Bỏ qua điều hướng

Ngỡ ngàng sinh viên chi tiêu: Người chỉ 1 triệu đồng, người gần chục triệu đồng/ tháng

Ngỡ ngàng sinh viên chi tiêu: Người chỉ 1 triệu đồng, người gần chục triệu đồng/ tháng
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Là sinh viên nhưng có người chỉ cần 1 triệu đồng mỗi tháng để trang trải cuộc sống, trong khi có bạn cần 5-7 triệu đồng, thậm chí gần chục triệu đồng. Vì sao lại có sự khác biệt đến vậy? Và sinh viên cần bao nhiêu tiền để chi tiêu mỗi tháng ở thành phố?

Có sinh viên chỉ xin gia đình khoảng vài trăm ngàn đồng mỗi tháng

Thương bố mẹ đang trả lãi ngân hàng vì khoản nợ vay xây nhà trước đây, Võ Văn Hảo (Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM) đi làm thêm từ 4 giờ chiều đến 12 giờ đêm mỗi ngày, dành dụm tiền để trang trải cuộc sống ở TP.HCM. "Nhờ có đồ ăn bố mẹ gửi lên, mình chỉ mua thêm rau thôi. Quê ở Tây Ninh nên mỗi tháng mình thường về quê 1 lần, bố mẹ cho 300.000 - 500.000 đồng. Chi phí sinh hoạt còn lại mình tự đi làm thêm để chi tiêu", Hảo chia sẻ.

Sinh viên ở thành phố cần bao nhiêu tiền mỗi tháng? - Ảnh 1.

Võ Văn Hảo làm thêm 8 tiếng đồng hồ mỗi ngày để trang trải chi tiêu tại thành phố

ẢNH: THANH ĐA

Hảo phụ chế biến nguyên liệu và bán hàng tại tiệm bánh trên đường Bình Quới (P.Bình Quới, TP.HCM). Ngày 10 hằng tháng nhận lương, Hảo chia tiền vào từng hũ chi tiêu cụ thể như: thuê nhà, ăn uống, tiết kiệm... nhằm kiểm soát tài chính cá nhân. Sau giờ học buổi sáng, Hảo nghỉ ngơi rồi đi thẳng đến chỗ làm nên hiếm khi có chi phí phát sinh. "Trừ khi bị hỏng xe", Hảo nói.

Nguyễn Thị Trang (sinh viên Trường ĐH Sư phạm Vinh, Nghệ An) cho biết mỗi tháng tốn khoảng 1 triệu đồng cho tất cả các khoản chi phí, trong đó những khoản cố định tốn kém nhất là điện nước, phí trông giữ xe. "Mình ở trọ cùng 4 người bạn. Tiền phòng chị gái cho, 1 năm đóng 1 lần, 3 triệu đồng/năm. Mình tự nấu ăn, không ăn ngoài, đồ ăn có bố mẹ gửi xuống, thi thoảng mình chỉ mua dầu ăn, mắm muối", Trang nói.

Sinh viên ở thành phố cần bao nhiêu tiền mỗi tháng? - Ảnh 2.

Ngày 10 hằng tháng nhận lương, Hảo chia tiền vào từng hũ chi tiêu cụ thể như: thuê nhà, ăn uống, tiết kiệm... nhằm kiểm soát tài chính cá nhân

ẢNH: THANH ĐA

Trang đi làm thêm gia sư, 2,5 tiếng đồng hồ/ 1 buổi được trả công 200.000 đồng. "Mình làm gia sư tiếng Anh, thi thoảng phụ huynh nhờ kèm thêm môn toán. Mình không còn xin tiền bố mẹ, tự đi làm thêm trang trải", Trang cho biết.

Bà Nguyễn Thị Liệu (ngụ xã Đại Đồng, tỉnh Nghệ An), cho biết 4 năm con gái học tại ĐH Sư phạm I Hà Nội, số tiền lớn nhất con gái xin bố mẹ là hơn 7 triệu đồng ngày đầu ra thành phố nhập học. "Con gái tôi học sư phạm, có nhà nước hỗ trợ, con chịu khó đi làm thêm từ năm nhất, chi tiêu tiết kiệm. Thi thoảng vài tháng bố mẹ cho con thêm 500.000-700.000 đồng. Nhà đông con, gia đình hoàn cảnh, tôi biết các con mình vất vả nhiều", bà Liệu nói.

Sinh viên ở TP.HCM cần bao nhiêu tiền mỗi tháng?

Nguyễn Thị Minh Ngọc (sinh viên Trường CĐ Du lịch Sài Gòn) cho biết mỗi tháng ba mẹ cho 5-6 triệu đồng để trang trải cuộc sống ở TP.HCM. Ngọc ở ghép phòng trọ cùng bạn, khoảng 2,2 triệu đồng/tháng đã bao gồm điện, nước, dịch vụ; còn tiền ăn thì tốn khoảng 3 triệu đồng/tháng. Thi thoảng có phát sinh thêm nhưng Ngọc luôn cố gắng chi tiêu trong khoản tiền bố mẹ cho. 

Sinh viên ở thành phố cần bao nhiêu tiền mỗi tháng? - Ảnh 4.

Nguyễn Thị Minh Ngọc

ẢNH: NVCC

"Năm nhất mình có đi làm thêm ở quán cà phê 20.000 đồng/giờ. Nhưng năm 2 lịch học nhiều hơn, mình tập trung học. Mình nghĩ nếu thi lại, học lại vừa mất thời gian, còn tốn kém hơn", Ngọc nói.

Ngọc cho biết số tiền 5 triệu đồng mỗi tháng ở TP.HCM đủ sống nhưng phải tính toán. Hai năm ở TP.HCM, có 2 lần phát sinh chi phí tốn kém, một lần Ngọc sửa xe máy hết 600.000 đồng, lần khác cô bị nổ bánh xe phải thay hơn 400.000 đồng.

Sinh viên ở thành phố cần bao nhiêu tiền mỗi tháng? - Ảnh 5.

Công việc gia sư được nhiều sinh viên ưa chuộng

ẢNH: NVCC

Cũng được mẹ cho khoảng 5,5 triệu đồng mỗi tháng, Nguyễn Hà Song Quân (sinh viên Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM), cho biết mẹ sẽ cho Quân tiền ăn theo tuần 700.000 đồng/tuần. Nữ sinh chia sẻ cụ thể hơn: "Mình ở cùng bạn, tiền trọ 2 triệu đồng/tháng. Những khoản đi chơi, mua đồ cá nhân khoảng 2 triệu đồng/tháng thì mình đi làm thêm tự trang trải".

Có bố mẹ mua nhà ở TP.HCM, Trần Đức Dương, sinh viên Trường ĐH Ngoại thương TP.HCM, cho biết tổng mức chi tiêu của em khoảng 8-9 triệu đồng/tháng trong đó chi phí sinh hoạt cơ bản vào khoảng 6 triệu đồng/tháng. "Mình không tốn tiền thuê trọ. Bố mẹ cho tiền sinh hoạt phí hàng tháng để mình yên tâm học tập", Dương cho biết thêm.

Sinh viên ở thành phố cần bao nhiêu tiền mỗi tháng? - Ảnh 6.

Trần Đức Dương

ẢNH: THANH ĐA

Trung bình một ngày, Dương chi trả tiền ăn và xăng xe khoảng 200.000 đồng. Bên cạnh việc nhận hỗ trợ từ gia đình, Dương đi làm thêm để chi trả cho những chi phí phát sinh và tiết kiệm. Số tiền nam sinh kiếm được nhiều hơn tiền bố mẹ chu cấp. Anh trai làm trong lĩnh vực tài chính hỗ trợ Dương cách quản lý chi tiêu. 

"Mình tiết kiệm để luôn có khoản dự phòng đảm bảo trong khoảng 6 tháng. Mình luôn tự nhắc bản thân rằng đã nhận tiền bố mẹ chu cấp thì không được xin thêm", nam sinh Trường ĐH Ngoại thương TP.HCM nói về nguyên tắc trong việc quản lý tiền bạc.

Làm 2 công việc mỗi ngày ở TP.HCM để gửi về quê nuôi con nhiều năm nay, chị Bùi Thị Ngọc Thư (38 tuổi, đường Bình Quới, P.Bình Quới, TP.HCM) cho biết, con trai chị mới lên TP.HCM nhập học hôm 4.9. Chỉ vài ngày, chị Thư đã chi cho con gần 4 triệu đồng mà chưa đâu vào đâu. "Con ở ký túc xá gần trường, phòng máy lạnh 1,3 triệu đồng/tháng, cọc tiền một tháng. Tôi đưa con đi sắm sửa thêm đồ dùng cá nhân, cũng hơn 1 triệu đồng. Đó mới chỉ là số tiền ban đầu, chưa có học phí, sinh hoạt phí, giáo trình... Thương mẹ, con trai tôi đi làm thêm ngay những ngày đầu đến nhận phòng", chị Thư kể.

Kỹ năng tài chính quan trọng nhất với sinh viên là gì?

Theo anh Bùi Vinh Hiếu, Trưởng phòng kinh doanh Công ty TNHH Quản lý quỹ đầu tư chứng khoán Vietcombank, kỹ năng tài chính quan trọng nhất với sinh viên là biết kiểm soát dòng tiền từ sớm.

Một nguyên tắc đơn giản theo anh Hiếu là: tiết kiệm trước, chi tiêu sau. Khi nhận tiền hàng tháng, sinh viên có thể chia thành các nhóm: khoảng 60% cho nhu cầu thiết yếu, 20% cho học tập và phát triển bản thân, 10% cho giải trí và ít nhất 10% cho tiết kiệm hoặc đầu tư dài hạn.

Sinh viên ở thành phố cần bao nhiêu tiền mỗi tháng? - Ảnh 7.

Anh Bùi Vinh Hiếu

ẢNH: NVCC

Điều quan trọng tiếp theo, anh Hiếu cho biết là phân biệt giữa "muốn mua" và "có khả năng chi trả". Có đủ tiền mua một món đồ không có nghĩa là nên mua. Nếu sau khi mua gần như không còn tiền dự phòng, đó vẫn có thể là một quyết định tài chính chưa hợp lý.

Sinh viên cũng nên thận trọng với vay tiêu dùng, mua trước trả sau và thẻ tín dụng. Những công cụ này dễ tạo cảm giác mình có nhiều tiền hơn thực tế. Đừng dùng thu nhập của tương lai để tài trợ cho những nhu cầu không thực sự cần thiết hôm nay.

Anh Hiếu cũng cho rằng 100.000 đồng mỗi tuần không làm bạn giàu ngay, nhưng thói quen tích lũy suốt 20 năm có thể tạo ra khác biệt rất lớn. Tuổi 20 chưa cần nhiều tiền, nhưng rất cần một kỷ luật tài chính tốt.


Mức chi tiêu của sinh viên hiện lên rất khác nhau, từ vài trăm nghìn đồng tiền gia đình hỗ trợ đến gần chục triệu đồng mỗi tháng, tùy hoàn cảnh và nơi học tập. Câu chuyện do Thanh Niên ghi nhận cho thấy nhiều bạn phải tự cân đối từng khoản, thậm chí đi làm thêm để giảm gánh nặng cho cha mẹ. Trong khi có người sống nhờ thực phẩm quê nhà gửi lên, người khác cần khoản tiền lớn hơn cho tiền trọ, ăn uống, xăng xe và những chi phí phát sinh. Võ Văn Hảo, sinh viên Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM, mỗi ngày làm thêm từ 16 giờ đến 24 giờ tại một tiệm bánh trên đường Bình Quới. Thương bố mẹ vẫn phải trả lãi ngân hàng cho khoản vay xây nhà, Hảo chỉ nhận từ gia đình khoảng 300.000 đến 500.000 đồng mỗi tháng khi về quê Tây Ninh. Nhờ đồ ăn bố mẹ gửi lên, Hảo chủ yếu mua thêm rau, còn các khoản sinh hoạt khác được trang trải bằng tiền công phụ chế biến nguyên liệu và bán hàng. Sau giờ học buổi sáng, Hảo nghỉ ngơi rồi đến thẳng chỗ làm, vì vậy gần như không có nhiều khoản chi bất ngờ ngoài những lần xe bị hỏng. Đến ngày 10 hằng tháng nhận lương, Hảo chia tiền vào từng hũ riêng cho tiền thuê nhà, ăn uống, tiết kiệm và các nhu cầu cần thiết. Cách phân bổ cụ thể giúp nam sinh kiểm soát tài chính, hạn chế tiêu vượt mức dù lịch học và làm thêm mỗi ngày đều khá dày. Nguyễn Thị Trang, sinh viên Trường ĐH Sư phạm Vinh, Nghệ An, cho biết tổng chi phí mỗi tháng của mình chỉ khoảng 1 triệu đồng, gồm điện nước, gửi xe và những khoản sinh hoạt tối thiểu. Trang ở trọ cùng bốn người bạn, được chị gái hỗ trợ tiền phòng 3 triệu đồng mỗi năm, đồng thời tự nấu ăn thay vì thường xuyên mua thức ăn bên ngoài. Thực phẩm chủ yếu do bố mẹ gửi xuống, nên Trang chỉ thỉnh thoảng mua thêm dầu ăn, nước mắm, muối và một số gia vị cần thiết. Để không phải xin tiền cha mẹ, Trang nhận dạy gia sư tiếng Anh, đôi khi kèm thêm môn toán theo đề nghị của phụ huynh. Mỗi buổi kéo dài 2,5 giờ, mang lại cho nữ sinh 200.000 đồng, khoản thu nhập đủ hỗ trợ những chi phí nhỏ trong cuộc sống. Mẹ Trang, bà Nguyễn Thị Liệu ở xã Đại Đồng, tỉnh Nghệ An, kể rằng trong bốn năm học tại ĐH Sư phạm I Hà Nội, con gái chỉ xin hơn 7 triệu đồng vào ngày đầu ra thành phố nhập học. Theo bà Liệu, con gái học sư phạm được nhà nước hỗ trợ, lại chăm chỉ làm thêm từ năm nhất và luôn chi tiêu tiết kiệm. Cứ vài tháng, gia đình đông con và còn nhiều khó khăn chỉ cố gắng gửi thêm cho con khoảng 500.000 đến 700.000 đồng. Những con số khiêm tốn ấy phản ánh nỗ lực tự lập của nhiều sinh viên, đồng thời cho thấy sự chênh lệch lớn giữa các gia đình. Tại TP.HCM, Nguyễn Thị Minh Ngọc, sinh viên Trường CĐ Du lịch Sài Gòn, được cha mẹ chu cấp khoảng 5 đến 6 triệu đồng mỗi tháng. Ngọc ở ghép cùng bạn, trả khoảng 2,2 triệu đồng tiền phòng đã gồm điện, nước và dịch vụ, trong khi riêng tiền ăn chiếm khoảng 3 triệu đồng. Nữ sinh cho biết 5 triệu đồng mỗi tháng vẫn đủ sống tại thành phố, nhưng phải tính toán kỹ và luôn cố gắng không vượt số tiền gia đình gửi. Năm nhất, Ngọc từng làm thêm tại quán cà phê với mức 20.000 đồng mỗi giờ, nhưng sang năm hai, lịch học dày hơn nên quyết định tập trung cho việc học. Hai năm ở TP.HCM, Ngọc từng gặp hai khoản phát sinh đáng kể, gồm 600.000 đồng sửa xe máy và hơn 400.000 đồng thay bánh xe bị nổ. Cô cho rằng nếu phải thi lại hoặc học lại, chi phí và thời gian bỏ ra có thể còn lớn hơn tiền kiếm được từ công việc làm thêm. Nguyễn Hà Song Quân, sinh viên Trường ĐH Giao thông vận tải TP.HCM, nhận từ mẹ khoảng 5,5 triệu đồng mỗi tháng, trong đó tiền ăn được chia theo tuần, ở mức 700.000 đồng. Quân ở cùng bạn, trả 2 triệu đồng tiền trọ mỗi tháng, còn các khoản đi chơi và mua đồ cá nhân khoảng 2 triệu đồng được tự trang trải bằng tiền làm thêm. Ở chiều ngược lại, Trần Đức Dương, sinh viên Trường ĐH Ngoại thương TP.HCM, chi khoảng 8 đến 9 triệu đồng mỗi tháng vì gia đình đã mua nhà tại TP.HCM nên không phải trả tiền thuê trọ. Dương cho biết các khoản sinh hoạt cơ bản của mình khoảng 6 triệu đồng mỗi tháng, trong đó tiền ăn và xăng xe trung bình mỗi ngày khoảng 200.000 đồng. Bức tranh chi tiêu từ những sinh viên được Thanh Niên ghi nhận cho thấy không có một mức chuẩn chung, bởi mỗi người chịu tác động từ nơi ở, nguồn hỗ trợ và khả năng làm thêm. Dù chỉ có 1 triệu đồng hay gần 10 triệu đồng mỗi tháng, bài toán quan trọng vẫn là biết ưu tiên nhu cầu thiết yếu, chủ động tài chính và sử dụng đồng tiền phù hợp hoàn cảnh.