Học sinh THCS cũng bắt đầu luyện IELTS
Dù sinh viên đại học vẫn là nhóm thí sinh chủ yếu, ngày càng nhiều học sinh THPT, thậm chí THCS, bắt đầu luyện IELTS từ sớm. Theo bà Wang Yu, phụ trách chương trình IELTS tại New Oriental International Education, thời điểm chuẩn bị cho kỳ thi đang được đẩy lên.
Bà Wang cho rằng số thí sinh trẻ tuổi tăng lên có thể liên quan đến việc phụ huynh lên kế hoạch du học cho con từ năm đầu THPT.
Chang'an Street Observer cũng ghi nhận ngày càng nhiều gia đình có con đang học THCS hoặc những lớp đầu cấp THPT tham gia các hội chợ giáo dục quốc tế.
“Một số trường đại học nước ngoài không chỉ yêu cầu điểm IELTS mà còn xét kết quả học tập. Vì vậy, việc chuẩn bị và lên kế hoạch từ sớm rất quan trọng”, một phụ huynh có con học THCS chia sẻ.
Theo Giáo sư Qu Xin, thuộc Trường Trí tuệ nhân tạo và Khoa học ngôn ngữ, Đại học Ngoại ngữ số 2 Bắc Kinh, xu hướng này xuất phát một phần từ mong muốn tận dụng giai đoạn thuận lợi để trẻ học ngôn ngữ.
Trước tuổi dậy thì, trẻ có lợi thế trong tiếp nhận và bắt chước âm thanh. Tuy nhiên, đây là giai đoạn phù hợp hơn với việc học qua giao tiếp và tiếp xúc thường xuyên với ngôn ngữ, thay vì luyện thi căng thẳng.
Trong khi đó, IELTS đòi hỏi cả tư duy phản biện, kiến thức nền và khả năng xử lý vấn đề phức tạp. Học sinh nhỏ tuổi có thể nhạy bén với ngôn ngữ nhưng chưa đủ khả năng nhận thức để xử lý các bài đọc dài hoặc bài viết lập luận.
Vì vậy, theo bà Qu, việc cho trẻ thi IELTS quá sớm có thể khiến kết quả bị chi phối bởi mức độ phát triển nhận thức, chứ không chỉ phản ánh năng lực ngoại ngữ.
Bà cho rằng các bài đánh giá tiếng Anh dành cho thanh thiếu niên cần phù hợp với từng giai đoạn phát triển, sử dụng nội dung gần gũi với trải nghiệm của người học, thay vì áp dụng nguyên xi cấu trúc của các kỳ thi quốc tế dành cho người trưởng thành.
Bà Wang đồng tình với quan điểm này. Theo bà, trẻ có nền tảng tiếng Anh và năng lực tổng thể tốt hoàn toàn có thể thi IELTS để đánh giá trình độ, nhưng không nên chạy theo điểm số cao mà thiếu cân nhắc.
IELTS đánh giá khả năng sử dụng ngôn ngữ
Theo giáo sư Qu, IELTS hướng đến đánh giá khả năng vận dụng tổng hợp bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết để tìm kiếm thông tin, trình bày quan điểm và lập luận trong học tập, đời sống, thay vì chỉ kiểm tra riêng lẻ từ vựng, ngữ pháp hay đọc hiểu.
“Bản chất của đánh giá ngôn ngữ không phải là chọn ra những người đạt điểm cao, mà là đo lường khả năng sử dụng ngôn ngữ để thực hiện các nhiệm vụ giao tiếp trong những tình huống thực tế”, bà Qu nhấn mạnh.
Theo bà, các chứng chỉ quốc tế chủ yếu phục vụ nhu cầu xác nhận năng lực ngoại ngữ trong học tập xuyên biên giới. Trong khi đó, giáo dục tiếng Anh phổ thông tại Trung Quốc còn hướng đến phát triển năng lực ngôn ngữ, hiểu biết văn hóa, tư duy và khả năng học tập của học sinh.
Do có mục tiêu khác nhau, các kỳ thi quốc tế không thể thay thế hoàn toàn việc đánh giá tiếng Anh trong nhà trường.
Kỳ thi cần phục vụ sự phát triển của người học
Theo giáo sư Qu, mục tiêu và tiêu chí của kỳ thi có thể định hướng nội dung giảng dạy cũng như cách học của học sinh.
IELTS có thể khuyến khích người học vượt khỏi việc ghi nhớ từ vựng, ngữ pháp một cách máy móc, chuyển sang kết hợp các kỹ năng và sử dụng ngôn ngữ trong ngữ cảnh. Đây cũng là mục tiêu của giáo dục ngoại ngữ: học để vận dụng, thay vì chỉ ghi nhớ kiến thức.
“Nhiều gia đình lựa chọn luyện thi IELTS ban đầu với mong muốn vượt ra khỏi việc luyện đề đơn thuần, hướng đến phát triển năng lực tiếng Anh thực chất”, bà Qu nói.
Tuy nhiên, khi điểm số trở thành mục tiêu cứng nhắc, người học có thể quay lại lối luyện thi đối phó, sử dụng khuôn mẫu bài viết hoặc học thuộc câu trả lời thay vì phát triển khả năng giao tiếp. Theo bà Qu, điều này có thể làm lệch hướng quá trình học ngoại ngữ.
“Không phải học ngôn ngữ để phục vụ kỳ thi, mà kỳ thi phải phục vụ sự phát triển của người học”, bà nhận định.
Bà cho rằng việc đánh giá cần lấy người học làm trung tâm, phù hợp với độ tuổi, năng lực nhận thức và mục tiêu học tập. Kỳ thi không nên trở thành đích đến cuối cùng, mà cần giúp người học nhận biết trình độ và tiến bộ của mình, đồng thời định hướng quá trình học ngoại ngữ.