Trước tiến độ giải ngân vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 kéo dài sang năm 2026 còn thấp, tỉnh Nghệ An đang tập trung rà soát từng dự án, xác định rõ nguyên nhân chậm trễ, đồng thời tăng cường trách nhiệm của các địa phương, chủ đầu tư nhằm đẩy nhanh tiến độ thực hiện và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn vốn.
Kế hoạch vốn đầu tư phát triển 3 Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 kéo dài thực hiện sang năm 2026 là 774.528 triệu đồng. Tính đến ngày 8/10/2026, tổng kế hoạch vốn kéo dài của 3 Chương trình đã giải ngân là 243.853 triệu đồng, đạt 33,39% kế hoạch, thấp hơn so với tỷ lệ giải ngân chung toàn tỉnh là 70,90%.
Các địa phương giải ngân tốt, đạt 100% kế hoạch vốn bao gồm: UBND xác xã: Hưng Nguyên Nam, Bạch Hà, Sơn Lâm, Cát Ngạn, Xuân Lâm, Nghĩa Đàn, Anh Sơn Đông, Quang Đồng, Yên Thành. Tuy nhiên, vẫn còn 10 địa phương và 03 đơn vị chủ đầu tư cấp tỉnh có vốn lớn hơn 05 tỷ đồng nhưng tỷ lệ giải ngân chưa đạt mức bình quân của tỉnh.
Kế hoạch vốn sự nghiệp đầu tư các Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2021-2025 kéo dài thực hiện sang năm 2026 là 1.498.669 triệu đồng. Tính đến ngày 30/9/2026, tổng kế hoạch vốn kéo dài của 03 Chương trình đã giải ngân 540.417 triệu đồng, đạt 38,43%KH.
Theo đó, một số nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên được cho là do chậm ban hành văn bản hướng dẫn và phân bổ vốn. Việc chậm ban hành nguyên tắc, tiêu chí, định mức phân bổ và tỷ lệ vốn đối ứng ở một số cấp đã khiến tiến độ phân bổ dự toán từ tuyến trên xuống địa phương bị kéo dài và dồn dập.
Năng lực triển khai của một số địa phương và chủ đầu tư hạn chế. Vẫn còn 10 địa phương và 3 đơn vị chủ đầu tư cấp tỉnh (được giao vốn trên 5 tỷ đồng) có tỷ lệ giải ngân thấp hơn mức bình quân chung của tỉnh, thể hiện sự lúng túng trong tổ chức thực hiện.
Biến động về giá cả vật liệu xây dựng, đặc thù địa bàn miền núi, vùng sâu vùng xa phức tạp, cùng với các yếu tố thời tiết không thuận lợi làm gián đoạn thi công các dự án.
Thời gian thực hiện bị rút ngắn: Do phương án phân bổ từ các bộ, ngành và địa phương chậm nên thời gian thực tế để triển khai các dự án tại cơ sở bị thu hẹp đáng kể, dẫn đến tình trạng chậm tiến độ và dồn việc vào giai đoạn cuối.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Phùng Thành Vinh cho biết, để hoàn thành kế hoạch giải ngân và bảo đảm sử dụng hiệu quả nguồn lực, tỉnh sẽ yêu cầu các địa phương, chủ đầu tư rà soát cụ thể từng dự án, phân loại rõ nguồn vốn đã giải ngân, dự án đang trong quá trình phê duyệt, dự án chuẩn bị triển khai và những khoản vốn không có khả năng giải ngân hoặc cần điều chuyển.
Đối với các dự án gặp trở ngại khách quan, bất khả kháng, các đơn vị phải khẩn trương hoàn thiện hồ sơ, trình cấp có thẩm quyền xem xét điều chuyển vốn theo đúng quy định, tránh để nguồn lực bị đình trệ. Lãnh đạo cấp xã phải trực tiếp làm việc với các phòng, ban chuyên môn để xác định nguyên nhân, tháo gỡ khó khăn cho từng dự án, không để tình trạng chậm trễ kéo dài.
Trên cơ sở đó, các địa phương phải báo cáo đầy đủ các khó khăn, vướng mắc, nhất là những vấn đề vượt thẩm quyền cần tỉnh hướng dẫn, giải quyết trước ngày 20/10.
Đồng thời, đề nghị cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo tham mưu rà soát, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viên; xác định rõ địa bàn, lĩnh vực phụ trách và trách nhiệm trong theo dõi, đôn đốc, kiểm tra tiến độ thực hiện tại các địa phương.
Việc phân công phải bảo đảm rõ người, rõ việc, rõ địa bàn, rõ trách nhiệm và rõ kết quả. Trường hợp đã được giao nhiệm vụ nhưng không thực hiện hoặc thực hiện thiếu trách nhiệm, phải xem xét, báo cáo cấp có thẩm quyền./.
(Vietnam+)