Học ngoại ngữ hiệu quả đòi hỏi phải tiếp xúc lâu dài với âm thanh của ngôn ngữ đó - Ảnh: INSIGHTS PSYCHOLOGY
Các nhà khoa học tại Đại học Cao đẳng London (UCL, Anh) và Đại học Tohoku (Nhật Bản) đã thực hiện nghiên cứu trên 67 người Nhật học tiếng Anh.
Họ phát hiện não bộ của những người giỏi ngôn ngữ nhất nghe các thuật ngữ nước ngoài như những tiếng ồn ngẫu nhiên, chứ không phải là từ ngữ, theo báo Guardian ngày 14-10.
Nhóm nghiên cứu đánh giá khả năng nhận biết những thay đổi nhỏ về cao độ, độ dài và âm sắc thông qua các âm thanh không phải lời nói.
Họ đồng thời sử dụng phương pháp chụp cộng hưởng từ chức năng (fMRI) để theo dõi hoạt động não khi người tham gia phân biệt những nguyên âm tiếng Anh không tồn tại trong tiếng Nhật.
Kết quả cho thấy những người có độ nhạy thính giác cao hơn học cách phát âm mới nhanh và chính xác hơn.
Khi nghe âm thanh ngoại ngữ, não bộ của họ ít phụ thuộc vào mạng lưới cảm giác - vận động ở bán cầu trái, vốn tham gia xử lý ngôn ngữ. Thay vào đó, hoạt động não có nét tương đồng với quá trình xử lý âm thanh không phải lời nói.
Theo nhóm nghiên cứu, điều này có thể giúp người học tránh áp đặt những khuôn mẫu phát âm quen thuộc của tiếng mẹ đẻ lên ngôn ngữ mới.
Ngược lại, những người có độ nhạy thính giác thấp hơn thường dựa nhiều vào các khuôn mẫu âm thanh sẵn có, khiến việc nhận diện và tái tạo âm lạ khó khăn hơn.
Giáo sư Kazuya Saito-van Poeteren, tác giả chính của nghiên cứu thuộc Viện Giáo dục UCL, cho rằng khó khăn trong học ngoại ngữ không đồng nghĩa với việc một nhóm người có năng lực ngôn ngữ bẩm sinh kém hơn.
Theo ông, mức độ tiếp xúc với ngoại ngữ còn hạn chế và phương pháp giảng dạy chưa chú trọng đúng mức đến kỹ năng nghe có thể là những nguyên nhân quan trọng.
Ông nhận định người có khả năng phân biệt âm thanh tốt có thể tận dụng hiệu quả ngay cả khi thời gian tiếp xúc với ngoại ngữ không nhiều. Trong khi đó, những người khác có thể cần nghe nhiều hơn để làm quen với các âm mới.
Giáo sư Padraic Monaghan thuộc Đại học Lancaster (Anh), người không tham gia nghiên cứu, nhận xét kết quả củng cố vai trò quan trọng của việc nghe trong quá trình tiếp thu ngôn ngữ, đồng thời cho thấy người học có thể khác nhau về độ nhạy với âm thanh, đặc biệt ở giai đoạn đầu.
Nhóm nghiên cứu cho rằng việc dạy ngoại ngữ nên chú trọng hơn đến khả năng nghe và phân biệt âm thanh, thay vì chỉ tập trung vào ghi nhớ từ vựng, ngữ pháp và luyện tập theo khuôn mẫu.
Tuy nhiên, kết quả hiện tại chưa chứng minh rằng luyện nghe đơn thuần có thể thay thế hoàn toàn các phương pháp học ngôn ngữ khác.
Học ngoại ngữ giúp não trẻ lâuTheo nghiên cứu mới trên hơn 80.000 người ở châu Âu, những người nói được nhiều ngôn ngữ có nguy cơ lão hóa não nhanh thấp hơn một nửa so với người chỉ nói một ngôn ngữ.