Nga ra mắt cổng thông tin hình ảnh Trái đất

Cơ quan Hàng không Vũ trụ Nga Roscosmos vừa đưa vào sử dụng Geoportal, cổng thông tin trực tuyến chuyên cung cấp hình ảnh Trái đất và một phần dữ liệu quan sát vũ trụ. Địa chỉ của cổng là http://geoportal.ntsomz.ru/, mở ra khả năng tiếp cận kho tư liệu viễn thám cho cả cá nhân lẫn tổ chức. Điểm đáng chú ý là cơ quan nhà nước được xem hình ảnh độ phân giải cao miễn phí, trong khi người dùng phổ thông phải trả phí hoặc sử dụng bản độ phân giải thấp. Roscosmos dự kiến cập nhật liên tục hình ảnh bề mặt Trái đất từ nhiều vệ tinh Nga, gồm Resource-DK1, Monitor-E, Metheor-M1, Ocean-O và Resource-O. Nguồn dữ liệu trên Geoportal còn được bổ sung bằng hình ảnh từ nhiều vệ tinh nước ngoài cùng các tư liệu khoa học mà Roscosmos mua từ NASA. Nhờ vậy, cổng thông tin không chỉ hướng tới bản đồ trực tuyến, mà còn trở thành điểm tập trung dữ liệu quan sát Trái đất có quy mô rộng. Người dùng có thể truy cập ngân hàng dữ liệu địa lý thống nhất, tìm kiếm nhanh thông tin viễn thám theo catalogue, đồng thời chọn tư liệu phù hợp với nhu cầu. Hệ thống cũng hỗ trợ tính toán hệ tọa độ và khoảng cách giữa những công trình được lựa chọn trên bản đồ. Khi cần dữ liệu chuyên sâu hơn, cá nhân hoặc pháp nhân có thể đặt hàng các tư liệu hồ sơ viễn thám thông qua chính cổng thông tin này. Chính sách giá được phân chia theo chất lượng hình ảnh, tạo khác biệt rõ ràng giữa cơ quan nhà nước và những nhóm người dùng còn lại. Hình ảnh có độ phân giải từ 50 đến 100 mét được báo giá gần 10 cô-pếch, tương đương 10 xu Nga, cho mỗi kilomet vuông. Với hình ảnh đạt độ phân giải tới 2 mét, mức phí tăng lên 150 ruble, tương đương khoảng 95.000 đồng, trên mỗi kilomet vuông. Theo Nina Novikova, Giám đốc Trung tâm Khoa học về Giám sát Trái đất, mức giá trên giúp người dùng lựa chọn dữ liệu dựa trên độ chi tiết thực sự cần thiết. Những bản ảnh thấp hơn vẫn cho phép tham khảo diện rộng, còn ảnh độ phân giải cao phù hợp hơn với các yêu cầu quan sát cụ thể. Cách phân tầng này đồng thời bảo đảm cơ quan nhà nước tiếp cận miễn phí những tư liệu cần thiết cho hoạt động quản lý. Để phục vụ người dùng quốc tế, Roscosmos đã chuẩn hóa Geoportal theo ISO 15000, một bước nhằm tăng khả năng tương thích trong môi trường thông tin toàn cầu. Dự án do Cơ quan về các hệ thống vũ trụ Nga, viết tắt RCS, phối hợp với Viện nghiên cứu khoa học kỹ thuật về thiết bị chính xác Nga thực hiện. RCS xếp công việc này vào nhóm Nghiên cứu khoa học và Thiết kế thử nghiệm, cho thấy đây không chỉ là một website thông thường. Chi phí xây dựng cổng thông tin vượt 10 triệu ruble, tương đương khoảng 6,378 tỷ đồng theo mức quy đổi được nêu trong bài. Tuy nhiên, ngay những ngày đầu khai trương, Geoportal thường xuyên bị đứng, thậm chí khi hoạt động cũng chưa cho phép sử dụng đầy đủ mọi chức năng. RCS giải thích nguyên nhân nằm ở lượng người truy cập thực tế lớn hơn dự kiến, khiến hệ thống ban đầu không đáp ứng được nhu cầu. Để khắc phục, RCS cho biết sẽ nhanh chóng chuyển Geoportal lên đám mây của cơ quan này, nền tảng vừa được thông báo thành lập không lâu trước đó. Nhà vận hành cũng dự tính sử dụng thêm tên miền khác, trong đó có khả năng xuất hiện tên miền đuôi .РФ, viết tắt của Rossiskaya Federatia, nghĩa là Liên bang Nga. So với Google Maps, Iuri Urlichich, Tổng giám đốc điều hành RCS kiêm Tổng công trình sư GLONASS, nhấn mạnh lợi thế cập nhật hình ảnh hằng ngày, dù chất lượng vận hành ban đầu vẫn còn cần cải thiện.