Bỏ qua điều hướng

Nghệ sĩ Lê Thiện rưng rưng nhớ lần viếng mộ gió soạn giả Trần Hữu Trang cách đây 50 năm

Nghệ sĩ Lê Thiện rưng rưng nhớ lần viếng mộ gió soạn giả Trần Hữu Trang cách đây 50 năm
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Nhà hát Trần Hữu Trang đã tổ chức chuyến đi về nguồn tại Khu di tích Căn cứ Trung ương Cục miền Nam tại Tây Ninh. Nghệ sĩ Lê Thiện đã có những chia sẻ đầy xúc động về vị soạn giả đáng kính Trần Hữu Trang.

Nghệ sĩ Lê Thiện rưng rưng nhớ lần viếng mộ gió soạn giả Trần Hữu Trang cách đây 50 năm - Ảnh 1.

Nghệ sĩ Lê Thiện bày tỏ lòng biết ơn với soạn giả Trần Hữu Trang - Ảnh: LINH ĐOAN

Chuyến về nguồn nằm trong loạt hoạt động nhằm kỷ niệm 50 năm thành lập Nhà hát Trần Hữu Trang, kể từ ngày 15-9-1976.

Biết ơn soạn giả Trần Hữu Trang

Lê Thiện kể năm 1976 khi quyết định chuẩn bị thành lập Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang, lãnh đạo nhà hát, trong đó có bà Lê Thiện là phó giám đốc đã về quê nhà ông ở xã Phú Kiết, huyện Chợ Gạo, Tiền Giang cũ để viếng mộ ông.

TIN LIÊN QUAN

Bà Lê Thiện là người miền Trung ra Bắc và trưởng thành ở Đoàn cải lương Nam Bộ lẫy lừng trên đất Bắc. 

Năm 1975, bà từ phía Bắc cùng một số nghệ sĩ vào gầy dựng hoạt động văn nghệ TP.HCM trong giai đoạn mới. Cụ thể là thành lập Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang.

Vì vậy khi đến thăm mộ ông Trần Hữu Trang, bà Thiện bất ngờ khi biết dưới mộ không có hài cốt của ông Trần Hữu Trang, chỉ là mộ gió.

Và bà biết thêm là ông Trần Hữu Trang hy sinh trong một trận bom vào năm 1966. "Nếu ai từng đi chiến trường sẽ biết được sự tàn khốc như thế nào, chỗ nào bị bom đánh trúng thì tan tành không còn gì cả.

Chuông vàng vọng cổ Nguyễn Văn Khởi và Chuông vàng vọng cổ Thu Vân ca trích đoạn Tô Ánh Nguyệt ở Khu căn cứ Trung ương Cục miền Nam để tưởng nhớ tác giả Trần Hữu Trang - Video: LINH ĐOAN

Ở trong chuyến về nguồn hôm nay có nghệ sĩ múa Phi Yến đã chứng kiến trận bom năm đó. Khủng khiếp, thế thì làm sao xương thịt của bác Tư Trang (ông Trần Hữu Trang) còn.

Sau giải phóng, gia đình cũng chỉ ngậm ngùi đến nơi ông ra đi tại Xa Mát (Tây Ninh) hốt một nắm đất đem về làm mộ như một cách tưởng nhớ ông. Một câu chuyện về vị soạn giả khiến người ta rưng rưng xúc động" - bà Lê Thiện nghẹn ngào nói.

Ông Trần Hữu Trang chính là người nghệ sĩ - chiến sĩ tiêu biểu trong thời kỳ đất nước trường kỳ kháng chiến. Vì thế những câu chuyện về ông trong chuyến về nguồn được nhắc nhớ khiến khoảng 80 văn nghệ sĩ nhiều thế hệ của nhà hát tham gia càng cảm thấy biết ơn và càng tự hào, trân trọng khi 50 năm qua nhà hát được vinh dự mang tên ông.

Nghệ sĩ Lê Thiện rưng rưng nhớ lần viếng mộ gió soạn giả Trần Hữu Trang cách đây 50 năm - Ảnh 2.

Nghệ sĩ nhiều thế hệ của Nhà hát Trần Hữu Trang cùng về nguồn để ôn lại truyền thống, lịch sử - Ảnh: LINH ĐOAN

Tác phẩm Trần Hữu Trang sống mãi

Trong cuộc đời của mình, ông Trần Hữu Trang có nhiều tác phẩm giá trị, sống mãi với thời gian. Có thể kể ra như Đời cô Lựu, Tô Ánh Nguyệt, Lan và Điệp, Mộng hoa vương… Tác phẩm của ông luôn có sự đồng cảm với những thân phận người, qua đó phản ánh một giai đoạn đặc biệt của xã hội.

Khi vào chiến khu ông từng giữ chức Chủ tịch Hội Văn nghệ Giải phóng, được Nhà nước truy tặng Huân chương Thành đồng và Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật đợt 1.

Tên ông đã được đặt tên đường, tên ngôi trường và là tên Nhà hát Trần Hữu Trang, được xem là cánh chim đầu đàn trong các đơn vị nghệ thuật Nhà nước của cải lương miền Nam sau năm 1975.

Nghệ sĩ Lê Thiện rưng rưng nhớ lần viếng mộ gió soạn giả Trần Hữu Trang cách đây 50 năm - Ảnh 3.

Vợ chồng nghệ sĩ Mạnh Dung, Thanh Dậu xem di vật để lại của ông Nguyễn Văn Linh thời kỳ hoạt động ở Trung ương Cục miền Nam - Ảnh: LINH ĐOAN

Nghệ sĩ Lê Thiện rưng rưng nhớ lần viếng mộ gió soạn giả Trần Hữu Trang cách đây 50 năm - Ảnh 4.

Nghệ sĩ Quỳnh Hương và Thy Trang thể hiện bài ca cổ Hoa mua trắng - Ảnh: LINH ĐOAN

Trong chuyến về nguồn ngày 15-9, nghệ sĩ nhiều thế hệ của Nhà hát Trần Hữu Trang đã đến viếng và tìm hiểu về Căn cứ Trung ương Cục miền Nam. Tại hội trường ở khu căn cứ xưa, các nghệ sĩ như Mạnh Dung, Thanh Dậu, Thanh Vy, Lê Thiện, Thoại Miêu, Phi Yến và các thế hệ sau cùng ôn lại những kỷ niệm về nhà hát trong 50 năm qua.

Giữa rừng xanh nơi bao người, trong đó có tác giả Trần Hữu Trang, đã ngã xuống, các nghệ sĩ cất cao tiếng ca những bài ca cổ, trích đoạn cải lương cách mạng. Đặc biệt, trong tịch mịch chiều biên giới, trích đoạn Tô Ánh Nguyệt mà ông Trần Hữu Trang sáng tác cứ khiến người ta xao động, nhớ hoài người nghệ sĩ cách mạng Trần Hữu Trang.

Phát biểu tại buổi giao lưu văn nghệ ở khu Căn cứ Trung ương cục miền Nam, ông Phan Quốc Kiệt - Giám đốc nhà hát - nhấn mạnh: "Năm mươi năm là chặng đường đầy tự hào.

Từ những nền móng mà các thế hệ đi trước đã vun đắp, nhà hát hôm nay tiếp tục mang trên mình trách nhiệm thiêng liêng giữ gìn truyền thống, kế thừa tinh hoa và tiếp tục phát triển nghệ thuật cải lương trong thời đại mới.

Chúng tôi sẽ luôn trân trọng cội nguồn, đoàn kết một lòng, tận tâm với nghề, hết lòng phụng sự nghệ thuật để Nhà hát Trần Hữu Trang mãi xứng đáng với tên tuổi của người nghệ sĩ - soạn giả mà nhà hát vinh dự mang tên".

Nghệ sĩ Lê Thiện rưng rưng nhớ lần viếng mộ gió soạn giả Trần Hữu Trang cách đây 50 năm - Ảnh 6.Giáo dục lịch sử bằng nghệ thuật cải lương, tại sao không?

Trong ngày 4-9, tại Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang, công chúng sẽ có một ngày nhiều trải nghiệm hứa hẹn thú vị trong việc khám phá, tìm hiểu nghệ thuật cải lương.

Chuyến về nguồn của Nhà hát Trần Hữu Trang tại Khu di tích Căn cứ Trung ương Cục miền Nam ở Tây Ninh không chỉ là hoạt động hướng tới kỷ niệm 50 năm thành lập nhà hát, tính từ ngày 15-9-1976, mà còn là dịp ôn lại một phần lịch sử cải lương cách mạng. Trước khoảng 80 văn nghệ sĩ nhiều thế hệ, nghệ sĩ Lê Thiện xúc động nhắc lại lần viếng mộ gió soạn giả Trần Hữu Trang cách đây nửa thế kỷ. Năm 1976, khi tham gia chuẩn bị thành lập Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang với cương vị phó giám đốc, bà cùng lãnh đạo đơn vị về xã Phú Kiết, huyện Chợ Gạo, Tiền Giang cũ để viếng mộ ông. Người nghệ sĩ miền Trung từng trưởng thành tại Đoàn cải lương Nam Bộ trên đất Bắc bất ngờ khi biết ngôi mộ không có hài cốt, bởi soạn giả Trần Hữu Trang đã hy sinh trong một trận bom năm 1966. Sau ngày đất nước thống nhất, gia đình chỉ có thể đến nơi ông mất tại Xa Mát, Tây Ninh, lấy một nắm đất mang về lập mộ tưởng niệm. Ký ức ấy càng trở nên ám ảnh khi nghệ sĩ múa Phi Yến, người chứng kiến trận bom năm đó, cũng có mặt trong chuyến đi. Lời kể nghẹn ngào của nghệ sĩ Lê Thiện giúp các thế hệ nghệ sĩ hiểu rõ hơn sự hy sinh của một nghệ sĩ, chiến sĩ từng giữ chức Chủ tịch Hội Văn nghệ Giải phóng. Việc nhà hát mang tên ông suốt 50 năm vì thế không chỉ thể hiện sự tri ân, mà còn đặt ra trách nhiệm gìn giữ truyền thống và giá trị nghệ thuật cải lương miền Nam. Di sản Trần Hữu Trang tiếp tục hiện diện qua những tác phẩm như Đời cô Lựu, Tô Ánh Nguyệt, Lan và Điệp, Mộng hoa vương, với chiều sâu nhân văn và sự đồng cảm dành cho những thân phận trong một giai đoạn xã hội nhiều biến động. Ông được Nhà nước truy tặng Huân chương Thành đồng và Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật đợt 1; tên ông còn được đặt cho đường phố, trường học và nhà hát được xem là cánh chim đầu đàn của các đơn vị cải lương nhà nước miền Nam sau năm 1975.