Trong thông báo ngày 23/10, ông Novak cho biết những con tàu này hiện đang trên đường đến bờ biển phía đông Đại Tây Dương. Được biết, phần lớn nguồn cung nhiên liệu bổ sung dường như đến từ tập đoàn năng lượng khổng lồ Rosneft của Nga.
“Theo những thỏa thuận đã được công bố trước đó nhằm đáp ứng nhu cầu trên thị trường dầu diesel toàn cầu, Nga sẽ đảm bảo cung cấp thêm dầu diesel cho thị trường thế giới cũng như Mỹ”, ông Novak nói.
Để tạo điều kiện cho quá trình này, Nga đã nới lỏng các hạn chế đối với hoạt động xuất khẩu dầu diesel, cho phép các công ty Nga vận chuyển tới 500.000 tấn nhiên liệu ra thị trường quốc tế trong tháng 10, trong khi vẫn đảm bảo đáp ứng đầy đủ nhu cầu tiêu thụ trong nước. Các lô hàng này được sắp xếp với sự hỗ trợ từ Quỹ Đầu tư Trực tiếp Nga (RDIF), do đặc phái viên kinh tế Nga Kirill Dmitriev đứng đầu.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cho biết các đợt giao hàng tiếp theo sẽ được thực hiện thường xuyên. Ông xác nhận con tàu đầu tiên đã khởi hành đến nơi tiếp nhận, nhưng không nêu tên cụ thể con tàu này.
Các nhóm theo dõi hàng hải xác định một trong những con tàu này là tàu Agioi Fanendes (treo cờ Malta), chở khoảng 40.000 tấn dầu diesel. Hãng Reuters đưa tin con tàu này đã rời cảng Primorsk của Nga trên biển Baltic và đang hướng tới New York, với thời gian dự kiến cập cảng là ngày 7/11.
Theo TankerTrackers, có tổng cộng ba con tàu đã nhận dầu diesel tại các cảng của Nga và khai báo điểm đến là Mỹ.
Các đợt giao hàng diễn ra sau cuộc điện đàm ngày 9/10 giữa ông Putin và ông Trump. Sau cuộc trao đổi này, Tổng thống Mỹ thông báo rằng Nga sẽ cung cấp ngay hơn 300.000 tấn dầu diesel, tiếp đó là 500.000 tấn trong tháng 11, thêm một triệu tấn nữa ngay sau đó, và có thể có thêm các lô hàng khác tùy thuộc vào năng lực lọc dầu. Washington đã ban hành lệnh miễn trừ trừng phạt tạm thời, cho phép nhập khẩu dầu diesel từ Nga, qua đó đảo ngược các hạn chế từng được áp đặt dưới thời cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden vào năm 2022.
Thỏa thuận này đạt được trong bối cảnh ông Trump đang chịu áp lực ngày càng lớn về việc phải kéo giảm giá nhiên liệu trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào ngày 3/11. Giá dầu diesel tại Mỹ đã tăng vọt lên trên 6,50 USD/gallon vào tháng 9, thậm chí vượt mức 8 USD/gallon tại một số khu vực ở California. Tình trạng này xảy ra giữa lúc nguồn cung năng lượng toàn cầu bị gián đoạn do cuộc chiến giữa Mỹ - Israel với Iran, cùng các hạn chế đối với hoạt động vận tải biển qua eo biển Hormuz.
Nga vốn là quốc gia xuất khẩu dầu diesel lớn thứ hai thế giới, chỉ đứng sau Mỹ, với thị phần chiếm khoảng 10% tổng lượng xuất khẩu toàn cầu. Bất kỳ sự gián đoạn nào đối với nguồn cung từ Nga đều có thể đẩy giá tăng cao, ngay cả ở những quốc gia không trực tiếp nhập khẩu loại nhiên liệu này.
Ông Trump đã nhiều lần thúc giục Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngừng các cuộc tấn công vào các nhà máy lọc dầu của Nga. Ông cáo buộc Kiev đang làm trầm trọng thêm tình trạng thiếu hụt dầu diesel trên toàn cầu, gây tổn hại cho người tiêu dùng và nông dân Mỹ.
Hôm 22/10, ông Zelensky đã bác bỏ những lời chỉ trích này, gọi các tuyên bố của ông Trump là “hoàn toàn sai sự thật” và cáo buộc nhà lãnh đạo Mỹ đang cố tình “chuyển hướng sự chú ý khỏi Iran”.