Nguy cơ mất khách du lịch nếu bê tông hóa, xây khách sạn tràn lan

Sau khi trình Quốc hội, dự thảo Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển du lịch Việt Nam được các đại biểu góp ý trong phiên thảo luận tổ, ngày 7/11.

Ưu tiên vùng khó khăn có tiềm năng nổi trội về du lịch

Dự thảo Nghị quyết xác định địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn theo quy định pháp luật về đầu tư, là nơi được ưu tiên áp dụng chính sách đặc thù. Dự án tại các địa bàn này được áp dụng mức vốn đầu tư và số lao động tối thiểu bằng 50% các mức tương ứng.

Ủng hộ các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm phát triển du lịch thành ngành kinh tế mũi nhọn, song đại biểu Quốc hội TP Đồng Nai Lê Nữ Thuỳ Dương, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính, cho rằng địa bàn khó khăn được ưu tiên cần gắn với điều kiện có tiềm năng nổi trội về du lịch, phù hợp quy hoạch.

“Cần tập trung lựa chọn các địa bàn có tài nguyên du lịch đặc sắc, tạo được lợi thế cạnh tranh để thu hút khách du lịch. Chẳng hạn, những nơi có tài nguyên du lịch tự nhiên hấp dẫn hoặc có tài nguyên du lịch văn hóa phong phú”, đại biểu Dương nêu quan điểm.

Theo bà, đây là những địa bàn có khả năng hình thành các sản phẩm du lịch đặc thù, khác biệt, có sức hấp dẫn đối với khách du lịch.

Nữ đại biểu đề nghị chỉnh lý quy định theo hướng địa bàn ưu tiên là địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn theo quy định pháp luật về đầu tư, có tài nguyên du lịch, tiềm năng nổi trội về du lịch và phù hợp với quy hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Cùng với đó, đại biểu đề nghị tạo điều kiện mở rộng các dự án du lịch hiện hữu quy mô lớn, bởi những dự án này có sẵn ưu thế về hạ tầng, sản phẩm, thương hiệu và thị trường, tạo việc làm ổn định cho nhiều lao động địa phương, đóng góp ngân sách và an sinh xã hội; có quỹ đất, quy hoạch sẵn sàng để mở rộng. “Đầu tư mở rộng trên nền dự án hiện hữu triển khai nhanh hơn, tiết kiệm chi phí hơn và tối ưu được những lợi thế và nguồn lực sẵn có”, bà Dương nói.

Trong khi đó, đại biểu Nguyễn Văn Huy (Hưng Yên) cho rằng việc xác định đối tượng thụ hưởng chính sách không nên chỉ căn cứ vào quy mô vốn đầu tư, mà cần xem xét toàn diện tính chất, hiệu quả và giá trị mà dự án mang lại.

“Một dự án có quy mô lớn chưa chắc tạo ra sức hấp dẫn du lịch tương xứng nếu thiếu sản phẩm đặc sắc và khả năng kết nối với các giá trị văn hóa, thiên nhiên bản địa”, ông nói.

Song ông Huy ủng hộ quan điểm cần quan tâm hơn đến du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp, sinh thái và làng nghề truyền thống; tạo điều kiện để doanh nghiệp nhỏ và vừa, hợp tác xã, hộ kinh doanh và người dân địa phương tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng dịch vụ du lịch.

Các chính sách hỗ trợ cần chú trọng đầu tư hạ tầng thiết yếu, đào tạo nghề, nâng cao kỹ năng quản trị, quảng bá và kết nối thị trường, qua đó giúp người dân thực sự được hưởng lợi từ hoạt động du lịch.

Đại biểu Phạm Hùng Thái (Tây Ninh) cũng đề nghị có cách tiếp cận linh hoạt trong xác định đối tượng và điều kiện hưởng ưu đãi, tránh để các dự án quy mô vừa và nhỏ, nhất là tại khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, biên giới có tiềm năng du lịch nhưng khó tiếp cận chính sách.

Theo đại biểu, cần đánh giá dự án dựa trên tính chất, mục tiêu và hiệu quả lan tỏa thay vì chỉ dựa vào quy mô vốn. Bởi nhiều mô hình du lịch quy mô không lớn vẫn có thể tạo sinh kế, thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương và phát huy giá trị văn hóa bản địa.

Không nên chạy theo số lượng khách đơn thuần

Ở góc nhìn khác, đại biểu Nguyễn Khánh Ngọc (TP Đà Nẵng) cho rằng giá trị cốt lõi thu hút khách du lịch là cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ, chiều sâu văn hóa và bề dày lịch sử của địa phương.

Nếu phát triển ồ ạt, “bê tông hóa”, xây dựng khách sạn tràn lan, theo ông, sẽ làm mất bản sắc của địa phương và khách du lịch sẽ không muốn quay lại.

Do vậy, đại biểu nhấn mạnh không chạy theo số lượng khách đơn thuần mà cần hướng tới tính thực chất và bảo vệ môi trường sinh thái.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh việc xem xét ưu đãi lần này dựa trên 5 tiêu chí: loại hình du lịch, quy mô dự án, địa bàn áp dụng, hiệu quả kinh tế và yêu cầu phát triển bền vững, xanh, sạch, đẹp, bảo vệ di sản văn hóa.

Về quy mô đầu tư, dự thảo Nghị quyết đã đưa ra một số điều kiện kiểm soát, trong đó yêu cầu dự án bảo đảm tỷ lệ tối thiểu 50% cho hạng mục du lịch; loại trừ một số loại hình không được hưởng ưu đãi như casino, kinh doanh giải trí, đặc biệt là bất động sản. Đồng thời, dự án phải hạch toán riêng phần hoạt động du lịch.

“Nếu không đáp ứng điều kiện hoặc không duy trì được các điều kiện trong quá trình triển khai, dự án sẽ không được hưởng hoặc bị thu hồi ưu đãi”, ông Vinh nhấn mạnh.