Ngôi nhà trong làng thiết kế thuận tiện cho người già về hưu
Ngôi nhà có diện tích 144,2 m2, nằm tại làng Tây Doanh, quận Phòng Sơn, phía tây nam Bắc Kinh (Trung Quốc), gần chân núi Pofengling.
Dự án được đặt trong bối cảnh quá trình đô thị hóa làm thay đổi nhiều vùng nông thôn Trung Quốc. Dân số già đi, người trẻ rời quê đến thành phố khiến một số khu vực giảm dân cư thường trú. Trong khi đó, hạ tầng, giao thông và khả năng tiếp cận thông tin tại vùng ven ngày càng hoàn thiện, thu hẹp khoảng cách giữa đời sống đô thị và nông thôn.
Ngôi nhà có diện tích 144,2 m2, nằm tại làng Tây Doanh, quận Phòng Sơn, phía tây nam Bắc Kinh (Trung Quốc), gần chân núi Pofengling.
Dự án được đặt trong bối cảnh quá trình đô thị hóa làm thay đổi nhiều vùng nông thôn Trung Quốc. Dân số già đi, người trẻ rời quê đến thành phố khiến một số khu vực giảm dân cư thường trú. Trong khi đó, hạ tầng, giao thông và khả năng tiếp cận thông tin tại vùng ven ngày càng hoàn thiện, thu hẹp khoảng cách giữa đời sống đô thị và nông thôn.
Theo nhóm thiết kế, sự thay đổi này tạo thêm một nhu cầu ở mới. Người làm việc tại thành phố có thể tìm nhà ở vùng ngoại ô để thuận tiện chăm sóc cha mẹ, đồng thời có nơi trở về cùng gia đình trong thời gian nghỉ. So với môi trường đô thị mật độ cao, khu vực vùng ven cũng có điều kiện tổ chức sân vườn và các khoảng sinh hoạt ngoài trời.
Công trình được phát triển trong bối cảnh đó, như một thử nghiệm về mô hình nhà ở kết nối làng Tây Doanh với khu vực đô thị Bắc Kinh. Theo ý tưởng ban đầu, công trình dành cho người đã nghỉ hưu sinh sống hàng ngày. Vào cuối tuần, ngôi nhà chuyển thành nơi ông bà, cha mẹ và con cháu cùng sinh hoạt.
Theo nhóm thiết kế, sự thay đổi này tạo thêm một nhu cầu ở mới. Người làm việc tại thành phố có thể tìm nhà ở vùng ngoại ô để thuận tiện chăm sóc cha mẹ, đồng thời có nơi trở về cùng gia đình trong thời gian nghỉ. So với môi trường đô thị mật độ cao, khu vực vùng ven cũng có điều kiện tổ chức sân vườn và các khoảng sinh hoạt ngoài trời.
Công trình được phát triển trong bối cảnh đó, như một thử nghiệm về mô hình nhà ở kết nối làng Tây Doanh với khu vực đô thị Bắc Kinh. Theo ý tưởng ban đầu, công trình dành cho người đã nghỉ hưu sinh sống hàng ngày. Vào cuối tuần, ngôi nhà chuyển thành nơi ông bà, cha mẹ và con cháu cùng sinh hoạt.
Theo nhóm thiết kế, sự thay đổi này tạo thêm một nhu cầu ở mới. Người làm việc tại thành phố có thể tìm nhà ở vùng ngoại ô để thuận tiện chăm sóc cha mẹ, đồng thời có nơi trở về cùng gia đình trong thời gian nghỉ. So với môi trường đô thị mật độ cao, khu vực vùng ven cũng có điều kiện tổ chức sân vườn và các khoảng sinh hoạt ngoài trời.
Công trình được phát triển trong bối cảnh đó, như một thử nghiệm về mô hình nhà ở kết nối làng Tây Doanh với khu vực đô thị Bắc Kinh. Theo ý tưởng ban đầu, công trình dành cho người đã nghỉ hưu sinh sống hàng ngày. Vào cuối tuần, ngôi nhà chuyển thành nơi ông bà, cha mẹ và con cháu cùng sinh hoạt.
Làng Tây Doanh gồm nhiều nhà ở mật độ tương đối dày, phần lớn quay về hướng nam. Các lô đất có ranh giới vuông vức, xen giữa đường và ngõ dạng ô bàn cờ. Khu đất xây nhà có lối vào phía đông giáp đường chính, hai mặt nam - bắc tiếp cận ngõ nhỏ, còn tường phía tây dùng chung ranh giới với nhà kế bên.
Điều kiện khu đất cùng hai nhu cầu sử dụng khác nhau đặt ra bài toán vừa tạo nơi ở thuận tiện cho người cao tuổi, vừa có đủ không gian khi đại gia đình tụ họp.
Làng Tây Doanh gồm nhiều nhà ở mật độ tương đối dày, phần lớn quay về hướng nam. Các lô đất có ranh giới vuông vức, xen giữa đường và ngõ dạng ô bàn cờ. Khu đất xây nhà có lối vào phía đông giáp đường chính, hai mặt nam - bắc tiếp cận ngõ nhỏ, còn tường phía tây dùng chung ranh giới với nhà kế bên.
Điều kiện khu đất cùng hai nhu cầu sử dụng khác nhau đặt ra bài toán vừa tạo nơi ở thuận tiện cho người cao tuổi, vừa có đủ không gian khi đại gia đình tụ họp.
Làng Tây Doanh gồm nhiều nhà ở mật độ tương đối dày, phần lớn quay về hướng nam. Các lô đất có ranh giới vuông vức, xen giữa đường và ngõ dạng ô bàn cờ. Khu đất xây nhà có lối vào phía đông giáp đường chính, hai mặt nam - bắc tiếp cận ngõ nhỏ, còn tường phía tây dùng chung ranh giới với nhà kế bên.
Điều kiện khu đất cùng hai nhu cầu sử dụng khác nhau đặt ra bài toán vừa tạo nơi ở thuận tiện cho người cao tuổi, vừa có đủ không gian khi đại gia đình tụ họp.
Từ yêu cầu phục vụ đồng thời người cao tuổi và gia đình ba thế hệ, nhóm thiết kế tổ chức không gian theo cả chiều ngang lẫn chiều cao. Thay vì chia nhà thành nhiều phòng khép kín, các khu chức năng được nối với nhau qua khoảng sinh hoạt chung thông tầng ở giữa, tạo điểm gặp gỡ và giúp các thành viên dễ quan sát nhau từ nhiều vị trí.
Các giải pháp mặt bằng, khoảng thông tầng, cửa sổ cao, mái dốc và sân trong cùng tham gia điều tiết cách sử dụng ngôi nhà, hướng đến hai yêu cầu chính: thuận tiện cho người cao tuổi trong ngày thường và đủ khả năng kết nối các thành viên khi ba thế hệ cùng trở về.
Từ yêu cầu phục vụ đồng thời người cao tuổi và gia đình ba thế hệ, nhóm thiết kế tổ chức không gian theo cả chiều ngang lẫn chiều cao. Thay vì chia nhà thành nhiều phòng khép kín, các khu chức năng được nối với nhau qua khoảng sinh hoạt chung thông tầng ở giữa, tạo điểm gặp gỡ và giúp các thành viên dễ quan sát nhau từ nhiều vị trí.
Các giải pháp mặt bằng, khoảng thông tầng, cửa sổ cao, mái dốc và sân trong cùng tham gia điều tiết cách sử dụng ngôi nhà, hướng đến hai yêu cầu chính: thuận tiện cho người cao tuổi trong ngày thường và đủ khả năng kết nối các thành viên khi ba thế hệ cùng trở về.
Theo chiều đông - tây, mặt bằng được chia thành ba phần. Phía đông, gần đường chính, bố trí bếp và phòng ăn - khu vực có tần suất sử dụng cao và thường tập trung nhiều hoạt động. Từ cửa sổ bếp, người bên trong có thể nhìn ra sân, thuận tiện quan sát các hoạt động ngoài nhà.
Theo chiều đông - tây, mặt bằng được chia thành ba phần. Phía đông, gần đường chính, bố trí bếp và phòng ăn - khu vực có tần suất sử dụng cao và thường tập trung nhiều hoạt động. Từ cửa sổ bếp, người bên trong có thể nhìn ra sân, thuận tiện quan sát các hoạt động ngoài nhà.
Theo chiều đông - tây, mặt bằng được chia thành ba phần. Phía đông, gần đường chính, bố trí bếp và phòng ăn - khu vực có tần suất sử dụng cao và thường tập trung nhiều hoạt động. Từ cửa sổ bếp, người bên trong có thể nhìn ra sân, thuận tiện quan sát các hoạt động ngoài nhà.
Phần giữa dành cho không gian sinh hoạt chung cao hai tầng, đóng vai trò trung tâm của toàn bộ ngôi nhà.
Phần giữa dành cho không gian sinh hoạt chung cao hai tầng, đóng vai trò trung tâm của toàn bộ ngôi nhà.
Thay vì chỉ làm phòng khách theo cách thông thường, nhóm thiết kế mở rộng khu vực này theo phương đứng và bố trí hành lang, cầu thang chạy quanh. Nhờ đó, người ở tầng hai vẫn có thể nhìn xuống phòng khách, trong khi các góc nhìn từ cầu thang, hành lang và tầng một liên tục giao nhau.
Thay vì chỉ làm phòng khách theo cách thông thường, nhóm thiết kế mở rộng khu vực này theo phương đứng và bố trí hành lang, cầu thang chạy quanh. Nhờ đó, người ở tầng hai vẫn có thể nhìn xuống phòng khách, trong khi các góc nhìn từ cầu thang, hành lang và tầng một liên tục giao nhau.
Thay vì chỉ làm phòng khách theo cách thông thường, nhóm thiết kế mở rộng khu vực này theo phương đứng và bố trí hành lang, cầu thang chạy quanh. Nhờ đó, người ở tầng hai vẫn có thể nhìn xuống phòng khách, trong khi các góc nhìn từ cầu thang, hành lang và tầng một liên tục giao nhau.
Mặt phía nam của khoảng sinh hoạt chung sử dụng mảng kính lớn hướng ra sân. Khi ngồi bên trong, người sử dụng có thể nhìn xuyên qua phòng khách tới khu vườn.
Các cửa sổ tại những phòng chính cũng hướng về sân như những khung nhìn riêng, đưa cảnh quan vào bên trong và làm ranh giới giữa nhà với khoảng ngoài trời bớt tách biệt. Trong khi đó, sân quay vào trong giúp hạn chế tầm nhìn trực tiếp từ đường làng, duy trì sự riêng tư cho gia đình.
Mặt phía nam của khoảng sinh hoạt chung sử dụng mảng kính lớn hướng ra sân. Khi ngồi bên trong, người sử dụng có thể nhìn xuyên qua phòng khách tới khu vườn.
Các cửa sổ tại những phòng chính cũng hướng về sân như những khung nhìn riêng, đưa cảnh quan vào bên trong và làm ranh giới giữa nhà với khoảng ngoài trời bớt tách biệt. Trong khi đó, sân quay vào trong giúp hạn chế tầm nhìn trực tiếp từ đường làng, duy trì sự riêng tư cho gia đình.
Mặt phía nam của khoảng sinh hoạt chung sử dụng mảng kính lớn hướng ra sân. Khi ngồi bên trong, người sử dụng có thể nhìn xuyên qua phòng khách tới khu vườn.
Các cửa sổ tại những phòng chính cũng hướng về sân như những khung nhìn riêng, đưa cảnh quan vào bên trong và làm ranh giới giữa nhà với khoảng ngoài trời bớt tách biệt. Trong khi đó, sân quay vào trong giúp hạn chế tầm nhìn trực tiếp từ đường làng, duy trì sự riêng tư cho gia đình.
Phía tây là nhóm không gian cần yên tĩnh hơn, gồm phòng ngủ và vệ sinh bố trí ở cả tầng một lẫn tầng hai.
Phía tây là nhóm không gian cần yên tĩnh hơn, gồm phòng ngủ và vệ sinh bố trí ở cả tầng một lẫn tầng hai.
Tầng một được bố trí đủ các chức năng cần thiết cho sinh hoạt hàng ngày của người cao tuổi. Các khoảng chuyển tiếp giữa trong và ngoài nhà không dùng bậc, chênh lệch cao độ được xử lý bằng đường dốc để việc di chuyển thuận tiện hơn.
Tầng một được bố trí đủ các chức năng cần thiết cho sinh hoạt hàng ngày của người cao tuổi. Các khoảng chuyển tiếp giữa trong và ngoài nhà không dùng bậc, chênh lệch cao độ được xử lý bằng đường dốc để việc di chuyển thuận tiện hơn.
Tầng một được bố trí đủ các chức năng cần thiết cho sinh hoạt hàng ngày của người cao tuổi. Các khoảng chuyển tiếp giữa trong và ngoài nhà không dùng bậc, chênh lệch cao độ được xử lý bằng đường dốc để việc di chuyển thuận tiện hơn.
Tầng một được bố trí đủ các chức năng cần thiết cho sinh hoạt hàng ngày của người cao tuổi. Các khoảng chuyển tiếp giữa trong và ngoài nhà không dùng bậc, chênh lệch cao độ được xử lý bằng đường dốc để việc di chuyển thuận tiện hơn.
Ở phía đông tầng hai, nhóm thiết kế bố trí một phòng làm việc. Không gian không gắn với chức năng cố định, có thể chuyển thành phòng sinh hoạt hoặc phòng ngủ khi gia đình tăng số người ở vào cuối tuần.
Ở phía đông tầng hai, nhóm thiết kế bố trí một phòng làm việc. Không gian không gắn với chức năng cố định, có thể chuyển thành phòng sinh hoạt hoặc phòng ngủ khi gia đình tăng số người ở vào cuối tuần.
Ở phía đông tầng hai, nhóm thiết kế bố trí một phòng làm việc. Không gian không gắn với chức năng cố định, có thể chuyển thành phòng sinh hoạt hoặc phòng ngủ khi gia đình tăng số người ở vào cuối tuần.
Một trong những giải pháp đáng chú ý nằm ở hệ mái. Thay cho mái dốc có đỉnh cao ở giữa, KTS sử dụng mái dốc ngược dạng chữ V, với phần giữa hạ thấp và hai cánh mở dần về phía đông, tây.
Cấu trúc này giúp tầng hai vẫn có chiều cao sử dụng phù hợp, đồng thời tránh để khoảng thông tầng ở giữa trở nên quá cao so với diện tích của ngôi nhà.
Hình dáng mái đồng thời trở thành một phần của giải pháp lấy sáng. Các cửa sổ nhô ở hai đầu hồi đông - tây kết hợp với những ô cửa đặt cao quanh khoảng thông tầng tạo thành đường dẫn ánh sáng xuyên qua nhà. Nắng đi vào từ các cửa cao, gặp bề mặt trần nghiêng rồi tiếp tục xuống khu sinh hoạt bên dưới.
Một trong những giải pháp đáng chú ý nằm ở hệ mái. Thay cho mái dốc có đỉnh cao ở giữa, KTS sử dụng mái dốc ngược dạng chữ V, với phần giữa hạ thấp và hai cánh mở dần về phía đông, tây.
Cấu trúc này giúp tầng hai vẫn có chiều cao sử dụng phù hợp, đồng thời tránh để khoảng thông tầng ở giữa trở nên quá cao so với diện tích của ngôi nhà.
Hình dáng mái đồng thời trở thành một phần của giải pháp lấy sáng. Các cửa sổ nhô ở hai đầu hồi đông - tây kết hợp với những ô cửa đặt cao quanh khoảng thông tầng tạo thành đường dẫn ánh sáng xuyên qua nhà. Nắng đi vào từ các cửa cao, gặp bề mặt trần nghiêng rồi tiếp tục xuống khu sinh hoạt bên dưới.
Một trong những giải pháp đáng chú ý nằm ở hệ mái. Thay cho mái dốc có đỉnh cao ở giữa, KTS sử dụng mái dốc ngược dạng chữ V, với phần giữa hạ thấp và hai cánh mở dần về phía đông, tây.
Cấu trúc này giúp tầng hai vẫn có chiều cao sử dụng phù hợp, đồng thời tránh để khoảng thông tầng ở giữa trở nên quá cao so với diện tích của ngôi nhà.
Hình dáng mái đồng thời trở thành một phần của giải pháp lấy sáng. Các cửa sổ nhô ở hai đầu hồi đông - tây kết hợp với những ô cửa đặt cao quanh khoảng thông tầng tạo thành đường dẫn ánh sáng xuyên qua nhà. Nắng đi vào từ các cửa cao, gặp bề mặt trần nghiêng rồi tiếp tục xuống khu sinh hoạt bên dưới.
Nhờ cách tổ chức này, khoảng thông tầng không chỉ tạo cảm giác rộng mà còn làm nhiệm vụ kết nối ánh sáng, tầm nhìn và giao thông giữa hai tầng. Hành lang chữ L chạy quanh khoảng rỗng giúp các phòng trên tầng hai không bị tách thành một khu riêng biệt.
Nhờ cách tổ chức này, khoảng thông tầng không chỉ tạo cảm giác rộng mà còn làm nhiệm vụ kết nối ánh sáng, tầm nhìn và giao thông giữa hai tầng. Hành lang chữ L chạy quanh khoảng rỗng giúp các phòng trên tầng hai không bị tách thành một khu riêng biệt.
Nội thất nhà sử dụng nhóm màu đất tương đồng với ngoại thất và cảnh quan làng. Gạch, đá, gỗ, kim loại, vải và bề mặt sơn được phối hợp thay vì dùng một loại vật liệu xuyên suốt.
Nội thất nhà sử dụng nhóm màu đất tương đồng với ngoại thất và cảnh quan làng. Gạch, đá, gỗ, kim loại, vải và bề mặt sơn được phối hợp thay vì dùng một loại vật liệu xuyên suốt.
Nội thất nhà sử dụng nhóm màu đất tương đồng với ngoại thất và cảnh quan làng. Gạch, đá, gỗ, kim loại, vải và bề mặt sơn được phối hợp thay vì dùng một loại vật liệu xuyên suốt.
Bích Phương (theo Gooood)
Đơn vị thiết kế: CPLUS
Kiến trúc sư chủ trì: Cheng Yanchun
Nhóm thiết kế: Bo Chen, Liu Xiaoguang, Zhou Kefan
Ảnh: Liu Jing, Zhu Yumeng