Ngày 29/9, Ngoại hạng Anh công bố kết luận của Ủy ban độc lập sau cuộc điều tra kéo dài nhiều năm đối với Man City. CLB thành Manchester bị kết luận vi phạm các quy định tài chính của giải trong giai đoạn từ mùa 2009-2010 đến 2017-2018, bên cạnh ba trong bốn cáo buộc liên quan đến việc không hợp tác với cuộc điều tra.
Đây là bước ngoặt trong vụ việc bắt đầu được Ngoại hạng Anh điều tra từ tháng 12/2018. Đến tháng 2/2023, giải đấu chính thức đưa ra cáo buộc đối với Man City. Ủy ban độc lập sau đó tổ chức phiên điều trần kéo dài 42 ngày, kết thúc vào tháng 12/2024, trước khi mất thêm gần hai năm để hoàn tất phán quyết.
HLV Man City Enzo Maresca trong trận thua Arsenal 0-3 ở Siêu Cup Anh trên sân Principality, Cardiff, Xứ Wales ngày 16/8/2026. Ảnh: AP
Theo kết luận được công bố, Man City đã sử dụng các hợp đồng thương mại được mô tả là "giả tạo", không phản ánh đúng thỏa thuận thực tế giữa các bên, với một số đối tác thương mại. CLB cũng dựa vào những thỏa thuận tương tự khác để làm tăng doanh thu và giảm chi phí được ghi nhận.
Ủy ban cho rằng những thỏa thuận này nằm trong một cơ chế tài trợ được che giấu. Theo đó, một số công ty tài trợ chỉ phải thanh toán một phần giá trị hợp đồng, trong khi phần còn lại do Abu Dhabi United Group Investment & Development Ltd (ADUG), công ty sở hữu Man City, chi trả.
Một số thỏa thuận khác cũng được ADUG tài trợ nhằm giúp Man City ghi nhận chi phí hoạt động thấp hơn thực tế. CLB còn sử dụng một thỏa thuận vòng với Fordham, đơn vị mua quyền hình ảnh cầu thủ, và khoản tiền trong thỏa thuận này cũng được ADUG tài trợ.
Theo Ủy ban độc lập, mục đích của những cơ chế trên là làm tăng doanh thu và giảm chi phí được báo cáo của Man City hơn 900 triệu bảng (1,19 tỷ USD) trong giai đoạn liên quan. Qua đó, CLB có thể tạo ra hình ảnh phù hợp hơn với các quy định tài chính.
Ủy ban kết luận Man City đã nộp các báo cáo tài chính không chính xác, đồng thời che giấu tình trạng tài chính thực tế với kiểm toán viên và cơ quan quản lý bóng đá. Kết luận cũng nêu rằng CLB "rõ ràng có ý định né tránh các quy định của Ngoại hạng Anh".
Hệ quả là Man City không báo cáo chính xác thu nhập và chi tiêu để phục vụ việc áp dụng Quy định về Lợi nhuận và Bền vững (PSR) của Ngoại hạng Anh cũng như các quy định cấp phép CLB và công bằng tài chính của UEFA.
Nếu toàn bộ thỏa thuận liên quan được phản ánh chính xác trong báo cáo tài chính, Ủy ban cho rằng Man City sẽ vượt các giới hạn chi tiêu của Ngoại hạng Anh và UEFA với mức rất lớn.
Vụ việc không dừng ở các báo cáo tài chính. Trong quá trình Ngoại hạng Anh điều tra kéo dài bốn năm, Man City còn bị kết luận vi phạm nhiều lần nghĩa vụ hợp tác và nguyên tắc thiện chí cao nhất với giải đấu. Ba trong bốn cáo buộc thuộc nhóm này được Ủy ban xác nhận.
Ủy ban cho rằng Man City đã "nỗ lực có hệ thống để ngăn chặn và cản trở cuộc điều tra của Ngoại hạng Anh".
Diễn biến chính vụ việc. Đồ họa: Hoàng An (AI hỗ trợ)
Richard Masters, Tổng giám đốc Ngoại hạng Anh, gọi phán quyết là bằng chứng về những gì xảy ra tại Man City trong giai đoạn trên. Ông cho rằng CLB đã vi phạm có hệ thống các quy định của giải trong gần một thập kỷ.
Người đứng đầu Ngoại hạng Anh cũng cho rằng phán quyết xác nhận quyết định theo đuổi vụ việc của giải đấu là đúng đắn. Ông cho biết trách nhiệm của Ngoại hạng Anh là bảo đảm các quy định do chính các CLB thông qua được thực thi, nhằm duy trì tính cạnh tranh và công bằng cho các đội bóng cũng như người hâm mộ.
Theo Masters, đây là "vụ án kỷ luật quan trọng nhất trong lịch sử Ngoại hạng Anh". Tuy nhiên, ông nhấn mạnh vẫn còn những phần việc phải giải quyết, quan trọng nhất là hình phạt dành cho Man City.
Điều đó đồng nghĩa Man City chưa bị áp án phạt trong quyết định được công bố ngày 29/9. Sau khi các cáo buộc được xác nhận, mức phạt sẽ được xem xét trong một phiên điều trần khác với Ủy ban độc lập. Phiên này sẽ được tổ chức riêng và bảo mật cho đến khi Ngoại hạng Anh được phép công bố kết quả.
Các hình phạt mà Ủy ban có thể áp dụng theo quy định gồm phạt tiền, trừ điểm và những biện pháp kỷ luật liên quan đến thi đấu. Tuy nhiên, Ngoại hạng Anh chưa công bố Man City sẽ chịu hình thức nào.
Man City cũng có quyền kháng cáo kết luận của Ủy ban độc lập và phải quyết định có thực hiện quyền này trước thứ Sáu 2/10. Quy trình đầy đủ, bao gồm kháng cáo và công bố các quyết định liên quan, được Ngoại hạng Anh cho biết sẽ được thúc đẩy hoàn tất sớm nhất có thể.
Vụ việc bắt đầu từ tháng 12/2018, khi Ngoại hạng Anh mở cuộc điều tra. Sau đó, giải đấu đưa ra khiếu nại chính thức vào tháng 2/2023. Phiên điều trần của Ủy ban kéo dài 42 ngày và kết thúc vào tháng 12/2024.
Để đưa ra phán quyết, Ủy ban phải xử lý một khối lượng tài liệu rất lớn. Các bản ghi nguyên văn lời khai của nhân chứng và chuyên gia dài khoảng 7.000 trang, bên cạnh những bản đệ trình bằng văn bản rất chi tiết từ các bên liên quan. Ủy ban thừa nhận quá trình hoàn tất quyết định mất nhiều thời gian hơn dự kiến.
Ngoại hạng Anh mới được phép công bố bản rút gọn của phần kết luận cốt lõi. Các phụ lục và những nội dung khác sẽ được công bố khi quy định cho phép. Một hội đồng phúc thẩm trước đó cũng xác nhận quyết định của Ủy ban là "phán quyết cuối cùng", qua đó cho phép Ngoại hạng Anh công khai phần kết luận được phép công bố.
Trước khi Ngoại hạng Anh chính thức công bố phán quyết, thông tin về kết quả vụ việc đã xuất hiện trên truyền thông Anh từ cuối tuần qua. Man City khẳng định quá trình pháp lý vẫn tiếp diễn và CLB có ý định bảo vệ quan điểm của mình. Reuters dẫn lời CEO Ferran Soriano cho biết Man City cam kết làm rõ tên tuổi của CLB và dự kiến kháng cáo.
Hoàng An