Ngoại trưởng Mỹ từng cảnh báo việc CEO Nvidia bị tiếp cận

Nghi vấn quanh nhân vật thân thiết với CEO Nvidia

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio đã trực tiếp giám sát việc soạn thảo một bản ghi nhớ tuyệt mật vào mùa xuân năm nay, cảnh báo các quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Donald Trump rằng Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang có quan hệ thân thiết với một người bị nghi là gián điệp Trung Quốc.

Theo New York Times, tài liệu này dựa trên những thông tin tình báo mật thu thập được thông qua hoạt động giám sát điện tử đối với Alice Huang, một công dân Trung Quốc và là lãnh đạo cấp cao của một công ty có trụ sở tại Singapore. Doanh nghiệp này mua các dòng chip trí tuệ nhân tạo tiên tiến của Nvidia và đang bị điều tra vì nghi vấn buôn lậu trái phép những sản phẩm này vào Trung Quốc.

Theo kết luận của giới chức Mỹ, Alice Huang có quan hệ thân thiết với CEO Nvidia Jensen Huang. Hai người không có quan hệ họ hàng. Các cơ quan tình báo Mỹ cũng cáo buộc rằng Alice Huang đã được Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc - cơ quan tình báo hàng đầu của nước này - tuyển mộ để hoạt động gián điệp.

Việc ông Rubio tham gia cảnh báo các quan chức chính quyền về mối quan hệ này trước đây chưa từng được công bố. Diễn biến cho thấy những lo ngại về nguy cơ gián điệp và mối quan hệ của CEO Nvidia từng được đề cập ở cấp cao trong chính quyền Mỹ, ngay cả khi ông Huang vẫn là một tiếng nói có ảnh hưởng đối với Tổng thống Trump về chính sách trí tuệ nhân tạo.

Ông Huang từng phản đối những lời kêu gọi siết chặt hơn nữa hoạt động xuất khẩu các dòng chip AI tiên tiến nhất của Mỹ. Thay vào đó, CEO Nvidia vận động để công ty có thể bán phần lớn sản phẩm, ngoại trừ những công nghệ mới phát triển nhất, sang Trung Quốc - đối thủ cạnh tranh chính của Mỹ trong cuộc đua giành ưu thế về AI toàn cầu.

Ngày 8/11, Nvidia thông báo mở cuộc điều tra đối với ông Huang sau khi ông thừa nhận có quan hệ thân mật với Alice Huang. Tuy nhiên, công ty khẳng định chưa có lý do để tin rằng an ninh quốc gia Mỹ hoặc bí mật của Nvidia đã bị xâm phạm.

Trong thông điệp gửi nhân viên, ông Huang đã xin lỗi vì không chung thủy với vợ, đồng thời thừa nhận hành động của mình gây tổn thương cho gia đình. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Mỹ và Nhà Trắng từ chối bình luận về thông tin liên quan đến bản ghi nhớ của ông Rubio.

Ngày 9/11, Trung Quốc đã gọi cáo buộc CEO Nvidia có quan hệ với điệp viên Trung Quốc là vô căn cứ. Phát biểu tại cuộc họp báo chiều cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn tuyên bố: “Chúng tôi từng phản hồi về vấn đề này trước đó. Cái gọi là luận điệu ‘gián điệp Trung Quốc’ hoàn toàn vô căn cứ, là sự tố cáo bôi nhọ nhằm vào Trung Quốc”.

Tổng thống Trump đã biết trước chuyến thăm Trung Quốc

Bản ghi nhớ do Ngoại trưởng Rubio giám sát được lưu hành trong nhóm quan chức chính quyền có cấp độ tiếp cận thông tin an ninh cao trước chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Trump hồi tháng 5.

Dù là một trong những nhân vật tiên phong trong lĩnh vực AI và đứng đầu một trong những tập đoàn có giá trị lớn nhất thế giới, ông Jensen Huang ban đầu không có tên trong danh sách các lãnh đạo doanh nghiệp và công nghệ được mời tham gia đoàn tháp tùng Tổng thống Mỹ tới Trung Quốc.

Hiện chưa rõ việc ông Huang bị loại khỏi danh sách ban đầu có liên quan đến bản ghi nhớ của ông Rubio hay không. Tuy nhiên, theo các nguồn tin của New York Times, vào thời điểm đó, một số quan chức trong chính quyền đã bày tỏ lo ngại về ảnh hưởng của CEO Nvidia đối với chính sách quản lý AI tương đối nới lỏng của Tổng thống Trump.

Sau khi truyền thông đưa tin ông Huang không có tên trong đoàn, Tổng thống Trump đã đề nghị CEO Nvidia tham gia chuyến đi bằng cách lên chiếc Không lực Một trong thời gian máy bay dừng tại Alaska.

Ông Trump thậm chí soạn một thông điệp đăng trên mạng xã hội, trong đó bày tỏ vinh dự khi có “Jensen Huang vĩ đại” cùng các lãnh đạo doanh nghiệp khác tham gia chuyến thăm Trung Quốc. Tổng thống Mỹ cũng nói sẽ đề nghị Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình mở cửa thị trường để các doanh nghiệp Mỹ có thể phát huy năng lực kinh doanh.

Ngoài ra, còn có những thông tin cho biết, ông Trump đã được cộng đồng tình báo Mỹ thông báo từ khoảng một năm trước rằng các cơ quan tình báo đang giám sát điện tử Alice Huang và tin rằng người phụ nữ này hoạt động cho cơ quan tình báo Trung Quốc.

Hoạt động giám sát phát hiện mối quan hệ thân thiết giữa Alice Huang với một công dân Mỹ. Sau khi các quan chức đề nghị xác định danh tính người này - thông tin vốn được bảo vệ trong các hoạt động giám sát tình báo nước ngoài nhằm bảo vệ công dân Mỹ - danh tính được tiết lộ là CEO Nvidia Jensen Huang.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump khi đó quyết định không có hành động nào. Ông coi chip Nvidia là một yếu tố quan trọng trong cuộc cạnh tranh AI giữa Mỹ và Trung Quốc, đồng thời xem thành công của tập đoàn này là một nhân tố cần thiết để duy trì sức mạnh của thị trường chứng khoán Mỹ.

Công ty Singapore bị nghi hỗ trợ đưa chip Nvidia vào Trung Quốc

Theo miêu tả của những người từng gặp Alice Huang, người phụ nữ này giao tiếp tốt bằng tiếng Anh và có quan hệ với nhiều lãnh đạo cấp cao trong ngành công nghiệp chip AI, trong đó có CEO Nvidia và các lãnh đạo của Gigabyte - một trong những doanh nghiệp lắp ráp siêu máy tính Nvidia hàng đầu.

Hiện chưa rõ Alice Huang gặp CEO Nvidia lần đầu vào thời điểm nào. Năm 2024, hai người từng xuất hiện trong những bức hình cùng một số lãnh đạo ngành công nghệ tại một quán bar ở Đài Bắc. Cũng thời gian đó, công ty Megaspeed của bà bắt đầu thực hiện các thương vụ mua chip AI tiên tiến trị giá hàng tỷ USD.

Nvidia cho biết những lần ông Jensen Huang tiếp xúc với Alice Huang không có gì bất thường, phù hợp với các cuộc gặp mà CEO tập đoàn thường xuyên tiến hành với khách hàng. Công ty cũng khẳng định các khách hàng như Megaspeed không được tiếp cận thông tin kinh doanh mật.

Tuy nhiên, có các thông tin cho thấy, trong những năm gần đây, Megaspeed đã mua khoảng 2 tỷ USD sản phẩm của Nvidia, dù doanh nghiệp này chỉ có văn phòng giao dịch quy mô nhỏ và hiện diện hạn chế tại địa phương.

Megaspeed xây dựng các trung tâm dữ liệu tại Đông Nam Á, sau đó cho thuê năng lực tính toán cho Alibaba - tập đoàn internet lớn của Trung Quốc. Giới chức Mỹ nghi ngờ công ty này hỗ trợ đưa trái phép các dòng chip Nvidia tiên tiến đang bị hạn chế xuất khẩu vào Trung Quốc.

Alice Huang hiện chưa phản hồi các yêu cầu bình luận.

Vụ việc mang tính chất cá nhân của CEO Jensen Huang đặt Nvidia vào tâm điểm của những quan ngại về an ninh công nghệ và cạnh tranh chiến lược Mỹ - Trung. Trong khi các dòng chip AI của tập đoàn này giữ vai trò quan trọng đối với tham vọng công nghệ của Mỹ, hoạt động kinh doanh tại thị trường Trung Quốc lại đặt ra những vấn đề phức tạp về kiểm soát xuất khẩu và nguy cơ công nghệ nhạy cảm bị chuyển giao trái phép.

Việc bản ghi nhớ của Ngoại trưởng Rubio được tiết lộ cũng cho thấy sự tồn tại của những lo ngại trong nội bộ chính quyền Mỹ về mối quan hệ giữa các lãnh đạo doanh nghiệp công nghệ và những rủi ro an ninh quốc gia.

Link: https://vov.vn/the-gioi/ngoai-truong-my-tung-canh-bao-viec-ceo-nvidia-bi-tiep-can-post1348591.vov