Nhà chống đạn ra đời từ chai nhựa

Tại làng Yelwa, phía bắc Nigeria, một công trình lạ mắt đang thu hút khách du lịch, quan chức chính phủ cùng đông đảo người dân đến tận nơi chiêm ngưỡng. Đây là ngôi nhà đầu tiên tại Nigeria được dựng chủ yếu từ những chai nhựa phế liệu chứa đầy cát, thay cho phần lớn gạch xây dựng quen thuộc. Công trình do Hiệp hội Phát triển Năng lượng tái sinh Nigeria thực hiện trên mảnh đất thuộc sở hữu của một doanh nhân Hy Lạp trong làng. Để tạo nên những bức tường đặc biệt, thợ xây đổ cát vào từng chai nhựa, xếp chúng nằm ngang thành nhiều lớp rồi dùng bùn gắn kết chắc chắn với nhau. Khoảng 7.800 chai nhựa phế liệu đã được sử dụng, biến loại rác thường gây ô nhiễm thành vật liệu xây dựng có hình thức khá độc đáo. Bên trong ngôi nhà có đầy đủ phòng khách, phòng ngủ, bếp, nhà vệ sinh và buồng tắm, đáp ứng những nhu cầu sinh hoạt cơ bản của một gia đình. Điểm gây ấn tượng mạnh nhất nằm ở những bức tường tạo thành hình vòng cung, kiểu kiến trúc vốn phổ biến tại miền bắc Nigeria và mang lại vẻ mềm mại cho công trình. Vài trăm người đã kéo đến Yelwa, trong đó có nhiều quan chức, để tận mắt tìm hiểu cách những chai nhựa được sắp xếp thành tường vững chắc. Nuhu Dangote, một du khách đến từ thành phố Kaduna, cho biết ông tìm đến vì quá bất ngờ trước câu chuyện dựng nhà bằng chai nhựa được nhiều người ví như trò ảo thuật. Trong quá trình xây dựng, nhiều trẻ em lang thang được thuê để nhồi cát vào chai, qua đó tham gia trực tiếp vào một công trình vừa lạ mắt vừa hướng tới lợi ích cộng đồng. Các khách sạn và nhà hàng cung cấp phần lớn chai nhựa, giúp dự án tận dụng nguồn phế liệu sẵn có thay vì để chúng tiếp tục xuất hiện trên đường phố hoặc tại bãi rác. Sau ngôi nhà đầu tiên, 25 căn tương tự dự kiến mọc lên trong làng Yelwa để người dân có thể thuê sử dụng. Phần nền của những ngôi nhà mới vẫn được làm bằng xi măng, còn các chai chứa cát đảm nhiệm vai trò quan trọng trong kết cấu tường phía trên. Kỹ thuật xây dựng bằng chai nhựa đã xuất hiện từ chín năm trước tại Ấn Độ, đồng thời được áp dụng ở một số khu vực thuộc Nam Mỹ và Trung Mỹ. Những công trình này được xem là lựa chọn có thể thay thế nhà gạch, đồng thời mở ra cách xử lý hữu ích đối với lượng chai nhựa bị vứt bỏ. Yahaya Ahmed, chuyên gia thuộc Hiệp hội Phát triển Năng lượng tái sinh Nigeria, cho biết chi phí xây nhà chai nhựa chỉ bằng một phần ba chi phí của căn nhà cùng kích cỡ làm từ gạch và xi măng. Theo ông, loại nhà này còn bền hơn đáng kể, dù vật liệu chính ban đầu vốn chỉ là những chai nhựa đã qua sử dụng. Chênh lệch chi phí cùng khả năng tận dụng rác thải khiến mô hình đặc biệt hấp dẫn tại những nơi cần nhà ở giá phải chăng. Ahmed khẳng định chai nhựa chứa cát có khả năng chịu lực tốt hơn gần 20 lần so với gạch, một thông tin khiến nhiều người đến tham quan không khỏi kinh ngạc. Hiệp hội Phát triển Năng lượng tái sinh Nigeria thậm chí muốn thử dựng những ngôi nhà ba tầng bằng chai nhựa, dù công trình đầu tiên hiện mới dừng ở quy mô một căn nhà. Ý tưởng này cho thấy vật liệu tái chế có thể được cân nhắc trong những dự án xây dựng lớn hơn nếu kỹ thuật tiếp tục được phát triển. Sau khi hoàn thành 25 ngôi nhà cho thuê, hiệp hội dự định tiếp tục dùng chai nhựa và cát để xây một trường học dành cho trẻ em vô gia cư tại làng Yelwa. Kế hoạch ấy nối tiếp mục tiêu môi trường với nhu cầu xã hội, khi rác thải được biến thành tường nhà còn trẻ em thiếu nơi học tập có thêm cơ hội tiếp cận trường lớp. Từ một công trình khiến du khách tò mò, ngôi nhà chai nhựa đang trở thành biểu tượng cho cách vật liệu bỏ đi có thể tạo nên nơi ở bền vững hơn.