Người dân miền Tây xây bồn, mua túi trữ nước để vượt mùa hạn mặn

Trước dự báo mùa khô năm 2026 - 2027 xảy ra hạn hán, xâm nhập mặn gay gắt, nhiều người dân miền Tây có cách trữ nước độc đáo để dùng cho sinh hoạt, tưới tiêu trong mùa khô hạn sắp tới.

Ưu tiên trữ nước mưa

Từ xưa tới nay tại ấp E1, xã Thạnh Quới, TP Cần Thơ, hầu như nhà nào cũng có thói quen xây bồn xi măng hoặc mua bồn chứa bằng nhựa, inox về trữ nước mưa để sử dụng.

Nhà ông Nguyễn Duy Linh xây đến 3 bồn xi măng chứa được 25m³ nước mưa sử dụng quanh năm, khỏi lo thiếu nước hay nguồn nước kênh rạch bị ô nhiễm.

• Vì sao người dân miền Tây được khuyên trang bị lu ngay từ bây giờ?

Ông Linh nói: "Vào mùa khô, nước mưa được ưu tiên sử dụng cho nấu ăn, rửa rau, còn vào mùa mưa với các bồn chứa này thì sử dụng hoàn toàn nước mưa. 

Chi phí xây dựng bồn xi măng chứa 15-16m³ hơn 10 triệu đồng, sử dụng được lâu dài, an toàn và có thể linh hoạt di dời bồn chứa từ vị trí này đến vị trí khác".

Gần đó, gia đình ông Nguyễn Thiện Thuật cũng đầu tư bồn nhựa dung tích 10m³ để trữ nước mưa, sử dụng dần trong năm. Gia đình chỉ có hai vợ chồng, họ chủ yếu dùng nước mưa cho sinh hoạt, còn tắm giặt sử dụng nước máy nên lượng nước dự trữ đủ dùng quanh năm.

"Chi phí đầu tư ban đầu không lớn nhưng đổi lại gia đình có nguồn nước mưa sử dụng suốt năm", ông Thuật nói.

Trong khi đó, ông Nguyễn Ngọc Nhân - Giám đốc Hợp tác xã chôm chôm Bình Hòa Phước (xã An Bình, tỉnh Vĩnh Long) - cho hay các xã viên đã chủ động chuẩn bị các phương án ứng phó hạn mặn bằng cách nạo vét mương vườn, củng cố hệ thống đê bao khép kín và theo dõi độ mặn để kịp thời đóng cống ngăn nước mặn xâm nhập.

Tuy nhiên, theo ông Nhân, việc đóng cống chỉ giúp ngăn mặn, trong khi thời gian đóng cống kéo dài cũng khiến nguồn nước ngọt bên trong vườn có nguy cơ thiếu hụt. Vì vậy, người dân cần chủ động trữ nước ngọt từ sớm, không nên chỉ trông chờ vào hệ thống cống ngăn mặn.

Một cách làm được người dân áp dụng là sử dụng bạt ni lông trắng, loại có khổ khoảng 2m, may hoặc cột kín hai đầu thành túi chứa nước. Sau đó, túi được đặt dưới mương vườn, bơm đầy nước ngọt và giữ lại để sử dụng trong mùa khô. Khi cần tưới cây, nhà vườn chỉ việc bơm nước từ túi lên.

Ông Nhân cho rằng đây là giải pháp giúp người dân tận dụng diện tích mương sẵn có để dự trữ nước, chủ động nguồn nước tưới cho cây ăn trái khi hạn hán, xâm nhập mặn xảy ra.

Xuống giống sớm

Ông Phạm Văn Nhựt (ngụ ấp Phong Mỹ, xã Lương Hòa, tỉnh Vĩnh Long) đang chuẩn bị trữ nước ngọt, đồng thời chủ động điều chỉnh lịch sản xuất để giảm thiểu thiệt hại trong mùa khô tới.

Ông Nhựt cho biết từ năm 2016, gia đình đã đầu tư hai túi chứa nước, mỗi túi có dung tích khoảng 7m³ để dự trữ nước ngọt phục vụ sinh hoạt trong mùa hạn mặn. Tổng chi phí đầu tư thời điểm đó khoảng 27 triệu đồng, gồm túi chứa nước, bồn chứa và mô tơ bơm.

Theo ông Nhựt, vào mùa khô, lượng nước dự trữ được sử dụng tiết kiệm, chủ yếu phục vụ nhu cầu sinh hoạt. Có năm gia đình chỉ sử dụng một túi nước, túi còn lại dành để dự phòng. Tuy nhiên, nguồn nước này cũng không đủ đáp ứng toàn bộ nhu cầu nếu hạn, mặn kéo dài.

"Mùa hạn mặn năm 2015-2016, có thời điểm độ mặn lên tới 10‰. Cả tháng nay được nhiều anh em gọi điện kêu trữ nước ngọt vì dự báo năm sau hạn mặn nghiêm trọng.

Hiện tôi đang chuẩn bị vệ sinh, làm sạch các dụng cụ chứa để sẵn sàng tích trữ nước ngọt. Khi có mưa, chỉ cần bơm nước vào túi dự trữ. Cùng với nguồn nước ngọt từ nhà máy cấp nước và 2 túi chứa nước ngọt, hy vọng gia đình sẽ vượt qua mùa hạn mặn sắp tới", ông Nhựt nói.

Không chỉ lo nước sinh hoạt, ông Nhựt còn chủ động né hạn mặn trong sản xuất. Gia đình xuống giống lúa sớm hơn mọi năm, dự kiến khoảng hai tháng nữa thu hoạch và không làm vụ sau Tết để tránh thời điểm khô hạn. Ông dự tính chờ đến khoảng tháng 4, khi có mưa, mới bắt đầu sản xuất trở lại.

Ngày 1-11, UBND tỉnh Cà Mau đã ban hành kế hoạch ứng phó hạn mặn, thiếu nước và xâm nhập mặn do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino giai đoạn 2026 - 2027, trong đó bảo đảm nước sinh hoạt cho người dân được ưu tiên hàng đầu.