Người bệnh đến bệnh viện tại TP.HCM thăm khám và điều trị - Ảnh: THU HIẾN
Chỉ trong 1 tuần, TP.HCM đã ghi nhận hơn 34.000 ca viêm đường hô hấp. Kết quả tổng hợp từ báo cáo của các bệnh viện cho thấy vi rút cúm đang là một trong những tác nhân gia tăng mạnh mẽ, với 151 mẫu dương tính chỉ tính riêng trong tuần 40.
Cúm mùa lây chủ yếu qua các hạt dịch tiết đường hô hấp chứa vi rút phát tán
Trao đổi với Tuổi Trẻ, TS.BS Lê Thị Thu Hương - Trưởng khoa nội hô hấp, Phó trưởng Ban điều hành Đơn vị Tiêm chủng, Bệnh viện Nhân dân Gia Định (TP.HCM) - cho hay tại bệnh viện, trong vài tuần gần đây số bệnh nhân có triệu chứng hô hấp đến khám có xu hướng tăng.
Đa phần bệnh nhân có các triệu chứng như sốt, ho, đau nhức người, đau họng, hắt hơi, sổ mũi… Nhiều bệnh nhân được xét nghiệm có kết quả dương tính với cúm A.
Theo bác sĩ Hương, cúm mùa là một bệnh nhiễm trùng đường hô hấp cấp tính do vi rút cúm gây ra. Khác với cảm lạnh thông thường, cúm thường gây sốt, đau nhức, mệt mỏi rõ hơn.
Phần lớn người bệnh hồi phục tốt, nhưng một số trường hợp có thể gặp các biến chứng nguy hiểm như viêm phổi, suy hô hấp, làm nặng thêm bệnh nền sẵn có, thậm chí tử vong.
Các vi rút cúm A và cúm B là những tác nhân gây cúm mùa. Cúm mùa lây chủ yếu qua các hạt dịch tiết đường hô hấp chứa vi rút phát tán khi người bệnh ho, hắt hơi, nói chuyện.
Người xung quanh có thể nhiễm bệnh khi hít phải các hạt này hoặc khi chúng tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc mũi, miệng. Bệnh cũng có thể lây khi tay dính vi rút rồi chạm vào mắt, mũi, miệng.
Ở Việt Nam, đặc biệt ở miền Nam, cúm có thể lưu hành quanh năm, không chỉ trong mùa lạnh. Cúm có thể gặp ở mọi lứa tuổi, nhưng nguy cơ biến chứng cao hơn ở trẻ dưới 5 tuổi, nhất là trẻ dưới 2 tuổi, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và những người có bệnh mạn tính, suy giảm miễn dịch.
Cúm thường khởi phát đột ngột với các triệu chứng như: sốt, có thể sốt cao, ớn lạnh hoặc vã mồ hôi, ho (thường là ho khan, không có đờm), đau nhức toàn thân, mệt mỏi, chán ăn, đau đầu, sổ mũi, đau họng…
Ở trẻ em, cúm có thể kèm theo buồn nôn, nôn ói, tiêu chảy. Một số người có thể bị cúm nhưng không sốt, đặc biệt là người cao tuổi hoặc người suy giảm miễn dịch.
Phần lớn trường hợp cúm không biến chứng cải thiện sau 3-7 ngày, nhưng ho và mệt mỏi có thể kéo dài hơn hai tuần, đặc biệt ở người cao tuổi, người có bệnh nền mạn tính.
Bác sĩ Hương lưu ý: "Cúm A hay cúm B đều có thể gây biến chứng nặng. Nguy cơ này còn phụ thuộc vào tuổi, bệnh nền, tình trạng miễn dịch của từng người. Vì vậy, chúng ta không nên quá lo lắng nhưng cũng không nên chủ quan. Điều quan trọng là theo dõi diễn biến bệnh và đi khám kịp thời khi có dấu hiệu bất thường".
Người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay nếu có các dấu hiệu như: khó thở, đau tức ngực kéo dài, tím tái, lơ mơ, không uống được, tiểu rất ít; hoặc sốt, ho đã giảm nhưng sau đó tái phát hay nặng hơn. Với trẻ nhỏ, cần chú ý thêm thở nhanh, rút lõm lồng ngực, bỏ bú hoặc li bì.
Tiêm vắc xin cúm hằng năm là biện pháp phòng bệnh quan trọng cho người lớn và trẻ từ đủ 6 tháng tuổi, đặc biệt ở trẻ nhỏ, người cao tuổi, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền, người suy giảm miễn dịch.
Người cao tuổi cần đặc biệt chú ý khi mắc cúm mùa
Bác sĩ Nguyễn Ngọc Lân - phòng tiêm chủng, Bệnh viện Thống Nhất TP.HCM - nhận định trung bình những người lớn tuổi tại Việt Nam (60 tuổi trở lên) mắc từ 3 bệnh nền: cao huyết áp, tiểu đường, thấp khớp...
Bản thân những người này đã có bệnh nền khiến hệ miễn dịch giảm, khi mắc bệnh cấp tính như cúm, viêm phổi sẽ làm bệnh nặng lên.
Để phòng bệnh, bác sĩ Lân cũng khuyến cáo cần đảm bảo vệ sinh cá nhân, che miệng khi hắt hơi; thường xuyên rửa tay với xà phòng và nước sạch; vệ sinh mũi, họng hằng ngày bằng nước muối; giữ ấm cơ thể; ăn uống đủ chất, uống đủ nước; tiêm phòng vắc xin cúm mùa hằng năm; hạn chế tiếp xúc với người mắc bệnh và khi có triệu chứng ho, sốt, sổ mũi…
Cúm lây cả nhà: Ai cần chú ý, khi nào đi khám?Từ đầu tháng 10, qua thực tế ghi nhận số bệnh nhân có triệu chứng hô hấp và nghi mắc cúm A có xu hướng gia tăng. Đáng chú ý, không ít trường hợp cả gia đình cùng mắc, một số trẻ nhỏ xuất hiện biến chứng hô hấp.