Hơn ba năm trước, chị Trang, 44 tuổi, bắt đầu xây dựng khu du lịch sinh thái trên phần đất gia đình rộng hơn 6 ha ở xã Đá Bạc, Cà Mau. Nơi đây có rừng tràm và cảnh quan tự nhiên, nằm trên tuyến đường dẫn đến Đá Bạc, Sông Đốc và gần Vườn quốc gia U Minh Hạ.
Chị dành phần lớn diện tích giữ lại rừng tràm, bố trí các công trình đan xen với cảnh quan tự nhiên, hạn chế bêtông hóa. Du khách đến đây có thể chèo xuồng, câu cá, làm bánh dân gian, mặc áo bà ba tham gia hoạt động dưới nước, nghe kể chuyện Bác Ba Phi, xem biểu diễn trên sông và thưởng thức đờn ca tài tử.
Điều chị hướng đến là tạo một không gian để du khách không chỉ vui chơi mà có thể cảm nhận nếp sống, văn hóa của vùng U Minh Hạ.
"Tôi muốn du khách đến đây không chỉ có một nơi vui chơi mà có thể cảm nhận được không gian, nếp sống và những nét văn hóa gắn với vùng sông nước", chị nói.
Chị Trang chăm chút từng vật dụng trong khu du lịch. Ảnh: Chúc Ly
Xã Đá Bạc là quê ngoại của nữ chủ khu du lịch sinh thái. Năm 2007, sau khi tốt nghiệp ngành Quản trị kinh doanh, Đại học Kinh tế, chị Trang ở lại TP HCM làm việc đúng chuyên môn.
Năm 2012, khi là trưởng phòng hành chính nhân sự tại một công ty lớn, chị nghỉ việc. Công việc bận rộn, trong khi chị muốn sinh con và mong con được lớn lên gần gia đình, trong môi trường bình yên hơn cuộc sống đô thị nhiều áp lực.
Về Cà Mau, chị xây phòng trọ tại TP Cà Mau cũ, đồng thời vay ngân hàng nuôi cá sấu. Đặt nhiều kỳ vọng vào mô hình này, chị dành thời gian tìm hiểu kỹ thuật, thậm chí ra nước ngoài học cách nuôi.
Tuy nhiên, con giống gặp vấn đề, trong khi giá cá sấu giảm khiến đàn nuôi liên tục thua lỗ. Có thời điểm cá sấu chết hàng loạt, khiến chị thiệt hại cả tỷ đồng.
Thất bại, chị dừng nuôi cá sấu, tập trung kinh doanh nhà trọ và chăm sóc con. Sau đó, vì không quen ngồi yên một chỗ, chị làm khoảng hai năm tại một công ty may ở Cà Mau.
Khi áp lực công việc tăng lên, trong khi con trai cần được theo dõi vì nghi có vấn đề về sức khỏe, chị tiếp tục nghỉ việc để dành thời gian cho gia đình.
Dù vậy, chị vẫn luôn nghĩ đến việc tìm một mô hình có thể khai thác lợi thế vùng đất quê hương. Trong thời gian chăm sóc con, chị bắt đầu nghĩ nghiêm túc về việc kinh doanh trên khu đất hơn 6 ha của gia đình.
Ban đầu, chị dự định cho thuê đất nhưng ưu tiên người có ý định làm du lịch. Một lần đưa khách đến xem, chị gặp người có cùng ý tưởng và bắt đầu tính chuyện hợp tác.
Nhận thấy đây là mô hình mình tìm kiếm, chị quyết định đầu tư. Toàn bộ vốn tích lũy, tiền mượn từ gia đình cùng các khoản vay ngân hàng được chị đưa vào dự án, tổng cộng hơn 10 tỷ đồng.
Khu du lịch Cà Mau Eco của chị Trang ở xã Đá Bạc. Ảnh: An Minh
Không có kinh nghiệm vận hành du lịch, chị vừa làm vừa học. Chị tìm hiểu cách bố trí, xây dựng các hạng mục, đồng thời đăng ký một khóa học nấu ăn để chuẩn bị phục vụ du khách.
Từ chiếc xuồng, những chòi lá đến cành cây, ngọn cỏ trong khu du lịch, nhiều chi tiết được chị trực tiếp chăm chút. Không thuê đơn vị thiết kế trọn gói vì chi phí cao và nhiều ý tưởng không phù hợp, chị tự làm từng phần để chủ động giữ ý tưởng ban đầu.
Đang trong quá trình hoàn thiện, dự án gặp biến cố khi người hợp tác rút vốn, ngừng đầu tư. Phần lớn vốn đã đưa vào khu du lịch nhưng nhiều hạng mục chưa hoàn thành, chị phải tiếp tục vay mượn để duy trì.
Sau hơn 6 tháng xây dựng, khi khu du lịch mới hoàn thiện khoảng 80%, chị quyết định mở cửa đón khách, vừa vận hành vừa tiếp tục hoàn thiện. Phản hồi tích cực từ những vị khách đầu tiên giúp chị có thêm động lực đầu tư.
Ngoài các hoạt động trong khu du lịch, chị phối hợp với đơn vị lữ hành và người dân địa phương xây dựng trải nghiệm gắn với đời sống bản địa như khai thác ong rừng, thăm lợp bắt cá, tìm sản vật tự nhiên và khám phá rừng tràm.
Một lựa chọn khác biệt là khu du lịch không thu vé vào cổng, phí gửi xe và không bắt buộc khách sử dụng dịch vụ ăn uống.
"Tôi muốn tạo ra một khu du lịch mà những gia đình không nhiều điều kiện vẫn có thể đến vào dịp cuối tuần", chị nói.
Trong quá trình làm du lịch, chị nhận thấy giá trị của U Minh Hạ không chỉ nằm ở cảnh quan mà còn ở lịch sử và đời sống của người dân vùng rừng. Từ đó, chị xây dựng mô hình làng rừng dài khoảng 200 m với nhiều chòi lá, tiểu cảnh tái hiện cuộc sống của người dân trong thời kỳ kháng chiến.
Để mô hình sát thực tế, chị tìm hiểu tư liệu lịch sử địa phương, gặp các lão thành cách mạng, tham khảo chuyên gia và những người từng sống tại làng rừng Vồ Dơi. Các chi tiết được lựa chọn nhằm giúp người trẻ và du khách hình dung cách người dân từng sống, sinh hoạt và bám trụ trong rừng.
Sau ba năm đầu tư, khu du lịch đón vài nghìn lượt khách mỗi tháng. Vào dịp lễ, Tết, lượng khách tăng gấp hai đến ba lần. Doanh thu hiện khoảng 10 tỷ đồng mỗi năm, lợi nhuận khoảng 30%.
Tuy đã có kết quả, chị Trang cho rằng mình vẫn còn nhiều thiếu sót. Theo chị, làm du lịch không thể chỉ dựa vào ý tưởng ban đầu mà phải liên tục quan sát, thay đổi và học hỏi.
Chị dự định xây dựng một khu chợ quê với người bán là cư dân địa phương. Họ có thể mang cá đồng, rau đồng và những sản vật tự trồng, khai thác đến bán cho du khách. Chị kỳ vọng khu chợ vừa tạo thêm thu nhập cho người dân, vừa giúp khách trực tiếp cảm nhận nếp sống Cà Mau.
Nhìn lại hành trình, chị cho rằng điều quan trọng không phải tránh được thất bại mà là biết mình muốn làm gì sau mỗi lần vấp ngã. Người làm du lịch phải hiểu thị trường, khả năng của mình và nhu cầu của khách để làm mới sản phẩm, nhưng không chạy theo mọi xu hướng.
Chúc Ly