Everest mất gần 2.500 tấn băng mỗi mùa vì đốt nhiên liệu và nước tiểu
Núi Everest nằm trên biên giới giữa Nepal và Trung Quốc đang trải qua những thay đổi rõ rệt do băng tan. Nhiều nghiên cứu cho thấy tốc độ tan chảy của các sông băng tại khu vực này đang gia tăng.
Trong khi đó, số lượng người chinh phục đỉnh Everest ngày càng tăng biến trại nền Everest (Everest Base Camp) ở phía Nepal thành một khu du lịch tạm thời với nhiều tiện nghi.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Vào mùa leo núi, hàng nghìn nhà leo núi, hướng dẫn viên và nhân viên hỗ trợ tập trung tại đây. Khu trại với khoảng 1.600 lều có cả quán cà phê phục vụ đồ uống, màn hình lớn, Internet tốc độ cao, vòi tắm nước nóng và thậm chí những căn lều trải thảm Ba Tư có sử dụng hệ thống sưởi dưới sàn.
Một nghiên cứu mới chỉ ra cái giá phải trả cho những tiện nghi này đã ảnh hưởng trực tiếp tới sông băng Khumbu - nơi đặt trại nền Everest.
Theo nghiên cứu, lượng nhiên liệu được đốt ở khu trại cùng nhiệt lượng từ nước tiểu của con người có thể tạo ra đủ năng lượng để làm tan gần 2.500 tấn băng và tuyết mỗi mùa leo núi.
Nghiên cứu do một nhóm các nhà khoa học quốc tế thực hiện và được công bố trên tạp chí Regional Environmental Change (Đức). Thông tin được tờ New York Times vào ngày 2/9.
Cụ thể, các nhà nghiên cứu tập trung phân tích hoạt động của trại nền Everest trong mùa leo núi mùa xuân vào năm 2023, kéo dài khoảng 50 ngày.
Trong thời gian này, khoảng 1.600 lều ở khu trại đã tiêu thụ 824 bình khí hóa lỏng (LPG), 18.935 lít dầu hỏa và 5.130 lít xăng để phục vụ nấu ăn, sưởi ấm và phát điện.
Kết hợp với nhiệt lượng từ nước tiểu của con người, tổng năng lượng tỏa ra được nhóm nghiên cứu ước tính tương đương làm tan gần 2.500 tấn băng và tuyết. Sai số trong tính toán đưa phạm vi ước tính từ 1.964 đến 3.020 tấn.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Lượng nước tương ứng có thể đủ để lấp đầy một bể bơi Olympic, khoảng 83 xe bồn hoặc 16.700 bồn tắm tiêu chuẩn.
Đáng chú ý, nước tiểu của con người được xác định là một nguồn nhiệt đáng kể. Ở độ cao lớn, người leo núi và hướng dẫn viên phải uống nhiều nước để hạn chế tình trạng mất nước. Theo nghiên cứu, lượng nước tiểu thải ra tại khu vực trại có thể lên tới khoảng 6.000 lít mỗi ngày.
Chất thải rắn được thu gom bằng hệ thống nhà vệ sinh rồi vận chuyển xuống núi. Tuy nhiên, phần lớn nước tiểu được thải trực tiếp lên sông băng.
Các nhà nghiên cứu ước tính, riêng nhiệt lượng từ lượng nước tiểu này có thể khiến khoảng 154 tấn băng tan trong một mùa leo núi.
Khim Lal Gautam - nhà khoa học đồng thời là quan chức khảo sát trưởng của Nepal và là tác giả nghiên cứu này - cho rằng, đây là vấn đề không khó nhận ra.
"Không cần phải là nhà khoa học mới nhận ra chúng ta đang mất thêm băng mỗi năm. Điều này có thể nhìn thấy bằng mắt thường", ông Gautam nói.
Được biết, nhà khoa học này đã dành hơn 365 ngày làm việc tại Everest kể từ năm 2011. Ông giải thích rằng người leo núi cần uống nhiều nước hơn ở độ cao lớn, đồng nghĩa lượng nước tiểu thải ra cũng tăng.
Cùng chung quan điểm, nhà khoa học khí hậu Nepal đồng thời là Phó Giáo sư Đại học Tribhuvan - ông Sudeep Thakuri - cho rằng, kết quả về tác động của nước tiểu với vấn đề băng tan "không thực sự gây bất ngờ".
Nhiệt độ khu vực trại nền tăng nhanh
Ngoài việc tính toán lượng băng tan do hoạt động của con người, nhóm nghiên cứu còn phân tích xu hướng nhiệt độ tại khu vực trại nền Everest.
Sử dụng dữ liệu ảnh vệ tinh Landsat trong giai đoạn 1991-2023, các nhà khoa học nhận thấy nhiệt độ bề mặt tại khu vực trại tăng trung bình 0,28 độ C mỗi năm.
Mức tăng này cao gần gấp đôi tốc độ gia tăng nhiệt độ được ghi nhận trên phần còn lại của sông băng Khumbu. Các nhà nghiên cứu lưu ý rằng con số thực tế về tác động của con người có thể còn cao hơn tính toán trong nghiên cứu.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Nguyên nhân là các tính toán chưa bao gồm nhiệt lượng từ các chuyến trực thăng, thân nhiệt của người leo núi và nhiệt lượng từ đàn bò yak được sử dụng để vận chuyển hàng hóa lên núi.
"Về lâu dài, cần cân nhắc việc di dời trại nền khỏi sông băng đến một khu vực ổn định gần đó", nhóm nghiên cứu đề xuất.
Dù vậy, nhóm nghiên cứu nhấn mạnh biến đổi khí hậu vẫn là nguyên nhân chính thúc đẩy quá trình tan băng trên Everest.
Sông băng Khumbu không chỉ là địa điểm đặt trại nền Everest mà còn là nguồn nước quan trọng đối với các cộng đồng sinh sống trong khu vực.
Nghiên cứu vì thế cảnh báo rằng sự gia tăng hoạt động du lịch và leo núi tại Everest đang tạo thêm áp lực lên một hệ sinh thái vốn đã chịu tác động mạnh từ tình trạng trái đất nóng lên.
Trong bối cảnh số người tìm cách chinh phục Everest tiếp tục ở mức cao, bài toán đặt ra không chỉ là làm thế nào để đảm bảo an toàn cho người leo núi mà còn là giảm tác động của hoạt động du lịch lên môi trường núi.