Nhà thờ Tin Lành đầu tiên ở Đà Lạt và 5.000 Tân Ước K’Ho

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Trước khi nhà thờ Tin Lành đầu tiên ở Đà Lạt khánh thành, nơi này đã có trường Kinh Thánh cho người K'Ho. Sau đó, tiếng K'Ho đi vào Kinh Thánh và Thánh ca.

Từ cách đây nửa thế kỷ, năm 1967, người K'Ho đã có thể đọc Tân Ước bằng chính tiếng của mình. Có 5.000 cuốn được in, 107 bài Thánh ca cũng đã được dịch và đặt lời. Tân Ước là phần Kinh Thánh kể về Chúa Jesus và những cộng đồng Tín hữu đầu tiên.

Để có những trang sách đó, câu chuyện đã bắt đầu gần một thế kỷ trước. Từ năm 1929, những tín hữu Tin Lành đầu tiên ở Đà Lạt đã sinh hoạt trong một căn nhà nhỏ trên đường Minh Mạng, nay là Trương Công Định. Một năm sau, K'Sol - người K'Ho biết ba thứ tiếng K'Ho, Pháp và Việt - cùng giáo sĩ Herbert Jackson và mục sư Nguyễn Văn Tầm tham gia xây dựng chữ viết, dịch Kinh Thánh và Thánh ca sang tiếng K'Ho. Đến năm 1938, tập san Ơn Gọi (The Call) đã nhắc đến "Moi Bible School" - Trường Kinh Thánh dành cho người Thượng. Bốn năm sau, nhà thờ Tin Lành đầu tiên được khánh thành trên ngọn đồi cạnh đường Hàm Nghi, nay là 72 Nguyễn Văn Trỗi.

Leo lên những bậc cấp rêu phong, trước mắt là một khối nhà mái chữ A dựng cao, mặt tiền màu kem, chính giữa có chữ "TIN LÀNH", trên đỉnh là cây thập giá. Vòm nhọn giật cấp tạo lực hút thị giác, dẫn ánh mắt người nhìn tập trung vào cửa chính. Bên trong, những sườn chữ A sơn trắng để lộ dưới mái, hai hàng ghế gỗ hướng về một cây thập tự phát sáng. Kiến trúc nhà thờ Tin Lành thường đơn giản, không tượng thánh, không ảnh tượng như nhà thờ Công giáo.

Nhà thờ Tin Lành đầu tiên ở Đà Lạt và 5.000 Tân Ước K’Ho- Ảnh 7. — Một góc nhà thờ Tin Lành

Nhưng công trình đang thấy hôm nay không phải tòa nhà năm 1942. Tấm ảnh tư liệu đen trắng cho thấy nhà thờ cũ là một nhà nguyện nhỏ, mái dốc, phía trước nhô ra một cổng vòm nhọn. Tường bên có các cửa sổ vòm nhọn xếp thành cặp. Hình dáng khác rõ rệt với khối mái chữ A hiện nay.

Công trình mới được khởi công năm 2011 và cung hiến năm 2012. Hội Thánh Tin Lành VN gọi rõ đây là "nhà thờ mới", không phải trùng tu giữ nguyên nhà thờ năm 1942. Bởi vậy, gọi công trình hiện nay là "nhà thờ Gothic năm 1942 còn nguyên" là một nhầm lẫn khá phổ biến.

Khởi nguồn từ điểm nhóm nhỏ trên đường Minh Mạng vào năm 1929, cộng đồng Tin Lành tại Đà Lạt đã nhanh chóng đặt nền móng cho công cuộc truyền giáo gắn liền với bản sắc địa phương. Ngay từ năm 1930, nhân sự bản địa K'Sol cùng giáo sĩ Herbert Jackson và mục sư Nguyễn Văn Tầm đã bắt tay xây dựng hệ thống chữ viết, phiên dịch Kinh Thánh và đặt lời 107 bài Thánh ca sang tiếng K'Ho. Đến năm 1967, dấu mốc văn hóa tín ngưỡng quan trọng được xác lập khi 5.000 cuốn Tân Ước bằng tiếng K'Ho chính thức được ấn hành rộng rãi. Song song với tiến trình ngôn ngữ, thiết chế tôn giáo cũng từng bước được định hình qua việc thành lập Trường Kinh Thánh dành cho người Thượng vào năm 1938. Bốn năm sau, nhà thờ Tin Lành đầu tiên tại Đà Lạt chính thức khánh thành tại vị trí số 72 Nguyễn Văn Trỗi hiện nay. Khác với diện mạo ban đầu của một nhà nguyện nhỏ xây dựng năm 1942, công trình hiện hữu là kết quả của đợt tái thiết quy mô lớn được khởi công năm 2011 và hoàn thành cung hiến năm 2012. Về mặt thị giác, giáo đường hiện đại mang cấu trúc mái chữ A vươn cao với tông màu kem trang nhã, kết hợp hài hòa âm hưởng nhà rông Tây Nguyên và phong cách thánh đường châu Âu. Không gian nội thất tuân thủ triệt để tinh thần giản lược của Tin Lành khi hoàn toàn không sử dụng tượng thánh hay tranh ảnh thờ phượng. Điểm nhấn trung tâm duy nhất bên trong giáo đường là cây thập tự tôn nghiêm, định hình nét kiến trúc thanh thoát và thuần khiết giữa lòng phố núi.