Ngày 18/10, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng và đại diện các nước thành viên Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA) đã ký kết Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - EFTA (VEFTA).
Hiệp định mở ra cơ hội thúc đẩy thương mại giữa Việt Nam với 4 quốc gia thành viên EFTA, gồm Thụy Sĩ, Na Uy, Iceland và Liechtenstein. Trong đó, thủy sản là một trong những nhóm hàng xuất khẩu chủ lực của EFTA sang Việt Nam cũng như từ Việt Nam xuất khẩu sang nhóm nước này.
Cá hồi sắp được miễn thuế nhập khẩu vào Việt Nam, giá bán có tốt hơn?
Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC) cho biết, khi hiệp định VEFTA có hiệu lực, cá hồi Na Uy sẽ được miễn thuế nhập khẩu ngay khi vào Việt Nam, trong khi thuế đối với cá saba Na Uy sẽ được xóa bỏ theo lộ trình chuyển tiếp 3 năm.
Hiện nay, cá hồi Na Uy nguyên con đang chịu thuế nhập khẩu 10%, còn cá hồi phi lê chịu thuế 15%. Trong khi đó, một số nguồn cung khác đã được hưởng ưu đãi thuế quan thông qua các hiệp định thương mại tự do.
Theo Hội đồng Hải sản Na Uy, lượng nhập khẩu cá hồi Na Uy vào Việt Nam đạt hơn 22.400 tấn, cao hơn tổng lượng nhập khẩu từ các nguồn cung lớn khác cộng lại.
Việc xóa bỏ thuế nhập khẩu được kỳ vọng tạo điều kiện để cá hồi từ nguồn này cải thiện khả năng cạnh tranh tại Việt Nam, đồng thời giúp các doanh nghiệp nhập khẩu có thêm dư địa tối ưu chi phí kinh doanh.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Cá hồi Na Uy sẽ được miễn thuế nhập khẩu nhờ VEFTA (Ảnh: Nam Bình).
Bà Åshild Nakken, Giám đốc khu vực Đông Nam Á của Hội đồng Hải sản Na Uy cho rằng, với VEFTA vừa được ký kết, cá hồi Na Uy sẽ được miễn thuế nhập khẩu, đơn giản hóa thủ tục hải quan, qua đó, tạo sân chơi bình đẳng hơn cho cá hồi Na Uy tại Việt Nam.
Cũng theo bà Åshild Nakken, khi hoạt động nhập khẩu thuận lợi hơn, các nhà phân phối, siêu thị và nhà hàng có thể chủ động hơn trong việc lập kế hoạch kinh doanh, quản lý tồn kho và duy trì nguồn cung. Giá bán cuối cùng tại thị trường Việt Nam phụ thuộc vào nhiều yếu tố như tỷ giá hối đoái, chi phí vận chuyển và phân phối…
“Chi phí thương mại giảm cũng có thể giúp các gia đình dễ dàng tiếp cận hải sản Na Uy hơn”, bà Åshild Nakken nhận định.
Khảo sát giá bán tại các hệ thống bán lẻ tại TPHCM cho thấy, cá hồi nhập khẩu từ Na Uy đang thuộc nhóm sản phẩm có giá cao nhất trên thị trường.
Theo đó, cá hồi Na Uy phi lê có giá từ 600.000 -800.000 đồng/kg. Mức này cao hơn đáng kể so với cá hồi nhập khẩu từ các quốc gia khác, đang được bán với giá từ 350.000 đồng/kg.
Thủy sản Việt Nam tìm cơ hội từ thị trường EFTA
Theo đánh giá, VEFTA được kỳ vọng không chỉ tạo thuận lợi cho hoạt động nhập khẩu, phân phối cá hồi hay cá saba mà còn mở rộng cơ hội xuất khẩu thủy sản Việt Nam vào nhóm thị trường này.
Bà Lê Hằng, Phó Tổng Thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho rằng VEFTA được kỳ vọng mở thêm cơ hội cho thủy sản Việt Nam tiếp cận các thị trường tiêu chuẩn cao, đồng thời giúp doanh nghiệp trong nước kết nối nguồn nguyên liệu, công nghệ khai thác và chế biến hiện đại từ Na Uy, Iceland.
Theo VASEP, trong nhóm thị trường các nước thành viên Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu, Thụy Sĩ là điểm đến đáng chú ý đối với các sản phẩm thủy sản cao cấp của Việt Nam. Đây là thị trường có thu nhập bình quân đầu người cao, người tiêu dùng quan tâm đến chất lượng, an toàn thực phẩm, nguồn gốc minh bạch và phương thức sản xuất bền vững.
Tôm sinh thái Việt Nam kỳ vọng đẩy mạnh xuất khẩu sang thị trường Thụy Sĩ sau VEFTA (Ảnh: Nam Bình).
Những năm qua, tôm sinh thái Việt Nam, đặc biệt là tôm rừng nuôi dưới tán rừng ngập mặn, đã tạo được chỗ đứng nhất định tại Thụy Sĩ và thu hút sự quan tâm của các nhà nhập khẩu ở phân khúc cao cấp.
Bên cạnh cơ hội đưa hàng hóa vào Thụy Sĩ, VEFTA còn mở ra hướng hợp tác đáng chú ý với Na Uy và Iceland, những quốc gia có ngành thủy sản phát triển, nguồn nguyên liệu chất lượng cao và công nghệ khai thác, chế biến hiện đại.
Theo đó, Việt Nam có lợi thế về năng lực chế biến, hệ thống nhà máy, kho lạnh và mạng lưới khách hàng quốc tế. Tuy nhiên, nguồn nguyên liệu trong nước, đặc biệt là hải sản khai thác, chưa phải lúc nào cũng đáp ứng đầy đủ nhu cầu của doanh nghiệp về sản lượng, chủng loại, tính mùa vụ và chất lượng.
Do đó, việc kết nối nguồn nguyên liệu từ Na Uy và Iceland có thể giúp doanh nghiệp Việt Nam đa dạng hóa đầu vào, nâng cao hiệu quả sử dụng công suất nhà máy và phát triển các sản phẩm chế biến sâu.
Các mặt hàng như cá hồi, cá tuyết, cá thu và cá trích nhập khẩu giúp bổ sung nguồn nguyên liệu cho hoạt động chế biến tại Việt Nam, phục vụ cả thị trường trong nước lẫn xuất khẩu.
Dù vậy, VASEP lưu ý rằng, doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ quy tắc xuất xứ, mức độ gia công, chế biến và điều kiện hưởng ưu đãi tại từng thị trường. Việc nhập nguyên liệu từ thị trường các nước thành viên Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu rồi chế biến tại Việt Nam không đồng nghĩa sản phẩm đương nhiên được hưởng ưu đãi thuế quan khi xuất khẩu sang mọi quốc gia.