Người Việt ăn thịt bò nhiều hơn, thịt nhập ngày càng áp đảo

Người Việt tăng dùng thịt bò, nguồn cung trong nước chưa theo kịp

Theo báo cáo của Cục Chăn nuôi và Thú y (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), năm 2025, tổng đàn bò thịt của Việt Nam đạt khoảng 5,62 triệu con, giảm so với mức gần 6 triệu con năm 2020. Như vậy, chỉ trong 5 năm, quy mô đàn bò thịt đã giảm khoảng 370.000 con, tương đương hơn 6%.

Xu hướng suy giảm diễn ra trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ thịt bò vẫn còn nhiều dư địa tăng trưởng. Ông Hồ Mộng Hải - Phó Trưởng Phòng Giống vật nuôi, Cục chăn nuôi và Thú y, cho biết mức tiêu thụ thịt bò bình quân đầu người năm 2024 đạt 7,5 kg, tăng gấp đôi so với mức 3kg thời điểm năm 2019 và được dự báo tăng lên 9,6 kg/người vào năm 2029.

Trong khi đó, sản xuất trong nước mới đáp ứng khoảng 60% nhu cầu thị trường. Điều này cho thấy khoảng cách giữa khả năng cung ứng của ngành chăn nuôi bò thịt trong nước và nhu cầu tiêu dùng vẫn còn đáng kể.

Dù quy mô đàn giảm, sản lượng thịt bò hơi của Việt Nam vẫn tăng trong những năm gần đây. Năm 2020, sản lượng đạt khoảng 441.500 tấn, đến năm 2025 tăng lên 512.600 tấn, tương đương mức tăng bình quân 3%/năm. Riêng năm 2025, sản lượng tăng 4,43% so với năm trước.

Diễn biến này cho thấy năng suất và hiệu quả khai thác đàn bò có những cải thiện nhất định. Tuy nhiên, sản lượng tăng chưa đủ để thay đổi thực tế rằng nguồn cung nội địa vẫn chưa đáp ứng được toàn bộ nhu cầu thị trường, trong khi quy mô đàn bò tiếp tục thu hẹp.

Áp lực nguồn cung thể hiện qua hoạt động nhập khẩu nhằm đáp ứng nhu cầu của thị trường. Năm 2025, Việt Nam nhập khẩu 293.588 con trâu, bò sống, tăng hơn 54,4% so với năm trước. Trong đó, khoảng 75% số lượng nhập khẩu đến từ Thái Lan.

Ngoài ra, số liệu thống kê của Cục Hải quan cũng cho thấy, 8 tháng đầu năm, Việt Nam nhập khẩu 658.000 tấn thịt và các sản phẩm từ thịt, trị giá hơn 1,9 tỷ USD, tăng 5,6% về lượng và tăng 26,3% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025.

Ấn Độ tiếp tục là thị trường cung cấp thịt và các sản phẩm từ thịt lớn nhất cho Việt Nam, chiếm gần 20,4% trong tổng lượng thịt và các sản phẩm từ thịt nhập khẩu của cả nước, với lượng đạt 134.200 tấn, trị giá 580,8 triệu USD, tăng 17% về lượng và tăng 43,8% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025.

Thịt trâu đông lạnh chiếm phần lớn trong cơ cấu hàng nhập khẩu từ thị trường này. Trên thị trường, thịt trâu đông lạnh nhập khẩu được bán ra với giá từ 80.000-160.000 đồng/kg, tùy loại. “Thịt nhập khẩu hầu hết là thịt trâu, chỉ một số ít là thịt bò nhưng bán không chạy bằng”, nhân viên một kho thực phẩm tại đường Tỉnh lộ 43 (phường Tam Bình, TPHCM) chia sẻ với Dân trí.

Chi phí, đất đai và chăn nuôi nhỏ lẻ gây sức ép lên đàn bò

Theo Cục Chăn nuôi và Thú y, sự suy giảm tổng đàn bò thịt xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó nổi bật là quỹ đất chăn nuôi ngày càng thu hẹp, hiệu quả kinh tế chưa cao và phương thức sản xuất còn phân tán.

Quá trình đô thị hóa làm giảm đáng kể diện tích bãi chăn thả, phục vụ nuôi trâu bò. Cùng với đó, việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất, dành đất cho các doanh nghiệp, tập đoàn và hoạt động bất động sản khiến điều kiện duy trì đàn bò ở nhiều địa phương gặp khó khăn.

Không chỉ chịu sức ép về đất đai, ngành chăn nuôi bò thịt còn gặp bài toán về lao động. Theo đó, lao động nông thôn có xu hướng chuyển sang những công việc khác mang lại thu nhập cao hơn, khiến việc duy trì chăn nuôi, nhất là mô hình quy mô hộ gia đình ngày càng khó khăn.

Hiệu quả kinh tế cũng là yếu tố khiến người nuôi cân nhắc giảm đàn hoặc ngừng nuôi. Trên thực tế, giá bò hơi thấp và biến động khiến một số hộ thua lỗ. Trong khi đó, chăn nuôi bò thịt đòi hỏi vốn đầu tư lớn, chu kỳ sản xuất dài và thời gian thu hồi vốn chậm, làm tăng rủi ro đối với người sản xuất.

Chị Hồng Ngự, một thương lái thu và giết mổ mua trâu bò tại Củ Chi (TPHCM) cho biết, giá bò hơi tại các tỉnh phía Nam dao động khoảng 80.000-100.000 đồng/kg, trong khi trâu hơi có giá 220.000-250.000 đồng/kg. Mỗi con trâu, bò thường nặng khoảng 300-400kg khi đưa vào giết mổ.

Dù giá cao nhưng thời gian nuôi từ bê con hay nghé đến trâu bò trưởng thành phải tốn gần 3 năm. Thời gian kéo dài khiến chi phí chăn nuôi cũng ở mức cao. Hơn nữa, quy mô chăn nuôi trâu bò hiện nay phần lớn ở mức rất nhỏ, chỉ vài con/hộ khiến mức lợi nhuận mang lại không đáng kể.

Ông Nguyễn Trí Công - Chủ tịch Hiệp hội Chăn nuôi TP Đồng Nai chia sẻ, việc mở rộng quy mô đàn trâu, bò ở Việt Nam hiện nay là điều rất khó. Việc không có đồng cỏ để chăn thả với quy mô lớn hay nguồn lực tài chính hạn chế, liên kết vùng lỏng lẻo… khiến việc tăng quy mô đàn bò khó thực hiện.

Trong điều kiện nguồn lực hạn chế, việc mở rộng đàn không đơn thuần là tăng số lượng vật nuôi. Người chăn nuôi còn phải tính toán khả năng bảo đảm nguồn thức ăn, vốn đầu tư, đầu ra và thời gian thu hồi vốn. Nếu những yếu tố này không được cải thiện, xu hướng thu hẹp đàn có thể tiếp tục giảm trong những năm tới.

Trong khi đó, chăn nuôi trâu bò tại các nước như Canada, Tây Ban Nha hay Nga… rất phát triển. Sau khi đưa vào giết mổ, các phần thịt được thị trường nội địa ưa chuộng như thăn nội, thăn ngoại, phile… được giữ lại, bán với giá cao. Phần còn lại xuất khẩu sang Việt Nam “với giá nào cũng được” - theo như lời ông Công.

“Chính điều này khiến thịt nhập khẩu tại Việt Nam có giá rất tốt, điều mà chăn nuôi trong nước không thể cạnh tranh lại được”, ông Công cho biết.

Theo mục tiêu đến năm 2030, tổng đàn bò thịt được định hướng đạt 6,5-6,6 triệu con, trong đó khoảng 30% số bò được nuôi trong trang trại. Để hiện thực hóa mục tiêu này, các chuyên gia cho rằng, ngành chăn nuôi cần đồng thời tháo gỡ những hạn chế về đất đai, vốn, tổ chức sản xuất và liên kết thị trường.