Nhà ở xã hội dự kiến không được bán lại tự do sau 5 năm

Nguồn ảnh: VnExpress

Thay vì chuyển nhượng tự do sau 5 năm, nhà ở xã hội dự kiến chỉ được bán lại cho người đủ điều kiện hưởng chính sách về loại nhà này.

Tại dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), Chính phủ đã chỉnh lý quy định về việc bán lại nhà xã hội sau 5 năm nhằm ngăn nguy cơ trục lợi chính sách từ loại hình nhà ở an sinh này.

Cụ thể, Chính phủ đề xuất sau 5 năm kể từ ngày đã thanh toán đủ tiền, bên mua chỉ được bán lại nhà cho đối tượng thuộc trường hợp được mua nhà ở xã hội theo quy định.

Trong khi đó, Luật Nhà ở hiện hành cho phép sau 5 năm, chủ sở hữu nhà xã hội được chuyển nhượng cho người có nhu cầu theo cơ chế thị trường, tức không giới hạn đối tượng mua lại.

Tương tự, chính sách với nhà ở xã hội dạng thuê mua cũng được đề xuất siết chặt hơn. Thay vì chuyển nhượng tự do sau 5 năm như hiện tại, chủ căn nhà xã hội thuê mua có thể phải chấm dứt hợp đồng và trả lại nhà, nếu không còn nhu cầu.

Cùng với đó, việc bán, cho thuê mua, cho thuê nhà ở xã hội dự kiến còn phải cập nhật vào hệ thống thông tin, cơ sở dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản.

Còn trong thời hạn 5 năm, dự thảo luật sửa đổi vẫn tiếp tục duy trì quy định như Luật Nhà ở 2023, bên mua nhà xã hội chỉ được bán lại cho chủ đầu tư hoặc đối tượng được mua nhà xã hội. Giá bán tối đa bằng giá trong hợp đồng mua bán ban đầu với chủ đầu tư dự án.

Khu nhà ở xã hội Định Hòa tại khu vực tỉnh Bình Dương cũ, nay là TP HCM. Ảnh: Quỳnh Trần — Khu nhà ở xã hội Định Hòa tại khu vực tỉnh Bình Dương cũ, nay là TP HCM. Ảnh: *Quỳnh Trần*

Để khuyến khích và thu hút đầu tư nhà ở xã hội, dự thảo cũng đưa ra nhiều ưu đãi cho doanh nghiệp thực hiện dự án. Trong đó, dự luật không quy định cứng tỷ lệ tối đa 20% diện tích đất trong dự án mà chủ đầu tư được dành để xây công trình kinh doanh dịch vụ, thương mại, nhà ở thương mại.

Tương tự, quy định chủ đầu tư chỉ được hưởng lợi nhuận định mức tối đa 10% (tại Luật Nhà ở 2023) cũng không còn xuất hiện trong dự thảo. Thay vào đó, Chính phủ sẽ quy định chi tiết các tỷ lệ này.

Tại phiên thảo luận về Luật Nhà ở (sửa đổi) hôm 22/10, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng cho biết việc siết chặt đối tượng được mua nhà ở xã hội sau 5 năm nhằm ngăn ngừa trục lợi, làm sai lệch mục tiêu tốt đẹp của chính sách, biến chính sách an sinh thành cơ hội kiếm lời. Theo ông, quy định tại luật mới nhằm đảm bảo nhà ở xã hội luôn nằm trong hệ sinh thái an sinh và phục vụ đúng đối tượng.

Theo dự thảo, 8 nhóm đối tượng được hưởng chính sách về nhà ở xã hội. So với quy định hiện, nhóm học sinh, sinh viên không còn trong danh sách được hỗ trợ về nhà ở xã hội.

Anh Tú

Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) vừa đưa ra đề xuất mang tính bước ngoặt khi bãi bỏ quyền chuyển nhượng tự do sau 5 năm của chủ sở hữu nhà ở xã hội. Theo phương án mới từ Chính phủ, sau thời hạn 5 năm kể từ khi thanh toán đủ tiền, người mua chỉ được phép bán lại căn hộ cho những đối tượng đủ điều kiện thụ hưởng chính sách. Đây là biện pháp kỹ thuật then chốt nhằm bịt kín kẽ hở đầu cơ, đồng thời ngăn chặn triệt để tình trạng trục lợi biến phân khúc an sinh thành công cụ tìm kiếm lợi nhuận thương mại. Chính sách đối với loại hình thuê mua cũng được thiết kế chặt chẽ hơn khi chủ căn hộ có thể phải chấm dứt hợp đồng và hoàn trả nhà nếu không còn nhu cầu sử dụng. Toàn bộ các giao dịch mua bán, thuê mua hay cho thuê dự kiến đều phải cập nhật trực tiếp lên hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia về nhà ở và thị trường bất động sản. Đối với mốc thời gian dưới 5 năm, dự thảo duy trì nguyên tắc chỉ được chuyển nhượng cho chủ đầu tư hoặc người đủ tiêu chuẩn với mức giá không vượt quá hợp đồng ban đầu. Song song với việc siết quản lý đầu ra, dự thảo mở ra nhiều cơ chế thông thoáng hơn nhằm khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển dự án. Cụ thể, các mức trần cố định trước đây như tỷ lệ tối đa 20% quỹ đất thương mại dịch vụ hay giới hạn lợi nhuận định mức 10% đã được gỡ bỏ khỏi dự luật để Chính phủ quy định linh hoạt. Danh mục thụ hưởng chính sách an sinh này hiện quy định 8 nhóm đối tượng, trong đó nhóm học sinh và sinh viên không còn nằm trong diện được hỗ trợ theo khuôn khổ mới.