"Thật tuyệt vời khi các bên đã đạt được thỏa thuận. Tôi hy vọng đây là thỏa thuận tốt và bền vững với Tổng thống Donald Trump", Benny Madsen, cố vấn độc lập 61 tuổi tại Copenhagen, nói với Reuters hôm 19/9.
Ông Madsen nêu quan điểm một ngày sau khi Tổng thống Trump thông báo đã đạt thỏa thuận cho phép Mỹ có "quyền kiểm soát vĩnh viễn" với an ninh Greenland. Lãnh đạo Mỹ mô tả thỏa thuận sẽ giúp giải quyết "toàn bộ quan ngại" của Washington.
Theo ông Trump, "không một đối thủ nào của Mỹ" được phép đặt căn cứ, triển khai lực lượng quân sự hoặc thực hiện các khoản đầu tư nhạy cảm tại Greenland nếu chưa được Washington chấp thuận bằng văn bản.
"Tất nhiên, tôi hơi lo lắng vì không biết thỏa thuận cụ thể là gì. Có vẻ Mỹ có quyền và dường như là cả nghĩa vụ duy trì lực lượng phòng vệ tại Greenland như đã làm từ Thế chiến II. Tôi cho rằng đó là điều tốt và có thể chấp nhận", ông Madsen tiếp tục.
Người dân theo dõi thông tin về Tổng thống Trump tại một quán cafe ở Nuuk, Greenland ngày 21/1. Ảnh: AFP
Tổng thống Trump nêu ý tưởng mua Greenland từ nhiệm kỳ đầu nhưng đề xuất đó dần rơi vào quên lãng. Sau khi nhậm chức nhiệm kỳ hai, ông Trump khơi lại vấn đề và hành động quyết liệt hơn, từ đe dọa hành động quân sự cho đến áp thuế, khiến quan hệ xuyên Đại Tây Dương căng thẳng.
Tổng thống Mỹ bắt đầu dịu giọng về vấn đề từ cuối tháng 1, nhưng vẫn chưa từ bỏ ý định với hòn đảo. Do đó, nhiều người dân Đan Mạch vẫn giữ quan điểm thận trọng.
"Thường thì khi Tổng thống Trump nói ông ấy có một thỏa thuận, bạn phải xem xét kỹ nội dung mới hiểu hết. Sẽ thật tốt nếu chúng ta có thể chấm dứt những tranh luận này và tiếp tục tiến về phía trước", luật sư Kathrine Rasmussen nói với AFP.
Steffen Nielsen, nhân viên kinh doanh 49 tuổi, cho rằng thỏa thuận với Mỹ có thể giúp tình hình trở nên yên ổn hơn, bày tỏ hy vọng các bên sẽ tập trung giải quyết các bất đồng thay vì tiếp tục tranh cãi.
Nhà quản lý nội dung Jakob Pedersen, 36 tuổi, lại không đồng tình với thỏa thuận. Anh cho rằng Đan Mạch không có nhiều điểm chung về giá trị và quan điểm với Tổng thống Trump, do đó thỏa thuận khả năng cao không nhận được nhiều sự đồng tình từ người dân quốc gia Bắc Âu.
Chuyên viên công nghệ thông tin Soren, 52 tuổi, hy vọng đây là thỏa thuận rõ ràng và lâu dài, nhưng không loại trừ khả năng các bên cần thêm thời gian điều chỉnh. "Tôi không ngạc nhiên nếu phải lùi một bước trước khi có thể tiến hai bước. Tôi nghĩ đó là tình hình chung hiện nay", Soren nói.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Nhà Trắng ngày 18/9. Ảnh: AFP
Thủ tướng Mette Frederiksen cho biết thỏa thuận giữa Đan Mạch, Greenland và Mỹ về tăng cường an ninh tại hòn đảo tự trị là "điều tốt cho NATO và châu Âu". Bà thêm rằng văn kiện dự kiến được ký bên lề kỳ họp Đại hội đồng Liên Hợp Quốc vào tuần tới tại Mỹ.
"Hy vọng rằng giai đoạn dài bất ổn sẽ được thay thế bằng một thỏa thuận mang tính ràng buộc, qua đó củng cố an ninh tại Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương", Ngoại trưởng Đan Mạch Lars Lokke Rasmussen viết trên mạng xã hội, thêm rằng thỏa thuận này tôn trọng "lằn ranh đỏ" của Đan Mạch.
Greenland là đảo lớn nhất thế giới, nằm giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương, trên tuyến đường ngắn nhất từ Bắc Mỹ tới châu Âu, khiến nó trở thành địa điểm chiến lược quan trọng với Washington. Hòn đảo có dân số 57.000 người và diện tích khoảng 2,16 triệu km2, với nguồn khoáng sản dồi dào, đặc biệt là đất hiếm, tài nguyên quan trọng với các lĩnh vực công nghệ then chốt.
Mỹ cùng Đan Mạch đã ký hiệp ước phòng thủ năm 1951 và cập nhật năm 2004. Với hiệp ước này, Washington đã có gần như đầy đủ quyền sử dụng không phận và đặt căn cứ tại Greenland. Hiệp ước dẫn đến sự thành lập của căn cứ không quân Thule, sau này đổi tên thành căn cứ vũ trụ Pituffik ở phía bắc Greenland.
Vị trí Mỹ, Greenland và Đan Mạch. Đồ họa: CNN
Marc Jacobsen, nhà nghiên cứu tại Học viện Quốc phòng Hoàng gia Đan Mạch, cho rằng thỏa thuận dường như mang lại lợi ích cho cả ba bên. "Tổng thống Trump đạt được điều mà ông ấy mong muốn, đó là thể hiện khả năng đàm phán của một doanh nhân giỏi, khi thúc đẩy Đan Mạch và Greenland đi đến thỏa thuận", ông nói.
Đối với Greenland, "thắng lợi quan trọng" sẽ là nhận được thêm các khoản hỗ trợ kinh tế gắn với quá trình Mỹ mở rộng hiện diện quân sự trên đảo. "Về phía Đan Mạch, Copenhagen đã thể hiện được mình là đối tác tốt với cả Washington và Nuuk", Jacobsen nêu quan điểm.
Như Tâm (Theo AFP, Reuters)