Sáng 30/8, chiếc xe chở Ánh cùng nhóm 30 người bạn xuất phát từ Thanh Hóa dừng trước cổng Trung tâm Điều dưỡng thương binh Nghệ An. "Sau khi tham gia lễ kỷ niệm 80 năm Quốc khánh và xem những bộ phim lịch sử như Mưa đỏ, dịp 2/9 năm nay tôi quyết định đi gặp những nhân chứng của một thời bom đạn", Nguyệt Ánh, 25 tuổi, trưởng nhóm nói.
Tại hành lang khu điều trị dành cho thương binh nặng, Ánh gặp ông Phạm Quang Tỉu, 74 tuổi, quê Hương Khê, Hà Tĩnh. Người cựu lính lái xe Đoàn 559 năm xưa mặc quân phục bạc màu giúi vào tay Ánh mẩu giấy ghi dãy số điện thoại mờ mực của người thân cùng lời nhờ cậy bấm số gọi giúp.
Nguyệt Ánh, 25 tuổi, ở Thanh Hóa đến thăm các bác bệnh binh tại Trung tâm Điều dưỡng thương binh Nghệ An, ngày 30/8. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Chiến tranh lùi xa hơn nửa thế kỷ, song di chứng tâm thần phân liệt khiến ký ức của ông Tỉu dừng lại ở tuổi đôi mươi trên tuyến đường Trường Sơn. Trong 31 thương binh mắc di chứng tâm thần tại đây, ông Tỉu là một trong số ít người còn tương đối tỉnh táo, có thể nhận biết và giao tiếp với người lạ. "Gặp bác Tỉu, tôi hình dung những chàng trai đi lính dũng cảm xả thân nơi chiến trường", Ánh nói.
Cả nhóm quây quần trò chuyện, đàn hát cùng các cựu binh suốt buổi sáng. Khi hình ảnh tư liệu chiến trường chiếu lên màn hình ở hội trường, có người ngồi lặng thinh nhìn vào khoảng không, một số người biểu lộ sự kích động khi ký ức trận mạc tái hiện.
Ánh là một trong hàng trăm người tìm về các cơ sở nuôi dưỡng người có công dịp 2/9 năm nay. Trên các diễn đàn mạng xã hội, những bài đăng, video ghi lại hành trình đến thăm các trung tâm điều dưỡng tại Nghệ An, Ninh Bình, Bắc Ninh, Đà Nẵng của các nhóm người trẻ nhận hàng triệu lượt tương tác.
Ông Nguyễn Thiếu Lâm, Giám đốc Trung tâm Điều dưỡng thương binh Nghệ An, cho biết từ dịp 30/4 năm nay, trung tâm đón hàng trăm đoàn ghé thăm, trong đó người trẻ chiếm khoảng 60%. Dịp 2/9 này, chỉ trong khoảng một tuần, đơn vị nhận được đăng ký của hàng chục đoàn thiện nguyện tự phát do các bạn trẻ khởi xướng.
"Trước đây, khách đến thăm phần lớn thuộc các đoàn thể, theo kế hoạch định kỳ. Gần đây, nhiều nhóm thanh niên, sinh viên chủ động liên hệ. Sự hiện diện của người trẻ mang lại không khí sinh động, giúp các thương bệnh binh vơi bớt cảm giác cô đơn", ông Lâm nói.
Theo giám đốc Trung tâm, sự thay đổi này đến từ ảnh hưởng của mạng xã hội. "Chúng tôi đã đăng tải những câu chuyện, cuộc sống hàng ngày của các bác lên mạng, ban đầu muốn lưu giữ kỷ niệm, song nhận được phản ứng tích cực từ cộng đồng", ông Lâm nói.
Hiện trung tâm chăm sóc 106 người, gồm 83 thương bệnh binh nặng suy giảm khả năng lao động từ 81% trở lên, từng tham gia kháng chiến chống Mỹ, chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tế tại Lào, Campuchia.
Hàng chục bạn trẻ ghé thăm Trung tâm Điều dưỡng thương binh Nghệ An, sáng 30/8. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Tại Trung tâm Điều dưỡng thương binh Kim Bảng (Ninh Bình), Hải Nam, 22 tuổi, sinh viên Y khoa ở Hà Nội cùng nhóm bạn cũng có mặt từ sớm. Thay vì đi nghỉ dưỡng, nhóm chọn đến thăm các cựu binh, mang theo máy đo huyết áp, dầu xoa bóp và trái cây.
Ngồi bên giường bệnh của một thương binh suy giảm khả năng lao động 81%, Nam được nghe nhiều câu chuyện về tình đồng đội thời bom đạn. "Tận mắt thấy những vết sẹo và hiểu tổn thương tinh thần các bác mang theo, tôi nhận ra giá trị của cuộc sống yên bình", Nam nói.
Với Nguyệt Ánh, chuyến thăm Trung tâm Điều dưỡng thương binh Nghệ An giúp cô nhận ra những người lính của thế hệ cha anh không chỉ đánh đổi tuổi xuân mà còn cả phần đời nguyên vẹn sau này. "Đến đây khiến chúng tôi hiểu rõ hơn cái giá của hòa bình", cô gái 25 tuổi nói.
Người trẻ rủ nhau thăm các cựu chiến binh, người có công dịp 2/9
Một ngày tại Trung tâm Điều dưỡng thương binh Nghệ An, ngày 28/8. Video: Nga Thanh
Nga Thanh - Quỳnh Nguyễn