Nhạc AI ngày càng nhiều, nhưng chưa chắc có người nghe?

Nhạc AI đang được tạo ra nhiều hơn bao giờ hết, nhưng tốc độ sản xuất và mức độ được nghe lại cách nhau rất xa. 

Điều này cho thấy thách thức trước mắt của ngành âm nhạc có thể không chỉ là AI tạo ra nhạc hay đến đâu, mà là các nền tảng sẽ xử lý lượng nội dung khổng lồ này như thế nào.

Sony yêu cầu gỡ hơn 260.000 nhạc AI

Theo Financial Times, được Music Business Worldwide dẫn lại ngày 5-10, đến cuối tháng 9, Sony Music đã yêu cầu các nền tảng kỹ thuật số gỡ hơn 260.000 ca khúc AI giả mạo nghệ sĩ thuộc hãng.

Con số này gần gấp đôi mức hơn 135.000 ca khúc Sony yêu cầu gỡ vào cuối tháng 3. Tính trong sáu tháng, số yêu cầu tăng thêm hơn 125.000, tương đương trung bình hơn 20.000 yêu cầu mỗi tháng trong quý 2 và quý 3-2026.

Những nghệ sĩ bị mô phỏng gồm Harry Styles, Adele, Britney Spears, Queen và Michael Jackson. Sony mô tả đây là những sản phẩm AI giả giọng hoặc hình ảnh của nghệ sĩ mà không được cho phép, có nguy cơ khiến người hâm mộ hiểu nhầm nghệ sĩ thực sự tham gia vào ca khúc.

Tuy nhiên, 260.000 là số ca khúc Sony yêu cầu gỡ, không phải số ca khúc đã được xác nhận xóa khỏi các nền tảng.

Financial Times không cho biết bao nhiêu ca khúc trong số này thực sự đã bị gỡ, các nền tảng xử lý yêu cầu trong bao lâu hay Sony gửi yêu cầu đến những dịch vụ nào. Sony cũng thừa nhận việc ngăn những nội dung tương tự xuất hiện trở lại ngày càng khó khăn.

Đáng chú ý, con số của Sony chỉ phản ánh nhóm nội dung AI giả mạo nghệ sĩ của hãng, chứ không phải toàn bộ nhạc AI đang tồn tại trên các dịch vụ streaming.

AI tạo nhạc nhanh hơn tốc độ người nghe tiếp nhận

Tháng 6, Deezer ghi nhận trung bình gần 90.000 ca khúc hoàn toàn do AI tạo ra được tải lên mỗi ngày. Ở những ngày đạt đỉnh, số ca khúc này chiếm hơn 50% tổng lượng nhạc mới được đưa lên nền tảng.

Đây là mức tăng đáng kể chỉ trong vài tháng. Tháng 1, Deezer ghi nhận khoảng 60.000 ca khúc AI mỗi ngày, tương đương 39% lượng nhạc mới. Đến tháng 4, con số tăng lên gần 75.000 bài, chiếm khoảng 44%.

Nhưng khi chuyển từ lượng nhạc được tải lên sang lượng nhạc được nghe, tỉ lệ thay đổi hoàn toàn. Nhạc hoàn toàn do AI tạo ra hiện chỉ chiếm khoảng 1-3% tổng lượt nghe trên Deezer.

Sự chênh lệch này cho thấy lượng nhạc AI tăng nhanh nhưng chưa tạo ra lượng nghe tương ứng. Tuy nhiên, tỉ lệ lượt nghe thấp cũng chịu ảnh hưởng bởi cách Deezer phân phối nội dung: nền tảng không đưa nhạc hoàn toàn do AI tạo ra vào hệ thống đề xuất và playlist biên tập, đồng thời gắn nhãn để người dùng nhận biết.

Đáng chú ý, nhạc AI còn gắn với vấn đề gian lận lượt nghe. Deezer cho biết trong năm 2025, tới 85% lượt nghe của các ca khúc hoàn toàn do AI tạo ra được xác định là gian lận, so với khoảng 8% trên toàn bộ danh mục. Những lượt nghe này bị loại khỏi hệ thống tính tiền bản quyền.

Những kẻ gian lận có thể dùng AI để sản xuất hàng loạt ca khúc với chi phí thấp, sau đó sử dụng bot hoặc hệ thống tự động để tạo lượt phát nhằm hưởng tiền bản quyền.

Điều này khiến sự gia tăng của nhạc AI không đơn thuần là câu chuyện về số lượng ca khúc được tạo ra. Các nền tảng còn phải xác định đâu là nội dung AI được tạo và phát hành hợp lệ, đâu là nội dung giả mạo nghệ sĩ và đâu là lượt nghe được tạo ra nhằm trục lợi.

Với Sony, số yêu cầu gỡ tăng từ hơn 135.000 lên hơn 260.000 chỉ trong sáu tháng cho thấy các hãng đĩa đang phải xử lý ngày càng nhiều nội dung mô phỏng nghệ sĩ.

Với các nền tảng streaming, bài toán rộng hơn: vừa kiểm soát nội dung AI, vừa bảo đảm hệ thống đề xuất không bị lạm dụng, đồng thời bảo vệ dòng tiền bản quyền dành cho nghệ sĩ.

Nhìn từ những số liệu trên, AI đang làm nguồn cung âm nhạc tăng với tốc độ rất nhanh, nhưng chưa tạo ra tỉ trọng lượt nghe tương ứng. Và khi một phần lớn lượt nghe nhạc AI còn bị xác định là gian lận, câu hỏi của thị trường không chỉ là AI có thể tạo ra bao nhiêu bài hát, mà còn là bao nhiêu trong số đó thực sự có người nghe.

Số lượng ca khúc mới trên các nền tảng streaming tăng nhanh, kéo theo câu hỏi về khả năng những sản phẩm này được người nghe phát hiện và tiếp cận.