Ngày hội Sức khỏe tinh thần 2026: 'Tôi ở đây, bạn không phải một mình'

Để sức khỏe tinh thần không còn là chuyện "để tính sau"

Sức khỏe tinh thần không chỉ là câu chuyện của riêng mỗi người. Đó còn là câu chuyện của gia đình, nhà trường và cộng đồng - nơi một lời động viên, sự tôn trọng hay một ánh nhìn định kiến đều có thể tác động đến đời sống tinh thần của một người.

• Đọc sách tác động thế nào đến tâm trạng?

• Talkshow: ‘Khỏe chủ động - Sống tích cực’

• Năm học mới, phụ huynh cần biết về dấu hiệu sức khỏe tinh thần của con

Không chỉ có những tọa đàm, diễn đàn khoa học, ngày hội còn mở ra nhiều hoạt động trải nghiệm nghệ thuật, sinh hoạt học thuật và chia sẻ kiến thức tâm lý, đưa câu chuyện chăm sóc sức khỏe tinh thần đến gần hơn với đời sống.

Theo ban tổ chức, thông qua chuỗi hoạt động, ngày hội mong muốn nâng cao nhận thức của cộng đồng về sức khỏe tâm thần, đồng thời nhắc mỗi người chủ động quan tâm, chăm sóc đời sống tinh thần của mình và những người xung quanh.

Bởi bên cạnh sức khỏe thể chất, sức khỏe tinh thần đang trở thành vấn đề được quan tâm ở nhiều nhóm tuổi, đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên. Sau đại dịch COVID-19, những vấn đề liên quan đến sức khỏe tinh thần càng được nhìn nhận rõ hơn.

TS Nhan Thị Lạc An, Phó trưởng khoa tâm lý học, Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (Đại học Quốc gia TP.HCM), cho rằng ngày hội giống như một lời nhắc nhở: mỗi người đều có trách nhiệm quan tâm đến sức khỏe tinh thần, không chỉ của bản thân mà còn của những người mình đang chăm sóc, đồng hành.

Thông điệp ấy được thể hiện qua nhiều hoạt động trong ba ngày. Ngày 9-10, người tham gia có thể trải nghiệm các hoạt động chăm sóc sức khỏe tinh thần thông qua nghệ thuật cắt dán, nghệ thuật biểu đạt và "xưởng mở nghệ thuật". Ngày 10-10 tiếp tục với tọa đàm về hệ thống hỗ trợ tâm lý cho "người chăm sóc", chương trình giới thiệu sách và học liệu lĩnh vực tâm lý học.

Cách tiếp cận này khiến câu chuyện sức khỏe tinh thần không chỉ nằm trên những trang tài liệu hay trong phòng tham vấn, mà có thể bắt đầu từ những trải nghiệm rất đời thường. Một khung hình nhỏ, một lời nhắc nhẹ nhàng hay một hành động trao gửi yêu thương - tất cả đều có thể trở thành điểm bắt đầu cho hành trình chăm sóc sức khỏe tinh thần.

"Tôi ở đây, bạn không phải một mình"

Một trong những nội dung đáng chú ý tại ngày hội là sinh hoạt khoa học quốc tế về sức khỏe tinh thần ở trẻ em và thanh thiếu niên LGBTQIA+ với hướng dẫn thực hành lâm sàng.

Tại đây, GS.TS Claudia Calvano (Đại học Tự do Berlin - Đức) chia sẻ nhiều kiến thức, nghiên cứu và kinh nghiệm liên quan đến sức khỏe tinh thần của trẻ em, thanh thiếu niên LGBTQIA+, môi trường học đường thân thiện cũng như chăm sóc sức khỏe tinh thần cho người chuyển giới.

Qua những câu chuyện được chia sẻ, có thể thấy đôi khi điều khiến một người trẻ tổn thương không đến từ chính bản thân họ mà từ cách người khác nhìn nhận, đối xử với họ.

Một người trẻ từng chia sẻ rằng mình muốn được là chính mình nhưng lại e ngại vì những góc nhìn tiêu cực từ bạn bè ở trường. Những trải nghiệm như vậy cho thấy môi trường xung quanh có thể tác động rất lớn đến đời sống tinh thần của người trẻ.

Theo nội dung được trình bày tại chương trình, những yếu tố như sự tôn trọng, cảm giác an toàn, được hỗ trợ và đón nhận có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe tinh thần. Trong khi đó, sự kỳ thị và phân biệt đối xử có thể trở thành những yếu tố gây căng thẳng. Ngược lại, cảm giác được kết nối với cộng đồng và lòng tự trọng có thể góp phần tạo nên sức bền tinh thần.

GS.TS Claudia Calvano cho rằng đôi khi để một người cảm thấy tốt hơn, điều họ cần trước tiên không phải một lời khuyên thật hay, mà chỉ là có một người chịu ngồi xuống, lắng nghe và nói rằng: "Tôi ở đây, bạn không phải một mình".

Không phải thuốc men, mà một lớp vẽ, một cuộc gặp gỡ hay một bữa tiệc có thể mới là 'phương thuốc' hữu hiệu cho những người sống với trầm cảm, lo âu hoặc cô đơn kéo dài.