Bỏ qua điều hướng

Ngôi nhà của những người trẻ mê múa lân, làm lân: Gần 8 năm luôn rộng cửa

Ngôi nhà của những người trẻ mê múa lân, làm lân: Gần 8 năm luôn rộng cửa
Nguồn ảnh: Thanh Niên

Từ vài em ban đầu, đội lân của anh Bùi Thanh Tùng ở TP.HCM nay có hơn 30 người trẻ được học múa lân, làm đầu lân miễn phí. Những em chưa có chỗ ở còn được anh lo ăn ở tại nhà.

Một buổi chiều tháng 9, khi trung thu đang đến gần, chúng tôi tìm đến lớp học múalân sư rồng của anh Bùi Thanh Tùng (ở phường Long Bình, TP.HCM). Ở trong sân, tiếng trống lân liên hồi, anh Tùng cùng các em nhỏ đang ôn lại các bài múa để chuẩn bị cho những đêm diễn sắp tới.

Đây không phải lớp học thu học phí. Gần 8 năm qua, anh Tùng nhận những bạn trẻ có hoàn cảnh khó khăn, cơ nhỡ đến học nghề múa lân và làm lân miễn phí. Những em không có nơi ở ổn định còn được anh cho ở lại nhà, lo cơm nước, chỗ ngủ nghỉ và tìm cách để các em có thêm thu nhập từ nghề.

Chàng trai 28 tuổi cưu mang những đứa trẻ cơ nhỡ bằng nghề múa lân ở TP.HCM - Ảnh 1.

Đội múa lân sư rồng Ty Anh Đường tập luyện trước buổi biểu diễn

ẢNH: NI NA

Căn nhà mở cửa cho trẻ cơ nhỡ

phường Long Bình, có lẽ nhiều người biết đến đội lân Ty Anh Đường do anh Thanh Tùng thành lập. Khi ấy, anh Tùng chỉ nghĩ đơn giản rằng mình có nghề, có những người bạn cùng đam mê nên lập một đội để tập luyện, biểu diễn và thi đấu.

"Hôm đó, có em hỏi tôi có thể cho em ấy theo nghề không, nhà em ấy khó khăn quá. Câu hỏi đó làm tôi trăn trở nhiều. Nên tôi đã quyết định sẽ nhận các em nhỏ cơ nhỡ để dạy nghề và cưu mang các em", anh Tùng chia sẻ.

Chàng trai 28 tuổi cưu mang những đứa trẻ cơ nhỡ bằng nghề múa lân ở TP.HCM - Ảnh 2.

Anh Tùng (trái) đang hướng dẫn cho các bạn trẻ các động tác múa lân

ẢNH: NI NA

Lúc đầu, lớp học chỉ có vài em. Sau dần, ngày càng có nhiều người biết đến. Những em nhỏ từ 12 tuổi hoàn cảnh khó khăn tìm đến và xin gia nhập đội lân ngày càng nhiều. Giờ đây, đội lân đã có khoảng hơn 30 em nhỏ được anh Tùng dạy nghề và cho đi biểu diễn kiếm thêm thu nhập.

Từ đó, căn nhà của gia đình dần trở thành nơi sinh hoạt của một nhóm người trẻ có chung niềm yêu thích với lân sư rồng. Mỗi tối, các bạn thường tập múa lân từ 19 giờ 30 đến khoảng 21 giờ 30. Vào mùa "đắt show" như trung thu, tết… thời gian tập có thể kéo dài hơn. Có những đêm, cả nhóm tập đến 1 - 2 giờ sáng chỉ để hoàn thiện một động tác.

Chàng trai 28 tuổi cưu mang những đứa trẻ cơ nhỡ bằng nghề múa lân ở TP.HCM - Ảnh 3.
Chàng trai 28 tuổi cưu mang những đứa trẻ cơ nhỡ bằng nghề múa lân ở TP.HCM - Ảnh 4.

Múa lân có nhiều động tác nguy hiểm, phải được tập luyện trong nhiều ngày

ẢNH: NI NA

Mỗi tháng, đội múa lân Ty Anh Đường nhận khoảng 2 - 3 buổi biểu diễn múa lân, tháng cao điểm có thể lên 10 - 11 buổi. Riêng mùa trung thu năm nay, anh Tùng cho biết số buổi biểu diễn dự kiến khoảng 20 - 30 buổi.

"Phao cứu sinh" của cậu bé 17 tuổi

Trong những người trẻ tìm đến đội múa lân của anh Tùng, Nguyễn Hữu Thiên (17 tuổi, ở phường Long Bình) là một trong những thành viên có hoàn cảnh khó khăn nhất. Thiên đến với đội từ năm 13 tuổi, sau những lần đứng nhìn các anh trong xóm múa lân và dần yêu thích bộ môn này.

Nhưng với Thiên, nghề lân không chỉ bắt đầu từ đam mê. Phía sau những bước múa là một hoàn cảnh gia đình khiến em sớm phải nghĩ đến chuyện kiếm tiền phụ giúp người thân.

Chàng trai 28 tuổi cưu mang những đứa trẻ cơ nhỡ bằng nghề múa lân ở TP.HCM - Ảnh 5.

Em Thiên tập luyện rất chăm chỉ để có thu nhập lo cho gia đình

ẢNH: NI NA

Mẹ mất khi Thiên mới 8 tuổi. Ba sau đó có gia đình mới, Thiên cùng em trai kém 2 tuổi về sống với bà ngoại. Để có tiền nuôi hai anh em, bà ngoại hằng ngày đi gom cơm thừa về bán. Nay bà đã gần 80 tuổi, sức khỏe yếu, việc mưu sinh ngày càng trở nên khó khăn.

Gánh nặng ấy khiến Thiên quyết định nghỉ học, tìm một nghề để có thể tự lo cho bản thân và phụ giúp bà ngoại. Em đến với đội múa lân của anh Tùng, vừa học múa, vừa học làm đầu lân và bắt đầu có thu nhập từ chính công việc mình yêu thích.

Chàng trai 28 tuổi cưu mang những đứa trẻ cơ nhỡ bằng nghề múa lân ở TP.HCM - Ảnh 7.

Mỗi nhóm đi biểu diễn múa lân thường từ 8 - 10 người

ẢNH: NI NA

Hiện mỗi tháng Thiên kiếm được khoảng 7 - 8 triệu đồng từ nghề lân, những mùa nhiều show có thể kiếm thêm. Ngoài thời gian tập luyện, làm lân và đi biểu diễn, em còn làm phục vụ tại một quán ăn đến khoảng 12 giờ đêm để có thêm thu nhập.

"Đối với em, nghề múa lân giống như một phao cứu sinh. Những lúc khó khăn, không biết phải làm gì, nhờ có nghề này mà em có việc làm, có thu nhập để sống và lo cho ngoại", Thiên nói.

Học múa lân, học cả nghề làm lân

Những ngày không có lịch biểu diễn, căn nhà của anh Tùng lại rộn ràng với một công việc khác: làm trang phục múa lân. Mỗi người phụ trách một công đoạn, từ bẻ sườn, đắp giấy, vẽ, lên lông đến may thân lân. Người mới vào nghề được chỉ từng bước, làm quen dần với công việc để có thể tự kiếm thêm thu nhập.

Chàng trai 28 tuổi cưu mang những đứa trẻ cơ nhỡ bằng nghề múa lân ở TP.HCM - Ảnh 9.

Các bạn trong đội đều được anh Tùng dạy nghề làm lân

ẢNH: NI NA

Một bộ lân phổ thông có giá khoảng 4 - 5 triệu đồng, tùy mẫu mã. Để hoàn thành một bộ, các thành viên mất khoảng 2 tuần. Riêng phần đầu lân phải qua nhiều công đoạn, trong đó lớp giấy được đắp bằng hồ rồi đem phơi nắng cho khô mới có thể tiếp tục vẽ và hoàn thiện.

"Chia việc thành từng công đoạn để nhiều người cùng có việc làm, thay vì một người làm trọn một bộ", anh Tùng chia sẻ. Với những bạn chưa có chỗ ở, anh Tùng sẵn sàng "bao ăn bao ở", tiền kiếm được chủ yếu để các bạn trang trải cuộc sống và phụ giúp gia đình.

Chàng trai 28 tuổi cưu mang những đứa trẻ cơ nhỡ bằng nghề múa lân ở TP.HCM - Ảnh 10.

Làm lân thủ công khá tỉ mỉ nên mỗi con thường mất 2 tuần để hoàn thành

ẢNH: NI NA

Anh Nguyễn Hoàng Hảo (21 tuổi, phường Long Bình) là một trong những người gắn bó lâu nhất với đội lân của anh Tùng. Sau nhiều năm gắn bó, anh Hảo hiện là một trong những người có tay nghề tốt nhất đội, có thể đảm nhận nhiều công đoạn từ làm khung đến hoàn thiện đầu lân. "Mình biết ơn anh Tùng vì đã cho mình học nghề từ lúc còn nhỏ. Nhờ anh Tùng, mình có nghề để làm, có tiền trang trải cuộc sống", anh Hảo nói.

Chàng trai 28 tuổi cưu mang những đứa trẻ cơ nhỡ bằng nghề múa lân ở TP.HCM - Ảnh 11.

Anh Hảo hiện là tay nghề "cứng" nhất đội, thường xuyên thay anh Tùng để hướng dẫn lại cho các em nhỏ

ẢNH: NI NA

Khi được hỏi vì sao sẵn sàng dạy nghề miễn phí cho những người trẻ tìm đến, anh Tùng chia sẻ: "Các em đã cơ nhỡ, đường cùng lắm rồi mới tìm đến mình. Mình có nghề sẵn thì mình hướng dẫn lại cho các em, để các em có cái nghề, có tiền sinh sống".

Một buổi chiều tháng 9, khi Trung thu đang đến gần, sân nhà anh Bùi Thanh Tùng ở phường Long Bình, TP.HCM liên tục vang tiếng trống lân rộn rã. Trong khoảng sân quen thuộc, anh Tùng cùng những thành viên nhỏ tuổi miệt mài ôn lại từng động tác, chuẩn bị cho những đêm biểu diễn sắp tới. Đằng sau không khí náo nhiệt ấy là một lớp học đặc biệt, nơi người trẻ khó khăn được học múa lân, làm lân miễn phí và tìm thêm cơ hội mưu sinh. Gần 8 năm qua, anh Tùng mở cửa đón những bạn trẻ cơ nhỡ, thiếu chỗ dựa hoặc không có điều kiện theo học nghề tại những nơi thu học phí. Những em không có chỗ ở ổn định còn được anh cho ở lại nhà, lo cơm nước, chỗ ngủ nghỉ và tìm cách giúp các em có thêm thu nhập từ nghề lân. Theo ghi nhận của báo Thanh Niên, căn nhà gia đình anh dần trở thành nơi sinh hoạt chung của một nhóm người trẻ cùng yêu thích lân sư rồng. Khi thành lập đội múa lân sư rồng Ty Anh Đường, anh Tùng ban đầu chỉ nghĩ đơn giản rằng mình có nghề, có bạn bè cùng đam mê và muốn tập luyện, biểu diễn, thi đấu. Bước ngoặt đến từ một em nhỏ từng hỏi anh liệu mình có thể theo nghề hay không, bởi gia đình quá khó khăn và gần như không còn lựa chọn. Câu hỏi ấy khiến anh trăn trở, rồi quyết định nhận những em cơ nhỡ vào đội, vừa dạy nghề, vừa cưu mang và giúp các em đứng vững hơn. Lớp học thuở đầu chỉ có vài em, nhưng số người tìm đến ngày càng tăng, trong đó nhiều em khoảng 12 tuổi mang theo hoàn cảnh khó khăn và mong muốn gia nhập đội lân. Đến nay, khoảng hơn 30 em nhỏ đã được anh Tùng dạy nghề, đồng thời có cơ hội theo đội đi biểu diễn để kiếm thêm thu nhập trang trải cuộc sống. Mỗi tối, các thành viên thường tập từ 19 giờ 30 đến khoảng 21 giờ 30, còn mùa Trung thu hoặc Tết, buổi tập đôi khi kéo dài tới một hoặc hai giờ sáng. Múa lân có nhiều động tác nguy hiểm, đòi hỏi người tập kiên trì trong nhiều ngày để kiểm soát sức mạnh, độ chính xác và sự phối hợp giữa các thành viên. Mỗi tháng, Ty Anh Đường thường nhận khoảng 2 - 3 buổi biểu diễn, tháng cao điểm có thể tăng lên 10 - 11 buổi, tạo thêm việc làm cho cả đội. Riêng mùa Trung thu năm nay, anh Tùng dự kiến đội sẽ thực hiện khoảng 20 - 30 buổi biểu diễn, khiến lịch tập luyện và chuẩn bị trở nên dày đặc hơn. Trong số những người tìm đến đội, Nguyễn Hữu Thiên, 17 tuổi, ở phường Long Bình, được xem là thành viên có hoàn cảnh khó khăn và nghị lực đáng chú ý. Thiên đến với đội từ năm 13 tuổi, sau nhiều lần đứng nhìn các anh trong xóm múa lân, rồi dần yêu thích bộ môn vốn gắn với những mùa lễ hội. Tuy nhiên, phía sau niềm say mê ấy còn là áp lực gia đình, bởi Thiên sớm phải nghĩ đến chuyện học nghề, kiếm tiền và phụ giúp người thân. Mẹ mất khi Thiên mới 8 tuổi, còn cha sau đó có gia đình mới, khiến em cùng người em trai kém hai tuổi về sống với bà ngoại gần 80 tuổi. Để nuôi hai anh em, bà ngoại từng ngày đi gom cơm thừa về bán, nhưng tuổi cao và sức khỏe yếu khiến việc mưu sinh ngày càng khó khăn. Thiên buộc phải nghỉ học, rồi vừa học múa lân, học làm đầu lân, vừa đi biểu diễn để tự lo cho mình và hỗ trợ người bà đã nuôi nấng hai anh em. Hiện Thiên kiếm khoảng 7 - 8 triệu đồng mỗi tháng từ nghề lân, mùa nhiều show có thể tăng thêm, trong khi em vẫn phục vụ tại một quán ăn đến khoảng 12 giờ đêm. Với cậu bé 17 tuổi, nghề múa lân giống như một “phao cứu sinh”, giúp em có việc làm, thu nhập và thêm khả năng chăm lo cuộc sống cùng bà ngoại. Những ngày không có lịch diễn, cả căn nhà lại chuyển sang nhịp làm trang phục, khi mỗi người đảm nhận một công đoạn từ bẻ sườn, đắp giấy, vẽ, lên lông đến may thân lân. Người mới vào nghề được chỉ dẫn từng bước, làm quen dần với vật liệu và kỹ thuật, sau đó có thể tự tham gia sản xuất để kiếm thêm thu nhập bên cạnh việc múa lân. Cứ thế, nơi này không chỉ dạy những động tác biểu diễn bắt mắt, mà còn trao cho các bạn trẻ một nghề, một mái nhà và cảm giác mình thuộc về một tập thể. Từ tiếng trống vang lên mỗi tối đến những bộ đầu lân hoàn thiện, Ty Anh Đường đang giữ lại niềm vui lễ hội, đồng thời mở thêm lối đi cho những người trẻ từng thiếu cơ hội.