Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa công bố bản tổng hợp tiếp thu, giải trình ý kiến của các bộ, ngành đối với dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định 19/2023/NĐ-CP ngày 28/4/2023, quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Phòng, chống rửa tiền.
Góp ý về phạm vi điều chỉnh của dự thảo, Bộ Tài chính cho biết pháp luật về chứng khoán quy định các giao dịch tiền của nhà đầu tư phải được thực hiện qua ngân hàng thương mại. Vì vậy, Bộ đề nghị cân nhắc miễn trừ đối với giao dịch rút tiền bán chứng khoán và rút cổ tức từ hoạt động đầu tư chứng khoán tại công ty chứng khoán.
Trả lời đề xuất của Bộ Tài chính, NHNN cho rằng giao dịch rút tiền từ bán chứng khoán và rút cổ tức vẫn thuộc phạm vi điều chỉnh của pháp luật phòng, chống rửa tiền. Theo NHNN, việc rút tiền có thể liên quan đến giai đoạn hợp thức hóa (integration) - khâu cuối cùng của hành vi rửa tiền.
Quy định hiện hành có loại trừ việc nhận biết khách hàng đối với giao dịch rút lãi từ hoạt động đầu tư chứng khoán, khoản thanh toán định kỳ đã đăng ký, căn cứ mức độ rủi ro rửa tiền phát sinh từ hoạt động này, các giao dịch không thuộc trường hợp loại trừ phải thực hiện nghĩa vụ nhận biết khách hàng như quy định.
Nhằm tăng tính minh bạch và ngăn ngừa nguy cơ hội, quỹ xã hội, quỹ từ thiện bị lợi dụng để rửa tiền, tài trợ khủng bố, NHNN đề nghị Bộ Nội vụ nghiên cứu sửa đổi, bổ sung quy định yêu cầu các tổ chức này kê khai thông tin về chủ sở hữu hưởng lợi, đồng thời bảo đảm cung cấp, chia sẻ dữ liệu với cơ quan nhà nước có thẩm quyền phục vụ công tác phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố.
Bộ Dân tộc và Tôn giáo đề nghị nghiên cứu quy định phù hợp đối với các tổ chức không có cấu trúc sở hữu vốn, như tổ chức tôn giáo theo Luật Tín ngưỡng, tôn giáo.
Về đề xuất này, NHNN có ý kiến như sau: Việc xác định chủ sở hữu hưởng lợi có thể dựa trên quyền sở hữu hoặc quyền kiểm soát. Với các tổ chức không có cấu trúc sở hữu vốn, đối tượng báo cáo có thể căn cứ vào tiêu chí quyền kiểm soát để xác định chủ sở hữu hưởng lợi.
Theo điểm b khoản 2 Điều 7 được viện dẫn, quyền kiểm soát có thể thể hiện qua việc bổ nhiệm, miễn nhiệm người quản lý; sửa đổi điều lệ; thay đổi cơ cấu tổ chức; quyết định chính sách tài chính, đầu tư và hoạt động; hoặc quyết định tổ chức lại, giải thể tổ chức.
Đối với quy định về chủ sở hữu hưởng lợi đối với khách hàng là tổ chức, dự thảo quy định như sau:
a) Cá nhân trực tiếp hoặc gián tiếp hoặc vừa trực tiếp và gián tiếp sở hữu từ 25% vốn điều lệ hoặc 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên của khách hàng.
Cá nhân sở hữu gián tiếp là cá nhân sở hữu từ 25% vốn điều lệ hoặc từ 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên của khách hàng thông qua tổ chức hoặc thỏa thuận pháp lý khác. Đối tượng báo cáo phải rà soát từng tầng trong cấu trúc sở hữu của khách hàng để xác định chủ sở hữu hưởng lợi.
Trường hợp nhóm cá nhân có liên quan đến nhau thông qua mối quan hệ nhân thân hoặc hợp đồng có tổng sở hữu trực tiếp hoặc gián tiếp hoặc vừa trực tiếp và gián tiếp từ 25% vốn điều lệ hoặc 25% tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên của khách hàng, đối tượng báo cáo xác định các cá nhân trong nhóm này là chủ sở hữu hưởng lợi của khách hàng;
b) Khi không có cá nhân hoặc nhóm cá nhân nào được xác định theo tiêu chí tại điểm a khoản 2 Điều này hoặc khi có nghi ngờ các cá nhân đã được xác định theo tiêu chí tại điểm a khoản 2 Điều này không phải là chủ sở hữu hưởng lợi của khách hàng, đối tượng báo cáo xác định cá nhân kiểm soát khách hàng thông qua các phương thức khác theo pháp luật hoặc trên thực tế.
Việc kiểm soát được thực hiện thông qua một hoặc nhiều quyền như: Bổ nhiệm, miễn nhiệm hoặc bãi nhiệm đa số hoặc tất cả thành viên hoặc chủ tịch hội đồng quản trị, đa số hoặc tất cả thành viên hoặc chủ tịch hội đồng thành viên, giám đốc, tổng giám đốc, các cơ quan quản trị, điều hành khác của tổ chức; sửa đổi, bổ sung điều lệ của tổ chức; thay đổi cơ cấu tổ chức; quyết định chính sách tài chính, đầu tư và hoạt động của tổ chức; tổ chức lại, giải thể tổ chức.