Người Mỹ phải gánh thêm 100 tỉ USD chi phí xăng, dầu vì chiến sự Iran

Theo nguồn Tuổi Trẻ dẫn Đài CNN, người tiêu dùng Mỹ đã phải chi thêm 100,9 tỉ USD cho xăng và dầu diesel kể từ khi xung đột Mỹ, Israel với Iran bùng phát vào tháng 2. Dữ liệu theo dõi do Trường Quan hệ quốc tế và công chúng Watson thuộc Đại học Brown công bố cho thấy khoản phát sinh này đang trực tiếp thu hẹp ngân sách dành cho những nhu cầu khác. Tính trung bình, mỗi hộ gia đình Mỹ phải gánh thêm khoảng 770 USD, trong bối cảnh chi phí nhiên liệu được dự báo còn tiếp tục tăng và gây thêm sức ép lên lạm phát. Nghiên cứu của Đại học Brown xác định gánh nặng tài chính bằng cách so sánh giá năng lượng thực tế với kịch bản giả định rằng chiến sự không xảy ra. Cách tính này không chỉ phản ánh số tiền người dân trả tại trạm xăng, mà còn cho thấy tác động âm thầm của giá nhiên liệu lên phần thu nhập có thể sử dụng. Dù giá năng lượng chưa tăng vọt đến mức nhiều người từng lo ngại, công cụ theo dõi vẫn ghi nhận cuộc xung đột đang bào mòn đáng kể sức mua của các gia đình Mỹ. Riêng tiền xăng, người tiêu dùng Mỹ đã phải trả thêm khoảng 55 tỉ USD kể từ khi xung đột bắt đầu, tương đương trung bình 422 USD cho mỗi hộ gia đình. Ngày 8-9, giá xăng tại Mỹ tăng lên 4,15 USD/gallon, mức cao nhất trong ba tháng, vượt xa con số 3,2 USD/gallon cùng kỳ năm ngoái. So với thời điểm trước khi chiến sự nổ ra, giá xăng hiện nay cũng cao hơn rõ rệt, bởi khi đó mức bình quân chỉ khoảng 2,98 USD/gallon. Giá xăng từng đạt đỉnh 4,56 USD/gallon vào tháng 5, trước khi giảm nhưng vẫn duy trì ở mức cao so với giai đoạn trước xung đột. Thị trường Mỹ cũng từng chứng kiến giá xăng chạm 5,02 USD/gallon vào năm 2022, sau khi xung đột Nga, Ukraine bùng phát. Những mốc giá này giúp người dân hình dung quy mô biến động hiện nay, dù mức tăng lần này chưa lập kỷ lục lịch sử như năm 2022. Dầu diesel tạo thêm một gánh nặng lớn khác, khi người Mỹ được cho là đã chi thêm khoảng 46 tỉ USD, tương đương trung bình 348 USD mỗi hộ gia đình. Giá diesel bình quân hiện ở mức 5,9 USD/gallon, tăng mạnh so với mức 3,76 USD/gallon được ghi nhận lúc xung đột mới bắt đầu. Trong năm 2026, giá diesel đã tăng hơn 60%, ảnh hưởng trực tiếp đến vận tải, giao hàng, sản xuất và nhiều hoạt động phụ thuộc nhiên liệu. Triển vọng thị trường còn bất ổn khi Goldman Sachs nâng dự báo giá dầu Brent tháng 12 lên 85 USD/thùng, đồng thời dự kiến mức trung bình năm 2027 đạt 80 USD/thùng. Ngân hàng này cho rằng sản lượng dầu tại Trung Đông chỉ có thể phục hồi dần vào nửa cuối năm 2027, cho thấy nguồn cung cần thêm thời gian để trở lại trạng thái ổn định. Goldman Sachs cũng cảnh báo dầu Brent có thể vượt 120 USD/thùng nếu sản lượng tại vùng Vịnh tiếp tục thấp hơn nhiều so với giai đoạn trước chiến sự. Rủi ro không chỉ đến từ giá dầu thô, bởi công suất lọc dầu thiếu hụt cũng đang làm thị trường nhiên liệu thêm căng thẳng. Các trung tâm lọc dầu lớn ở Trung Đông, Nga và Trung Quốc đều chịu ảnh hưởng từ xung đột cùng những hạn chế xuất khẩu liên quan. Để bù đắp phần thiếu hụt, các nhà máy lọc dầu Mỹ phải tăng công suất, trong khi chi phí vận hành và nguồn cung đầu vào tiếp tục tạo áp lực lên giá bán. Ngày 7-9, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố giá dầu sẽ giảm mạnh khi Mỹ chiến thắng cuộc chiến với Iran, lập luận ông đã nhiều lần đưa ra trong suốt thời gian xung đột. Tuy nhiên, dữ liệu của công cụ theo dõi Đại học Brown cho thấy người dân Mỹ vẫn đang chịu khoản chi phí bổ sung rất lớn cho nhiên liệu. Cùng lúc, Mỹ và Anh đồng loạt siết trừng phạt Iran, tập trung vào hệ thống tài chính, hoạt động thương mại và ngành hàng không của nước này.