Người dùng sẽ phải trả phí để kích hoạt các tính năng trên ô tô?

Đã mua xe, tại sao vẫn phải trả phí thuê bao?

Trước đây, việc mua ô tô mới khá đơn giản: Khách hàng trả tiền mua xe và mặc nhiên được sử dụng các tính năng được liệt kê trên nhãn dán cửa sổ hoặc catalogue trong suốt thời gian sở hữu xe. Ngày nay, điều đó đang thay đổi.

Các nhà sản xuất ô tô đang có xu hướng chuyển sang hình thức thu phí thuê bao đối với một số tính năng và dịch vụ nhất định. Điều này có nghĩa là người dùng đôi khi phải trả phí định kỳ để sử dụng những công nghệ đã được cài đặt sẵn trên xe.

Ý tưởng này đã gây ra nhiều tranh luận trong cộng đồng người sử dụng ô tô. Với một số dịch vụ, người dùng phải trả phí thuê bao thường xuyên, như hệ thống dẫn đường kết nối, điều khiển xe từ xa hoặc hỗ trợ cứu hộ bên đường.

Trong khi đó, một số gói khác chỉ đơn giản là mở khóa các tính năng dựa trên phần cứng đã được trang bị sẵn trên xe, chẳng hạn như sưởi ghế. Vậy tại sao các nhà sản xuất ô tô lại làm điều này và liệu các gói thuê bao có thực sự đáng để người dùng bỏ tiền ra hay không?

Ô tô được điều khiển bằng phần mềm đang thay đổi mô hình kinh doanh

Các phương tiện hiện đại ngày càng được điều khiển bằng phần mềm. Máy tính kiểm soát nhiều chức năng trên xe, từ hệ thống thông tin giải trí và hỗ trợ người lái đến các chức năng hệ thống truyền động và điều hòa trên xe. Điều đó cho phép các nhà sản xuất ô tô bổ sung hoặc thay đổi chức năng sau khi chiếc xe rời khỏi nhà máy.

Đối với các nhà sản xuất ô tô, mô hình thu phí thuê bao tạo ra nguồn doanh thu định kỳ tiềm năng, thay vì chỉ dựa vào doanh thu bán xe ban đầu. Một tính năng trước đây được bán theo hình thức trả tiền một lần có thể trở thành dịch vụ thu phí hằng tháng hoặc hằng năm. Cách tiếp cận này tương tự mô hình mà người tiêu dùng đã quen thuộc khi sử dụng điện thoại thông minh và các dịch vụ phát trực tuyến.

Có một số chi phí liên quan đến việc duy trì các dịch vụ kết nối. Cơ sở hạ tầng đám mây, kết nối di động, phát triển phần mềm, an ninh mạng, hỗ trợ khách hàng và dữ liệu bản đồ không nhất thiết là chi phí một lần.

Phần mềm cũng giúp các nhà sản xuất ô tô dễ dàng cung cấp những phiên bản khác nhau của cùng một tính năng. Thay vì trang bị phần cứng khác nhau cho từng phiên bản xe, nhà sản xuất có thể sử dụng phần cứng tương tự và dùng phần mềm để quyết định tính năng nào được kích hoạt.

Đối với các nhà sản xuất ô tô, sự linh hoạt đó có thể rất có giá trị. Tuy nhiên, đối với người tiêu dùng, nó đặt ra một câu hỏi phức tạp hơn: Nếu phần cứng đã có sẵn trong xe của tôi, tại sao tôi phải tiếp tục trả tiền để sử dụng nó?

Những tính năng trả phí phổ biến

Không phải mọi gói đăng ký đều hoạt động giống nhau. Một số gói bao gồm các dịch vụ có chi phí định kỳ thực sự, trong khi những gói khác về cơ bản chỉ mở khóa tính năng bằng phần mềm. Các ví dụ phổ biến bao gồm:

- Khóa và mở khóa từ xa thông qua ứng dụng điện thoại thông minh.

- Thông tin vị trí và trạng thái của xe.

- Dẫn đường kết nối và dữ liệu giao thông theo thời gian thực.

- Điểm truy cập Wi-Fi trên xe.

- Dịch vụ thông tin giải trí cao cấp hoặc dựa trên vệ tinh.

- Các chức năng hỗ trợ lái xe nâng cao.

- Các tính năng phần mềm liên quan đến hiệu suất vận hành.

- Các dịch vụ kỹ thuật số được liên kết với tài khoản kết nối của xe.

Một số nhà sản xuất ô tô cũng áp dụng phương thức dùng thử miễn phí, cho phép người mua trải nghiệm một số tính năng trong khoảng thời gian nhất định trước khi phải đăng ký thuê bao để tiếp tục sử dụng.

Điều này có thể khiến tính năng đó trông giống như một phần của chiếc xe khi bạn mua sắm, nhưng sau đó mới nhận ra rằng cần trả thêm chi phí định kỳ để tiếp tục sử dụng.

Liệu mô hình này có trở thành tương lai của ngành ô tô? 

Có lẽ là có, nhưng điều đó không có nghĩa là mọi tính năng sẽ trở thành dịch vụ trả phí định kỳ.

Người tiêu dùng đã chứng minh rằng họ sẵn sàng trả phí định kỳ cho các dịch vụ mang lại giá trị liên tục. Dịch vụ hỗ trợ khẩn cấp trên đường, dịch vụ dựa trên điện toán đám mây và hệ thống định vị được cập nhật thường xuyên dễ được chấp nhận hơn vì chúng đòi hỏi cơ sở hạ tầng liên tục.

Các dịch vụ trả phí định kỳ cho các tính năng dường như không liên quan đến chi phí duy trì cao lại gây nhiều tranh cãi hơn. Người lái xe có thể đặc biệt miễn cưỡng trả tiền hàng tháng cho chức năng dường như đã có sẵn trong xe ngay từ ngày xuất xưởng.

Quy định pháp luật và phản ứng tiêu cực của người tiêu dùng cũng có thể ảnh hưởng đến mức độ quyết liệt mà các nhà sản xuất ô tô theo đuổi mô hình này. Nếu các tính năng trả phí định kỳ trở nên quá phức tạp để hủy bỏ, các nhà sản xuất có nguy cơ làm khách hàng thất vọng và làm tổn hại lòng trung thành với thương hiệu.

Người mua xe cần lưu ý điều gì?

Đối với người mua ô tô ngày nay, điều quan trọng là phải nhìn xa hơn mức giá niêm yết của chiếc xe. Một chiếc xe trông có vẻ được trang bị đầy đủ tiện nghi vẫn có thể phát sinh thêm chi phí sau khi thời gian dùng thử miễn phí kết thúc.

Trước khi mua, hãy kiểm tra xem những tính năng nào yêu cầu đăng ký dịch vụ, chi phí là bao nhiêu, liệu mức giá có thể thay đổi hay không và điều gì sẽ xảy ra khi bạn hủy dịch vụ. Ngoài ra, bạn cũng nên tìm hiểu xem liệu tính năng đó có tiếp tục khả dụng cho chủ sở hữu tiếp theo hay không.

Thời kỳ mà người ta mua xe và mặc nhiên coi mọi tính năng được lắp đặt sẵn là tài sản của mình mãi mãi có lẽ đang dần qua đi. Khi ô tô ngày càng giống những chiếc máy tính có kết nối mạng di chuyển trên đường, phí đăng ký dịch vụ có thể trở thành một khoản chi phí sở hữu nữa mà người mua cần tính đến khi cân nhắc tổng chi phí sử dụng một chiếc xe mới.