Khu công nghiệp Lê Minh Xuân tại TP.HCM sẽ được chuyển đổi quy hoạch sang đất ở để phát triển nhà ở xã hội - Ảnh: Cổng thông tin điện tử TP.HCM
Với một gia đình sống bằng tiền lương, chuyện nhà ở luôn nằm trong những tính toán đầu tiên mỗi tháng. Trả tiền thuê nhà xong còn bao nhiêu cho tiền học của con, thực phẩm, đi lại, thuốc men?
Nếu phải chuyển chỗ ở, con có phải đổi trường, đường đến nơi làm việc có xa hơn? Những câu hỏi ấy cho thấy phía sau nhu cầu về một mái nhà là mong muốn duy trì nhịp sống ổn định và chủ động tính chuyện ngày mai.
Chủ trương đúng đắn
Bởi vậy, kế hoạch của UBND TP.HCM chuyển đổi 109,91ha thuộc Khu công nghiệp Lê Minh Xuân mở rộng sang phát triển nhà ở xã hội là một chủ trương đúng đắn, đáp ứng nhu cầu an cư thiết thực của người dân.
Việc dành quỹ đất cho mục tiêu này mở thêm cơ hội để những người có thu nhập thấp tìm được chỗ ở phù hợp, yên tâm xây dựng cuộc sống lâu dài tại nơi mình đang làm việc và đóng góp.
Kỳ vọng ấy không chỉ thuộc về công nhân trong các nhà máy. Đó còn là mong mỏi của người lao động có thu nhập thấp, người làm công ăn lương, hay những gia đình trẻ đang chắt chiu gây dựng cuộc sống.
Công việc khác nhau nhưng họ cùng đối diện một bài toán khi khả năng tích lũy còn cách xa chi phí tạo lập chỗ ở. Với nhiều người, mong muốn trước mắt là được sống trong một căn nhà an toàn, có mức chi trả vừa sức và không phải thường xuyên lo chuyển đi.
Sự ổn định này có thể tạo bước ngoặt trong đời sống gia đình. Khi biết mình sẽ ở đâu trong những năm tới, cha mẹ thuận lợi hơn trong việc chọn trường cho con, sắp xếp công việc, dành dụm hoặc học thêm để nâng cao tay nghề.
Ngược lại, mỗi lần chuyển trọ thường kéo theo tiền đặt cọc, chi phí di chuyển và nhiều xáo trộn sinh hoạt. Những khoản phát sinh ấy có thể làm vơi phần tích lũy ít ỏi, khiến dự định cải thiện cuộc sống tiếp tục bị trì hoãn.
Nhìn từ đây, phát triển nhà ở xã hội chính là tạo thêm điều kiện để người dân tự vươn lên. Một nơi ở phù hợp giúp họ giảm áp lực trước mắt, có thời gian và nguồn lực chăm lo cho tương lai.
Lợi ích ấy cũng lan đến doanh nghiệp và cộng đồng. Người lao động yên tâm về chỗ ở sẽ thuận lợi hơn trong việc gắn bó với công việc; trẻ em được học hành liên tục, các gia đình có điều kiện xây dựng quan hệ với khu dân cư.
Mối liên hệ đó phải được tính đến khi phân bổ nguồn lực phát triển thành phố. Trước khi dành thêm đất mở khu công nghiệp, nên đánh giá khả năng nâng cấp những khu đang hoạt động, từ đường sá, thoát nước đến kết nối logistics. Chuyển đổi xanh, chuyển đổi số phải hướng đến nâng cao năng suất, cải thiện môi trường làm việc và tạo cơ hội tăng thu nhập cho người lao động. Cùng với đó là dành nguồn lực tương xứng cho chỗ ở của những người trực tiếp tham gia quá trình sản xuất ấy.
Bài toán giá nhà phải gắn với thu nhập thực tế
Tuy nhiên, có quỹ đất mới chỉ là bước đầu. Với dự án nhà ở xã hội, vấn đề đặt ra là người dân sẽ tiếp cận bằng cách nào và có đủ khả năng duy trì cuộc sống sau khi nhận nhà hay không.
Bài toán giá nhà phải gắn với thu nhập thực tế, khoản trả hằng tháng và phần tiền còn lại cho sinh hoạt. Một phương án tài chính không có khoản dự phòng có thể khiến gia đình chật vật ngay khi thu nhập sụt giảm hoặc có người đau ốm.
Một dự án nhà ở xã hội tại TP.HCM - Ảnh: CÔNG TRIỆU
Để đáp ứng những hoàn cảnh khác nhau, việc phát triển nhà ở xã hội nên bao gồm cả cho thuê, thuê mua và bán. Sự đa dạng ấy giúp mỗi gia đình lựa chọn theo khả năng tài chính, chủ động thu xếp cuộc sống và tránh gánh nghĩa vụ chi trả vượt sức. Giá trị của chính sách nằm ở việc mở ra một lộ trình an cư khả thi, kể cả với những người chưa đủ điều kiện sở hữu nhà.
Ngoài giá cả, vị trí và điều kiện sống quanh căn hộ cũng quyết định khả năng an cư của người dân. Một căn nhà vừa túi tiền nhưng quá xa nơi làm việc, thiếu trường học hoặc giao thông công cộng có thể khiến người lao động thêm gánh nặng chi phí đi lại, gửi con và mất nhiều thời gian di chuyển mỗi ngày.
Vì thế, hạ tầng xã hội phải được đầu tư đồng bộ với tiến độ xây dựng nhà ở, để ngay khi chuyển đến, người dân có thể ổn định cuộc sống, không phải chờ đợi những dịch vụ thiết yếu được bổ sung.
Bên cạnh đó, cơ hội tiếp cận phải rõ ràng và công bằng. Người có nhu cầu về nhà ở phải dễ tìm thông tin, hiểu điều kiện, chuẩn bị hồ sơ và theo dõi kết quả. Thủ tục thuận tiện sẽ giúp người làm việc theo ca hoặc khó thu xếp thời gian bớt phải nghỉ làm để bổ sung giấy tờ. Sự minh bạch trong xét duyệt, quản lý cũng góp phần hạn chế trục lợi, bảo đảm nguồn lực hỗ trợ đến đúng đối tượng.
Thành công của chính sách nhà ở xã hội được đo bằng cuộc sống ổn định của những gia đình sau khi nhận nhà. Những người góp sức xây dựng thành phố xứng đáng có cơ hội an cư trên chính mảnh đất ấy. Đó là cách thành quả phát triển đến được với từng mái nhà.
TP.HCM duyệt dự án nhà ở xã hội lớn nhất từ trước đến nay: 192ha cho hơn 67.000 ngườiUBND TP.HCM vừa chấp thuận chủ trương đầu tư, giao chủ đầu tư thực hiện dự án khu nhà ở xã hội có quy mô lớn nhất đến nay tại xã Bà Điểm, với diện tích gần 192ha và 67.645 dân.