóa trong thanh, thiếu niên chung quanh mình, hãy chú ý!".
Thời gian qua, các chuyên gia cảnh báo ngày càng nhiều thanh, thiếu niên ở Mỹ đang bị cực đoan hóa khi tham gia các hoạt động trên không gian mạng. Chương trình nghiên cứu về chủ nghĩa cực đoan của Trường đại học George Washington (Mỹ) chỉ ra rằng, những kẻ cực đoan thường lợi dụng điểm yếu về mặt cảm xúc tự nhiên của tuổi thiếu niên như cô lập, các vấn đề như rối loạn hoặc lo âu... để lôi kéo các em. Cơ quan Hải quan và Bảo vệ Biên giới nước này ghi nhận sự gia tăng đáng báo động các vụ bắt giữ trẻ em chỉ mới 13 tuổi mang theo điện thoại di động chứa những nội dung tuyên truyền khủng bố. Điều đáng báo động là những thiếu niên này thường không có dấu hiệu gì bất thường nếu chỉ nhìn vào hành động bên ngoài, nhiều em hòa nhập xã hội và có bạn bè bình thường, được yêu mến ở trường.
FBI cho hay, thay vì tuyển dụng "sói đơn độc" (tấn công khủng bố đơn lẻ) theo cách truyền thống, các nhóm cực đoan đang lôi kéo thanh, thiếu niên bằng nhiều hình thức tinh vi hơn. Nội dung cực đoan thường được chúng ngụy trang dưới dạng những câu chuyện cười hay nhóm chat tâm sự, giúp làm giảm sự nhạy cảm của trẻ trước khi lôi kéo chúng sâu hơn vào các nhóm tư tưởng cực đoan. Một số hoạt động bạo lực “châm mồi” được chúng tổ chức theo hình thức “trả tiền thưởng” khiến người trẻ lún sâu vào vòng bạo lực mà không hề hay biết.
Các cơ quan an ninh Mỹ đang phải điều chỉnh chiến lược chống lại tình trạng bạo lực và cực đoan hóa nhằm vào trẻ em và thanh, thiếu niên, cũng như ngăn ngừa các vụ việc trước khi xảy ra. Ngoài phá âm mưu tấn công ở Mall of America và bắt giữ Mohamud, FBI cũng vừa triệt phá vụ án liên quan mạng lưới được gọi với biệt danh “764”. Đây là một nhóm nhỏ ở San Antonio, tập hợp các thành viên lứa tuổi thiếu niên do quản trị viên là Alexis Chavez, 19 tuổi, cầm đầu. Chavez đã nhận tội đối với những cáo buộc hình sự như bóc lột trẻ em, tống tiền trẻ vị thành niên trên các nền tảng trò chơi trực tuyến. Điều tra với hai vụ việc đang tiếp tục theo hướng hành động lôi kéo, dụ dỗ, cực đoan hóa trẻ em.
SAN LÊ