Sáng 2/11, một vụ tai nạn xảy ra trên cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ hướng Ninh Bình - Hà Nội (xã Hồng Vân, Hà Nội).
Thời điểm trên, ô tô con đang đi ở làn sát dải phân cách giữa, tốc độ cho phép tối đa 100km/h thì một người đàn ông bất ngờ chạy băng qua đường cao tốc.
Người đàn ông bất ngờ chạy băng qua cao tốc.
Do một phần tầm nhìn bị một xe tải chạy ở làn bên cạnh che khuất, chiếc xe con không kịp xử lý, tông trực diện vào người đàn ông chạy qua đường. Vụ tai nạn làm nạn nhân tử vong tại chỗ.
Nhận tin báo, Đội CSGT đường bộ cao tốc số 3 - Cục CSGT có mặt tại hiện trường để phân luồng giao thông, xử lý sự việc.
Hiện trường vụ tai nạn.
CSGT sẽ làm việc với ban quản lý vận hành đường cao tốc, gắn trách nhiệm của lực lượng tuần đường. Đồng thời, CSGT sẽ có văn bản gửi các đơn vị vận hành cao tốc về công tác phối hợp triển khai nhiệm vụ bảo đảm an toàn giao thông.
Hồi tháng 9, một video lan truyền trên mạng xã hội ghi lại tình huống người phụ nữ bất ngờ băng qua cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên khiến người xem bàng hoàng. Hình ảnh từ camera hành trình cho thấy, người phụ nữ đội nón lá đang chạy rất nhanh để cắt ngang đường.
Đúng lúc này, một chiếc ô tô lao tới tông cực mạnh khiến nạn nhân bị hất văng. Tình huống diễn ra trong tích tắc, tài xế hoàn toàn bất lực vì khuất tầm nhìn và không có đủ thời gian phản xạ.
Khoảnh khắc tai nạn thương tâm trên nhanh chóng thu hút sự chú ý của dư luận. Đa số ý kiến đều cho rằng đây là lời cảnh báo đắt giá về mức độ nguy hiểm khi người dân tự ý đi vào những tuyến đường cao tốc dành riêng cho ô tô chạy tốc độ cao.
Không thể mặc nhiên quy trách nhiệm cho tài xế
Từ góc độ pháp lý, luật sư Hoàng Hà, Đoàn Luật sư TP.HCM, cho rằng khi xảy ra một vụ tai nạn chết người, không thể mặc nhiên kết luận tài xế phải chịu trách nhiệm hình sự.
Khoản 3 Điều 25 Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 quy định người đi bộ không được đi trên đường cao tốc, trừ người phục vụ quản lý, bảo trì đường cao tốc. Vì vậy, nếu một người tự ý đi bộ hoặc băng ngang cao tốc rồi bị ô tô tông trúng, trước hết phải xác định hành vi của người đi bộ đã vi phạm quy tắc giao thông.
Theo luật sư Hà, để xác định tài xế có lỗi hay không, cơ quan chức năng phải làm rõ tốc độ thực tế của xe, làn đường, khoảng cách và tầm nhìn, điều kiện ánh sáng, thời tiết, thời điểm tài xế phát hiện người đi bộ, phản ứng phanh hoặc đánh lái và khả năng kỹ thuật để tránh tai nạn.
“Pháp luật không đánh giá khả năng xử lý của tài xế theo kết quả cuối cùng rằng đã tông chết người thì đáng lẽ phải tránh được. Vấn đề phải được xem xét tại thời điểm người đi bộ trở thành nguy hiểm mà tài xế có thể nhận biết được”, luật sư Hoàng Hà phân tích.
Theo luật sư, không thể yêu cầu tài xế trên cao tốc luôn phải dự liệu việc có người bất ngờ băng qua đường, bởi pháp luật nghiêm cấm người đi bộ đi trên cao tốc. Tuy nhiên, tài xế vẫn phải quan sát, điều chỉnh tốc độ phù hợp và giảm tốc hoặc dừng xe khi phát hiện tình huống nguy hiểm có thể nhận biết.
“Nói cách khác, không phải lường trước điều bất thường, nhưng khi điều bất thường đã có thể nhìn thấy thì phải xử lý trong giới hạn khách quan có thể thực hiện được”, luật sư Hoàng Hà nói.