Rắn đuôi chuông tại California (Mỹ) thường tấn công loài sóc đất để làm thức ăn. Rắn thường đớp vào những con sóc nhỏ từ phía sau. Nhưng trong một số trường hợp đối đầu với sóc trưởng thành thì chúng lại tỏ ra hiền lành. Để tìm hiểu điều này, Giáo sư Sanjay Joshi đã thiết kế robot sóc để nghiên cứu ...
Rắn đuôi chuông tại California (Mỹ) thường tấn công loài sóc đất để làm thức ăn. Rắn thường đớp vào những con sóc nhỏ từ phía sau. Nhưng trong một số trường hợp đối đầu với sóc trưởng thành thì chúng lại tỏ ra hiền lành.
Để tìm hiểu điều này, Giáo sư Sanjay Joshi đã thiết kế robot sóc để nghiên cứu hành vi của rắn. Khi một con sóc trưởng thành đối đầu với rắn, thân thể nó sẽ dài ra, chiếc đuôi dựng đứng lên, tỏa nhiệt và phe phẩy. Rắn hiếm khi tấn công những con sóc có hành vi như vậy.
Robt quirrels được làm từ một con sóc cơ khí nhồi bông, đuôi của nó được thiết kế để hoạt động như thật. Đoạn phim thu được cho thấy khi đuôi sóc tỏa nhiệt, phe phẩy thì rắn ngừng lại giữ khoảng cách. Nếu đuôi chỉ tỏa nhiệt nhưng đứng yên thì có thể bị cắn vào đầu.
Nếu tháo đuôi của sóc robot thì nó dễ dàng bị rắn tấn công. Như vậy những con sóc thực sự có thể giao tiếp với rắn qua phần nhiệt ở đuôi và đây là lần đầu tiên các nhà khoa học ghi nhận được hồng ngoại giao tiếp trong thế giới động vật.
Tại California, Mỹ, rắn đuôi chuông thường săn sóc đất làm thức ăn, đặc biệt nhắm vào những con sóc nhỏ đang sơ ý hoặc di chuyển phía trước chúng. Cách tấn công phổ biến của loài rắn là bất ngờ đớp từ phía sau, nơi con mồi khó quan sát và ít cơ hội phản ứng kịp thời. Tuy nhiên, khi chạm trán sóc đất trưởng thành, rắn đôi khi không lao tới mà trở nên thận trọng, giữ khoảng cách với đối thủ có vẻ mạnh mẽ hơn.
Giáo sư Sanjay Joshi muốn giải thích sự khác biệt này nên thiết kế một robot sóc, công cụ giúp nhóm nghiên cứu quan sát phản ứng của rắn trong điều kiện kiểm soát. Robot được tạo hình từ một con sóc cơ khí nhồi bông, còn phần đuôi được chế tạo để chuyển động gần giống đuôi sóc thật trong tình huống nguy hiểm. Thiết bị cho phép các nhà khoa học lần lượt thay đổi những tín hiệu quan trọng, gồm tư thế cơ thể, nhiệt độ đuôi và chuyển động phe phẩy đặc trưng.
Khi đối đầu với rắn, sóc trưởng thành thường kéo dài thân, dựng đuôi lên, làm đuôi tỏa nhiệt rồi phe phẩy liên tục nhằm phát tín hiệu cảnh báo. Những biểu hiện này khiến con sóc trông lớn hơn, đồng thời tạo ra tín hiệu dễ nhận biết, giúp nó chống lại nguy cơ bị rắn đuôi chuông tấn công. Các đoạn phim ghi từ thí nghiệm cho thấy rắn thường dừng lại và duy trì khoảng cách khi robot vừa tỏa nhiệt vừa phe phẩy phần đuôi.
Phản ứng ấy khác rõ rệt trường hợp đuôi robot chỉ phát nhiệt nhưng đứng yên, bởi rắn khi đó vẫn có thể tiếp cận và cắn vào phần đầu. Khi nhóm nghiên cứu tháo hẳn đuôi khỏi robot, con sóc cơ khí dễ dàng trở thành mục tiêu, cho thấy đuôi giữ vai trò đặc biệt trong cuộc đối đầu. Những kết quả này cho thấy rắn không chỉ phản ứng với hình dáng tổng thể của sóc, mà còn chú ý đến tổ hợp tín hiệu nhiệt và chuyển động.
Sức nóng phát ra từ đuôi có thể giúp sóc truyền thông điệp tới rắn trong khoảng cách an toàn, dù hai loài không sử dụng âm thanh để trao đổi. Chuyển động phe phẩy dường như làm tín hiệu ấy nổi bật hơn, khiến rắn nhận ra con sóc đã phát hiện nguy hiểm và sẵn sàng chống trả. Nếu chỉ có nhiệt mà thiếu chuyển động, thông điệp trở nên kém hiệu quả, vì rắn vẫn có thể tiếp tục áp sát và tìm vị trí tấn công.
Việc thiếu đuôi còn làm mất cả tín hiệu nhiệt lẫn chuyển động, khiến robot nhanh chóng bị rắn tấn công giống một con mồi dễ bị khống chế. Các nhà khoa học vì vậy nhận định sóc thật sự có khả năng giao tiếp với rắn thông qua tín hiệu hồng ngoại phát ra từ phần đuôi. Phát hiện này đặc biệt đáng chú ý vì nó mở rộng hiểu biết về cách động vật truyền thông tin bằng nhiệt, bên cạnh thị giác, âm thanh và mùi.
Trước nghiên cứu, tín hiệu nhiệt thường được xem chủ yếu như công cụ phát hiện môi trường hoặc con mồi, chưa được ghi nhận rõ như phương tiện giao tiếp giữa động vật. Thí nghiệm với robot sóc cung cấp cách kiểm tra cụ thể, khi từng đặc điểm có thể được bật, tắt hoặc thay đổi để so sánh phản ứng của rắn. Phương pháp này cũng giúp nghiên cứu hành vi tự nhiên mà không cần đặt một con sóc thật vào tình huống nguy hiểm trước kẻ săn mồi.
Kết quả cho thấy chiếc đuôi nhỏ bé không chỉ giúp sóc biểu lộ sự cảnh giác, mà còn có thể trở thành lá chắn ngăn cú đớp chết người. Đây được xem là lần đầu tiên các nhà khoa học ghi nhận hiện tượng giao tiếp bằng hồng ngoại trong thế giới động vật. Nghiên cứu về rắn đuôi chuông và robot sóc vì thế cho thấy những tín hiệu vô hình với con người vẫn có thể quyết định sống còn trong tự nhiên.
