
Một tàu phá băng của Nga ngoài khơi quần đảo Franz Josef Land ngày 10-8 - Ảnh: SPUTNIK
Trao đổi với Hãng thông tấn RIA Novosti hôm 22-9, chuyên gia Andrey Leonov cho biết quần đảo Novaya Zemlya và Franz Josef Land là hai khu vực đang được các nhà thủy văn đặc biệt quan tâm, do băng tan có thể làm lộ ra những địa hình mới.
Novaya Zemlya nằm ở phía đông bắc thành phố Arkhangelsk, trong tỉnh cùng tên, còn quần đảo Franz Josef Land cách đó khoảng 350km về phía bắc.
Ông Leonov, người đứng đầu bộ phận nghiên cứu Bắc Cực tại Đại học Quốc gia Đô đốc Makarov về hàng hải và vận tải thủy nội địa (Nga), cho rằng đây là những khu vực có khả năng xuất hiện đảo mới.
"Tôi có thể nói đây là những khu vực mà chúng tôi kỳ vọng các hòn đảo mới sẽ 'khai sinh'. Dù vậy, không có gì đảm bảo chắc chắn 100% cho dự báo như vậy" - ông nói.
Băng tan làm lộ ra những hòn đảo mới là hiện tượng từng xảy ra tại Bắc Cực thuộc Nga. Tuy nhiên, sự xuất hiện của các đảo mới không đồng nghĩa lãnh thổ Nga, quốc gia rộng lớn nhất thế giới, sẽ mở rộng đáng kể.
Theo ông Leonov, những địa hình mới xuất hiện cũng có thể không tồn tại lâu dài.
"Chúng tôi từng chứng kiến trường hợp một hòn đảo mới hình thành khi thềm băng rút đi. Tuy nhiên chỉ vài năm sau, một dải cát nổi lên kết nối hòn đảo này với đất liền, biến nó thành một bán đảo" - ông nói.
Một trường hợp khác xảy ra tại quần đảo Franz Josef Land. Khu vực địa hình từng được gọi là mũi Mesyatsev vào những năm 1990 sau đó được đặt tên là đảo Mesyatsev. Tuy nhiên đến năm 2024, "hòn đảo" này đã biến mất hoàn toàn.
Ông Leonov cho biết nguyên nhân là "hòn đảo" thực ra chỉ là một khối băng khổng lồ. Khi khối băng tan hết, "hòn đảo" cũng biến mất.
Theo Đài RT, Nga đánh giá khu vực Bắc Cực đóng vai trò then chốt đối với sự phát triển kinh tế tương lai của nước này.
Nga và Trung Quốc đang đẩy mạnh hợp tác vận tải qua Bắc Cực khi tàu container Trung Quốc đầu tiên vừa đến cảng Murmansk bằng Tuyến đường biển phương Bắc.
Trung Quốc vừa mở dịch vụ vận tải container định kỳ đầu tiên qua Tuyến hàng hải phương Bắc (NSR). Đây là lựa chọn mới để vận chuyển hàng hóa giữa châu Á và châu Âu, trong bối cảnh các hải trình truyền thống gặp nhiều bất ổn.
Ngày 22-8, Hàn Quốc đã đưa tàu container thực hiện chuyến đi thử nghiệm đầu tiên qua Bắc Cực, trong lúc chiến sự Trung Đông làm chao đảo hoạt động vận tải biển toàn cầu.
Matxcơva đang phát triển tuyến đường biển phương Bắc (NSR) chạy dọc bờ biển Bắc Cực thuộc Nga. Họ kỳ vọng tuyến đường này sẽ đóng vai trò ngày càng quan trọng khi hoạt động vận tải biển quốc tế có nhu cầu tìm thêm các tuyến thay thế.
Nga cũng tiếp tục mở rộng đội tàu phá băng, vốn đã thuộc nhóm lớn nhất thế giới, nhằm hỗ trợ tàu thuyền hoạt động trên tuyến NSR và kéo dài thời gian khai thác tuyến này trong năm.
Về dài hạn, Nga cũng kỳ vọng hoạt động khai thác khoáng sản tại Bắc Cực sẽ mang lại giá trị thương mại cao hơn.
Bên cạnh giá trị kinh tế, Bắc Cực còn có vị trí quan trọng về an ninh và quốc phòng, với vai trò không gian chiến lược giữa Nga và Bắc Mỹ.