Sáng sớm, ông Trương Quốc Đô (75 tuổi, trú tại xã Kim Phú, tỉnh Quảng Trị) rời nhà, men theo những con dốc vào rừng lim ở địa phương mà ông gắn bó hơn 3 thập kỷ. Người dân vẫn gọi cánh rừng này là Cồn Lim với nhiều cây lim cổ thụ, đường kính 0,5-1m, cao 20-30m.
Công việc quen thuộc của ông Đô là đi một vòng quanh rừng, phát thực bì, kiểm tra những khu vực nguy cơ cháy và xem có dấu hiệu người lạ xâm nhập hay không.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Nhờ được bảo vệ, nhiều cây cổ thụ trong Cồn Lim vẫn xanh tốt, vươn cao (Ảnh: Tiến Thành).
Ông Đô nhớ lại khi mình còn nhỏ, dãy núi Đá Giăng ở xã Tân Hóa cũ, nay là xã Kim Phú có những cánh rừng lim rộng lớn. Người dân lớn lên cùng rừng, dựa vào rừng để mưu sinh và được rừng che chở trong những năm chiến tranh. Nhiều cây lim lớn từng bị bom đạn làm gãy đổ.
“Ngay trên dốc núi là một xưởng công binh của bộ đội. Lúc ấy, cây cối um tùm, vì thông thuộc rừng nên tôi thường làm liên lạc cho bộ đội. Người trong làng cũng nhờ những cây lim chắc chắn để làm hầm trú bom”, ông Đô kể.
Chiến tranh kết thúc, cánh rừng lim lại đối mặt với một mối nguy khác. Người khai thác gỗ tìm đến, những cây lim lớn lần lượt bị đốn hạ.
Nhìn cánh rừng từng gắn bó với mình bị tàn phá, ông Đô không khỏi xót xa. Khi nhà nước có chủ trương giao đất, giao rừng cho người dân bảo vệ vào năm 1993, ông Đô nhận gần 40ha. Sau đó, vì diện tích quá lớn, ông chia lại một phần cho người dân địa phương, giữ 20ha để chăm sóc, bảo vệ.
Ông Đô dành hơn 30 năm bảo vệ, giữ gìn rừng lim cho thế hệ mai sau (Ảnh: Tiến Thành).
Từ đó, ông Đô gần như gắn cuộc sống của mình với khu rừng. Không có ngày nào ông không vào rừng. Mùa nắng, ông phát thực bì để phòng cháy. Mùa mưa, ông kiểm tra cây cối, đường đi. Hễ nghe tiếng máy cưa từ phía rừng vọng lại, ông lại lập tức tìm vào xem chuyện gì xảy ra.
Cây lim có giá trị kinh tế cao nên khu rừng không ít lần bị người khác nhòm ngó. Nhiều đầu nậu từng tìm đến nhà hỏi mua gỗ nhưng ông Đô đều từ chối. Có người không mua được còn dọa chặt trộm. Nhiều lần “lâm tặc” tìm cách vào rừng khiến ông Đô và con cháu rất vất vả để xua đuổi.
Người dân quanh vùng lâu dần cũng biết tính ông Đô. Họ truyền tai nhau rằng: “Làm gì thì làm, nhưng đừng đụng vào Cồn Lim của ông Đô”.
Để những cây lim cổ thụ xanh tốt, vươn cao giữa núi rừng đến hôm nay là biết bao công sức ông Đô bỏ ra để bảo vệ. Với ông, những thân cây ấy là “báu vật” của quê hương, cần được gìn giữ cho thế hệ mai sau.
Đi sâu vào Cồn Lim, bên cạnh những cây lớn là nhiều cây nhỏ đang mọc lên. Ông Đô cho biết phần lớn cây non được tái sinh từ những hạt lim rụng xuống đất. Ở những khoảng đất trống, ông thường dẫn các cháu vào nhặt hạt rồi đem trồng.
Ông Đô nhặt hạt giống, tiếp tục trồng vào các khoảng trống trong rừng lim (Ảnh: Tiến Thành).
Nhờ được bảo vệ trong thời gian dài, rừng cây ở Cồn Lim ngày càng xanh tốt, hình thành nhiều tầng. Những cây lớn che bóng cho lớp cây nhỏ bên dưới, tạo nên một cánh rừng gần như nguyên sinh.
Đứng dưới những thân lim lớn, ông Đô nhìn lên tán cây rồi chậm rãi nói, mình giờ đã 75 tuổi, sức khỏe không còn như trước. Điều ông lo nhất là sau này không còn đủ sức đi rừng mỗi ngày.
“Chỉ mong sau này con cháu tiếp tục giữ lấy khu rừng này, đừng để những cây lim bị chặt phá. Giữ được rừng thì sau này con cháu mình vẫn còn có cây xanh, còn có một cánh rừng để nhớ về”, ông Đô nói.
Theo ông Hoàng Thanh Bình, Phó Chủ tịch UBND xã Kim Phú, hơn 30 năm tự nguyện bảo vệ rừng lim bản địa, ông Đô góp phần giữ lại nguồn tài nguyên rừng quý giá, tạo ảnh hưởng tích cực đến ý thức bảo vệ rừng của người dân địa phương.
Theo ông Bình, những cánh rừng nguyên sinh như Cồn Lim có thể trở thành điểm nhấn để địa phương xây dựng thêm các sản phẩm du lịch đặc trưng.