Nga tung chiến thuật "cắt từng lát nhỏ", tập kích cầu huyết mạch Ukraine

Cầu phía Nam ở Kiev đã bị nhắm mục tiêu ít nhất 3 lần trong những ngày gần đây, trong khi cầu phía Bắc bị tấn công 2 lần. Cả hai đều là những mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông phức tạp của thủ đô Ukraine.

Cầu phía Nam có 6 làn xe và là nơi có tuyến tàu điện ngầm chạy qua, trong khi cầu phía Bắc có 8 làn xe. Ngày 6/10, một cây cầu mới ở Zaporizhia cũng bị nhắm mục tiêu.

Loạt cuộc tấn công gần đây nhằm vào các cây cầu này chưa gây ra thiệt hại đáng kể. Công tác sửa chữa gây ùn tắc giao thông, nhưng các đội sửa chữa đường đã nhanh chóng khắc phục những chỗ hư hỏng.

Các kỹ sư trả lời phỏng vấn Kyiv Post khẳng định rằng gần như không thể phá hủy cây cầu bằng UAV. Các kết cấu chịu lực của những cây cầu ở Kiev có hàng chục tấn bê tông cốt thép. Cả UAV lẫn tên lửa đều khó có thể xuyên phá những kết cấu này.

Bên cạnh đó, Ukraine triển khai tháp súng phòng không tích hợp AI để bảo vệ cầu ở lớp cuối. Với số lượng hạn chế và tầm hoạt động không lớn, một cố vấn của tổng thống cảnh báo không nên xem những tháp súng mới là giải pháp bảo vệ toàn diện cho cả thành phố.

Chiến thuật "cắt từng lát nhỏ"

“Các cuộc tấn công riêng lẻ bằng UAV không thể gây thiệt hại đáng kể cho những kết cấu cầu đồ sộ. Tuy nhiên, Nga đang sử dụng chiến thuật "cắt từng lát nhỏ", trong đó nhiều cuộc tấn công nhỏ có thể buộc các cây cầu tạm thời đóng cửa để kiểm tra và sửa chữa, đồng thời tạo ra tác động tích lũy”, Thiếu tá Artem Bilyk thuộc Lực lượng Vũ trang Ukraine nhận định. Ông là thành viên nhóm chuyên gia đặc biệt của Bộ Tổng tham mưu, phụ trách phối hợp các giải pháp bảo vệ công trình trọng yếu.

Ông lưu ý rằng mối lo ngại chính có thể nằm ở độ chính xác của các cuộc tấn công. Cụ thể, nếu lực lượng Nga liên tục đánh trúng những điểm dễ tổn thương trong kết cấu cầu, các vấn đề nghiêm trọng có thể phát sinh ngay cả khi cây cầu vẫn đứng vững.

“Cầu có những bộ phận nhạy cảm như các nút liên kết, mối nối và cấu kiện chịu lực căng, đặc biệt dễ bị tổn thương trước các đòn tấn công, nhất là khi đối phương sử dụng UAV được điều khiển bằng modem MESH. Các cuộc tấn công UAV lặp đi lặp lại có thể khiến một cây cầu không thể hoạt động, ngay cả khi không làm nó sập hoàn toàn”, ông Bilyk nói.

Điều này đặt ra một câu hỏi khác: Chuyện gì sẽ xảy ra nếu Nga sử dụng tên lửa? Cho đến nay, chưa có cuộc tấn công nào sử dụng tên lửa nhằm trực tiếp vào các cây cầu này.

Theo ông Oleg Grechukh, kiến trúc sư được cấp chứng chỉ hành nghề và là nhà nghiên cứu cơ sở hạ tầng tại Kiev, nguyên nhân không phải vì Nga thiếu tên lửa. Vấn đề nằm ở chỗ tên lửa không đủ độ chính xác cần thiết, trong khi cầu là những kết cấu hẹp, rộng không quá 15-20m, nên rất khó đánh trúng.

Theo các chuyên gia, mục tiêu lớn của Nga khi tăng cường tập kích cầu là khai thác điểm yếu trong hệ thống giao thông của Kiev.

Các cuộc tấn công nhằm vào cầu đã gây ra tình trạng ùn tắc giao thông nghiêm trọng, gây tâm lý hoang mang và áp lực lên phía Ukraine.

Thủ đô Ukraine nằm vắt qua sông Dnipro rộng lớn, con sông có chiều rộng từ 600 đến 1.000m trong phạm vi thành phố và là một trong những con sông lớn nhất châu Âu.

Gần 3 triệu người sống ở hai bờ sông Dnipro trong địa giới Kiev; nếu tính cả các vùng ngoại ô, con số này gần 4 triệu.  Người dân phân bố giữa hai bờ theo tỷ lệ khoảng 55:45, nghĩa là số người sống ở bờ trái và bờ phải gần tương đương nhau.

Tuy nhiên, việc làm không phân bố đồng đều giữa hai bờ như dân cư. Khoảng 85% việc làm nằm ở bờ phải, nơi tập trung trụ sở của những doanh nghiệp lớn nhất, các khu công nghiệp lớn nhất, trung tâm chính quyền, đại sứ quán nước ngoài và các ngành dịch vụ phục vụ những cơ quan, doanh nghiệp này.

Sự mất cân đối đó, kết hợp với hệ thống giao thông công cộng hạn chế ở bờ trái, đặc biệt là tàu điện ngầm, tạo ra lượng người đi lại hằng ngày khổng lồ.

Mỗi buổi sáng, hàng trăm nghìn cư dân bờ trái di chuyển sang bờ phải; đến tối, dòng người lại đi theo chiều ngược lại. “Mỗi ngày có ít nhất 100.000 ô tô đi qua các cây cầu, chưa tính phương tiện giao thông công cộng”, ông Grechukh cho biết.

Chỉ có 6 cây cầu cho phép ô tô lưu thông: cầu phía Bắc, cầu Podilskyi, cầu Metro, cầu Paton, cầu Darnytskyi và cầu phía Nam.

Một vụ tai nạn giao thông xảy ra trên bất kỳ cây cầu nào trong số này vào giờ cao điểm buổi sáng hoặc buổi tối đều có thể gây ùn tắc trên cây cầu đó.

Các tài xế sau đó chuyển sang những cây cầu khác, có nguy cơ gây ra tình trạng căng thẳng giao thông trên diện rộng.

Phương án ứng phó

Trước nguy cơ giao thông bị gián đoạn, Bộ Cơ sở hạ tầng đã đề xuất xây dựng các cầu phao nối hai bờ để giảm áp lực lên những cây cầu hiện có. Ý tưởng này có vẻ khả thi, nhất là khi quân đội Ukraine đã tích lũy nhiều kinh nghiệm xây dựng các tuyến vượt sông trong chiến sự.

Tuy nhiên, các kỹ sư nêu ra thách thức của phương án. Do phải bắc qua một đoạn sông Dnipro rất rộng, cầu phao có lẽ chỉ có thể bố trí một làn xe. Năng lực lưu thông không thể so sánh với cầu thông thường, cầu phao còn dễ xảy ra sự cố và việc tiếp cận với phương tiện mắc kẹt trên đó sẽ rất khó khăn.

Thiếu tá Bilyk cho rằng không giải pháp thay thế nào có thể đáp ứng năng lực lưu thông của cầu, vì vậy cần bảo vệ những công trình này hiệu quả nhất có thể.

“Trước hết, cần gia cố các nút liên kết quan trọng nhất, những cấu kiện chủ chốt và trụ cầu bằng rọ đá, các khối bê tông và tấm thép. Cũng nên lắp đặt các màn chắn kim loại dạng lưới chuyên dụng chống nổ xung quanh phần đường xe chạy. Biện pháp này giúp đẩy điểm phát nổ của UAV ra xa hơn và giảm thiệt hại đối với cầu. Cần đặc biệt chú ý đến khả năng chống cháy và bảo vệ những bộ phận dễ bắt lửa hoặc dễ bị tổn thương của hạ tầng cầu bằng các lớp bọc thép chống cháy”, ông Bilyk nói.

Một đề xuất khác là phân bố lại việc làm và khuyến khích phát triển công nghiệp, thương mại ở bờ trái. Một giải pháp khác là khôi phục vận tải đường sông, bao gồm phà, vốn từng hoạt động giữa hai bờ trong thời Liên Xô.