Theo Nikkei Asia ngày 18/10, Bộ Tài chính Nhật Bản đang xem xét sửa đổi các quy định hải quan, cho phép cơ quan chức năng từ chối thông quan đối với những lô vàng xuất khẩu không chứng minh được nguồn gốc và quá trình lưu thông.
Theo kế hoạch được đề cập, khuôn khổ pháp lý mới có thể được áp dụng sớm nhất từ năm tài khóa 2027, bắt đầu vào tháng 4/2027. Đây hiện là đề xuất đang được xem xét, chưa phải quy định cấm xuất khẩu đã có hiệu lực.
Các quy định dự kiến sẽ tăng thẩm quyền cho hải quan trong việc yêu cầu doanh nghiệp xuất khẩu cung cấp thông tin về nhà cung cấp, bao gồm tên, địa chỉ và lịch sử giao dịch của vàng trong chuỗi cung ứng.
Nếu doanh nghiệp không cung cấp được tài liệu chứng minh nguồn gốc theo yêu cầu, cơ quan hải quan có thể từ chối cho xuất khẩu.
Động thái này là bước tiếp theo trong chiến dịch tăng cường kiểm soát buôn lậu vàng mà Nhật Bản triển khai những năm gần đây.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Nhật Bản tính cấm xuất khẩu vàng không rõ nguồn gốc (Ảnh minh họa: DT).
Trước đó, từ ngày 1/4, Nhật Bản đã bổ sung phân loại thống kê nhập khẩu đối với vàng có số sê-ri và dấu hiệu nhận diện. Từ ngày 1/8, cơ quan hải quan tiếp tục yêu cầu cung cấp chứng từ thể hiện những thông tin nhận diện này khi xuất khẩu các loại vàng thuộc diện áp dụng.
Theo hải quan Nhật Bản, việc tăng cường thu thập và đối chiếu thông tin nhằm phát hiện vàng không rõ nguồn gốc, đặc biệt trong các giao dịch có dấu hiệu lợi dụng cơ chế hoàn thuế tiêu dùng.
Kế hoạch siết kiểm soát được đưa ra trong bối cảnh số liệu thương mại vàng của Nhật Bản ghi nhận sự chênh lệch lớn giữa xuất khẩu và nhập khẩu. Theo số liệu được Nikkei dẫn, năm 2025, Nhật Bản xuất khẩu 228 tấn vàng, trong khi lượng vàng nhập khẩu được ghi nhận chính thức chỉ khoảng 10 tấn.
Sự chênh lệch này làm dấy lên những nghi vấn về nguồn gốc vàng xuất khẩu, dù không thể xem toàn bộ phần chênh lệch là vàng nhập lậu do còn những nguồn cung hợp pháp khác như vàng tái chế, tinh luyện và tồn kho.
Một trong những nguyên nhân khiến Nhật Bản lo ngại là nguy cơ vàng được nhập lậu để trốn thuế tiêu dùng 10%, sau đó bán vào thị trường nội địa và tiếp tục xuất khẩu để lợi dụng cơ chế hoàn thuế.
Bộ Tài chính Nhật Bản từng cảnh báo các đường dây buôn lậu có thể nấu chảy vàng, thay đổi hình dạng và mua bán qua nhiều trung gian nhằm che giấu nguồn gốc trước khi đưa hàng trở lại thị trường xuất khẩu.
Báo cáo công bố ngày 25/9 chỉ ra rằng, trong 6 tháng đầu năm 2026, hải quan Nhật Bản phát hiện 95 vụ buôn lậu vàng, thu giữ khoảng 316 kg. Số vụ giảm 26% so với cùng kỳ năm trước, trong khi lượng vàng thu giữ giảm 15%.
Tuy nhiên, so với 6 tháng cuối năm 2025, số vụ phát hiện tăng 51% và lượng vàng thu giữ tăng khoảng 6 lần.
Việc trao thêm quyền từ chối xuất khẩu, nếu được thông qua, sẽ bổ sung công cụ kiểm soát các giao dịch vàng không rõ nguồn gốc, bên cạnh hoạt động phát hiện buôn lậu tại cửa khẩu hiện nay.