Sau một thời gian tích lũy, một cô giáo độc thân mua mảnh đất rộng 4m, dài 24m tại Biên Hòa (Đồng Nai) để xây ngôi nhà của riêng mình. Thích dành nhiều thời gian ở nhà và chăm sóc cây cối, mong muốn của gia chủ là có một nơi ở sáng, thoáng và nhiều khoảng xanh dù khu đất mang đặc trưng dài, hẹp của ...
Ngôi nhà có diện tích tầng trệt 81,3m², tổng diện tích sàn 128m² và gồm hai tầng. Với khu đất rộng 4m, nếu các phòng nối tiếp nhau theo chiều dài, những không gian nằm sâu bên trong dễ thiếu sáng và khó thông gió. Vì vậy, cây xanh và giếng trời được đưa vào giữa các khu vực chức năng thay vì chỉ tập trung ở sân trước hoặc sân sau.
Cách tổ chức này giúp mỗi không gian trong nhà đều tiếp cận với một khoảng xanh và nhận được ánh sáng tự nhiên. Tuy nhiên, đưa nắng qua mái kính cũng đồng nghĩa với việc phải kiểm soát lượng nhiệt đi vào nhà. Kính sử dụng tại giếng trời có khả năng giảm 40-45% nhiệt lượng theo thông tin của công trình. Phía trên kính còn được rải đá để điều chỉnh ánh sáng và tạo bóng đổ xuống không gian bên dưới.
Thông gió được giải quyết theo cả chiều ngang và chiều đứng. Không khí đi vào từ hệ cửa phía trước và phía sau, lưu chuyển qua các không gian trước khi khí nóng thoát lên khu vực giếng trời và đi ra ngoài qua hệ lam phía trên.
Do ngôi nhà nằm gần đường lớn và chịu ảnh hưởng của tiếng ồn giao thông, các bề mặt tường bên trong được hoàn thiện thô, kết hợp hệ trần dạng khung rỗng nhằm hỗ trợ hấp thụ âm thanh.
Những giải pháp trên đều bắt đầu từ thói quen sống của chủ nhà: thích ở nhà, chăm cây và mong muốn gần gũi với thiên nhiên. Sau khi chuyển vào nơi ở mới, cô giáo đã viết một bức thư tay gửi nhóm thiết kế để chia sẻ niềm vui về ngôi nhà yên bình của mình.
Trên khu đất chỉ rộng 4m, khoảng xanh vì thế không phải phần diện tích còn thừa sau khi xây nhà. Cây cối, giếng trời, nắng và gió được đưa vào ngay từ cách chia không gian, để sở thích chăm vườn của gia chủ vẫn có thể tiếp tục giữa một căn nhà phố dài và hẹp.
Trên khu đất chỉ rộng 4m, ngôi nhà phố vẫn tạo được cảm giác thoáng đãng nhờ cách đưa cây xanh, ánh sáng và gió vào tận giữa các không gian sinh hoạt. Công trình có diện tích tầng trệt 81,3m², tổng diện tích sàn 128m², gồm hai tầng được tổ chức nhằm đáp ứng nhu cầu sống gần gũi thiên nhiên của gia chủ. Theo Tiền Phong, đây là lời giải đáng chú ý cho bài toán nhà phố dài, hẹp nhưng vẫn muốn duy trì sự thư thái, trong lành và nhiều kết nối với bên ngoài.
Với mặt tiền chỉ 4m, nếu các phòng được xếp nối tiếp theo chiều dài khu đất, những khu vực nằm sâu bên trong rất dễ rơi vào tình trạng thiếu sáng, bí khí và kém hấp dẫn. Thay vì dồn toàn bộ mảng xanh ra sân trước hoặc sân sau, nhóm thiết kế bố trí cây cối cùng các khoảng thông tầng xen giữa những khu vực chức năng. Nhờ vậy, mỗi không gian trong nhà đều có cơ hội tiếp cận một khoảng xanh riêng, đồng thời đón được ánh sáng tự nhiên vào những thời điểm khác nhau trong ngày.
Giếng trời trở thành điểm kết nối quan trọng, giúp ánh nắng đi sâu xuống các tầng và làm mềm cảm giác chật hẹp thường thấy trong những căn nhà phố có bề ngang khiêm tốn. Tuy nhiên, mở mái để lấy sáng cũng đặt ra yêu cầu kiểm soát nhiệt, bởi ánh nắng dồi dào có thể khiến không gian bên dưới trở nên nóng bức nếu thiếu giải pháp phù hợp. Loại kính sử dụng tại giếng trời được giới thiệu có khả năng giảm 40-45% nhiệt lượng, qua đó cân bằng giữa mong muốn lấy sáng và nhu cầu giữ nhà ở mức dễ chịu.
Phía trên lớp kính, đá được rải thêm để điều chỉnh cường độ ánh sáng, đồng thời tạo nên những mảng bóng đổ thay đổi theo thời gian trên sàn, tường và các khoảng xanh. Cách xử lý này khiến ánh nắng không xuất hiện gay gắt, mà trở thành một thành phần thị giác góp phần tạo bầu không khí nhẹ nhàng cho ngôi nhà. Khi ánh sáng xuyên qua lớp kính, đi qua đá và rơi xuống bên dưới, những không gian vốn có nguy cơ đơn điệu lại được bổ sung chiều sâu cùng nhiều biến chuyển tự nhiên.
Không chỉ khai thác ánh sáng từ phía trên, ngôi nhà còn được tổ chức thông gió theo cả chiều ngang lẫn chiều đứng để không khí liên tục được trao đổi. Gió đi vào qua hệ cửa phía trước và phía sau, sau đó lưu chuyển qua các khu vực trước khi luồng khí nóng dần dần đi lên phía giếng trời. Tại đây, khí nóng thoát ra ngoài qua hệ lam phía trên, tạo nên dòng lưu thông tự nhiên mà không cần biến những thiết bị cơ học thành điểm nhấn chính của không gian.
Vị trí gần đường lớn khiến ngôi nhà phải đối mặt với tiếng ồn giao thông, vì thế giải pháp vật liệu cũng được tính toán song song với câu chuyện ánh sáng và thông gió. Các bề mặt tường bên trong được hoàn thiện thô, kết hợp hệ trần dạng khung rỗng nhằm hỗ trợ hấp thụ âm thanh và giảm cảm giác ồn ào vọng lại. Những chi tiết tưởng như giản dị ấy góp phần tạo nên nền âm thanh yên tĩnh hơn, phù hợp với mong muốn nghỉ ngơi và tận hưởng cuộc sống chậm rãi của người ở.
Đằng sau cách bố trí cây xanh, giếng trời và hệ cửa là những thói quen rất đời thường của chủ nhà, một cô giáo yêu việc ở nhà, chăm cây và tìm kiếm sự gần gũi với thiên nhiên. Các giải pháp kiến trúc vì thế không chỉ nhằm xử lý diện tích hạn chế, mà còn bắt đầu từ cách gia chủ sử dụng thời gian, cảm nhận ánh sáng và duy trì niềm vui chăm vườn mỗi ngày. Sau khi chuyển vào nơi ở mới, cô đã viết một bức thư tay gửi nhóm thiết kế, chia sẻ niềm vui về ngôi nhà yên bình mà mình đang sống.
Trên khu đất rộng 4m, khoảng xanh trong công trình không bị xem như phần diện tích còn thừa sau khi hoàn tất việc xây dựng, mà được đặt vào trung tâm của ý tưởng tổ chức không gian. Cây cối, giếng trời, nắng và gió cùng tham gia định hình căn nhà, giúp sở thích chăm vườn của gia chủ tiếp tục hiện diện giữa khu phố đông đúc. Công trình cho thấy nhà phố dài và hẹp vẫn có thể sáng, thoáng, dịu mát, nhiều cây xanh nếu những nhu cầu sống thực tế được tính đến ngay từ bước chia không gian.
