Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 50/2026/TT-NHNN, quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Thông tư đưa vào áp dụng hai chỉ tiêu thanh khoản mới là LCR và NSFR, đồng thời điều chỉnh cách tính tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR).
Thông tư 50/2026/TT-NHNN có hiệu lực từ ngày 1/12/2026. Theo quy định, từ ngày 1/10/2028, các ngân hàng phải áp dụng hai tỷ lệ thanh khoản mới là tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR).
Đối với LCR, ngưỡng tối thiểu được áp dụng từ mức 50%, sau đó tăng 10 điểm phần trăm mỗi năm và đạt 100% từ ngày 1/10/2033.
Trong khi đó, NSFR bắt đầu ở mức 90%, tăng lên 95% sau một năm và đạt 100% từ ngày 1/10/2030.
Kể từ thời điểm áp dụng LCR và NSFR, ngân hàng không còn phải tuân thủ và báo cáo LDR theo Thông tư 22 mà chuyển sang thực hiện LDR theo quy định tại Điều 12 Thông tư 50.
Đáng chú ý, nếu ngân hàng áp dụng ngưỡng tối thiểu 100% đối với cả LCR và NSFR thì không phải tuân thủ giới hạn LDR 95%. Tuy nhiên, ngân hàng vẫn phải tính toán và báo cáo chỉ tiêu LDR cho Ngân hàng Nhà nước.
Thông tư cũng cho phép các ngân hàng thực hiện LCR và NSFR sớm hơn thời điểm bắt buộc. Theo đó, từ ngày Thông tư có hiệu lực đến trước ngày 1/1/2028, ngân hàng có thể gửi văn bản đăng ký tới Ngân hàng Nhà nước để áp dụng hai tỷ lệ này theo lộ trình sớm hơn.
Hồ sơ đăng ký phải kèm Báo cáo đánh giá của Hội đồng quản trị/Hội đồng thành viên hoặc Tổng Giám đốc/Giám đốc chi nhánh ngân hàng nước ngoài và Báo cáo đánh giá của tổ chức kiểm toán độc lập.
Các báo cáo này phải xác nhận ngân hàng đã tuân thủ đầy đủ quy định về LCR và NSFR tại ngày cuối cùng của mỗi tháng trong 3 tháng liên tiếp trước ngày gửi đăng ký.
Bên cạnh việc đưa LCR và NSFR vào lộ trình áp dụng, Thông tư 50 cũng điều chỉnh cách tính tỷ lệ LDR. Những thay đổi tập trung vào việc mở rộng bản chất của Mẫu số (D), tinh chỉnh các khoản loại trừ trong Tử số (L) và gắn với cơ chế miễn tuân thủ LDR khi ngân hàng áp dụng các chuẩn mực thanh khoản Basel III.
Theo đó, Tử số là dư nợ gốc nội bảng mà ngân hàng chịu rủi ro từ hoạt động cho vay. Khoản mục này bao gồm cả dư nợ phát sinh từ nhận ủy thác đối với cá nhân, tổ chức và dư nợ ủy thác cho tổ chức tín dụng khác cho vay.
Các khoản cho tổ chức tín dụng khác vay và dư vay tái cấp vốn của Ngân hàng Nhà nước không nhằm hỗ trợ thanh khoản không được tính vào Tử số.
Đối với Mẫu số, ngoài tiền gửi của tổ chức và cá nhân, Thông tư quy định thêm nhiều nguồn vốn khác, gồm trái phiếu trong nước đủ điều kiện tính vào vốn cấp 2; vốn ủy thác cấp tín dụng mà ngân hàng chịu rủi ro; nguồn vay nước ngoài, bao gồm cả trái phiếu phát hành ra thị trường quốc tế.
Mẫu số cũng bao gồm vốn điều lệ, các quỹ, thặng dư vốn cổ phần, lợi nhuận chưa phân phối và chênh lệch dương trong quan hệ liên ngân hàng.
Tuy nhiên, một số khoản mục được loại khỏi Mẫu số. Trong đó có tiền gửi của tổ chức tín dụng khác, ký quỹ và vốn chuyên dùng, tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.
Đối với tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước, 80% giá trị được loại khỏi Mẫu số, hoặc theo tỷ lệ khác do Thống đốc Ngân hàng Nhà nước quyết định.
Mẫu số cũng được điều chỉnh thông qua việc khấu trừ một số khoản mục. Cụ thể, dư nợ cấp tín dụng ngoài cho vay, dư đầu tư trái phiếu doanh nghiệp và dư nợ ủy thác cho tổ chức tín dụng khác cấp tín dụng không phải cho vay sẽ được trừ khỏi Mẫu số.
Trong khi đó, trái phiếu do tổ chức tín dụng trong nước phát hành và trái phiếu đặc biệt của Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) không bị trừ khỏi Mẫu số.
Với các quy định mới, Thông tư 50/2026/TT-NHNN thiết lập lộ trình áp dụng hai tỷ lệ thanh khoản LCR và NSFR, đồng thời điều chỉnh cách tính LDR theo hướng gắn với việc áp dụng các chuẩn mực thanh khoản Basel III./.
(Vietnam+)