Nhạc sĩ Trần Xuân Tiến (1950-2026)
Ảnh: Gia đình cung cấp
Ngày 27.10, nhạc sĩ Trần Xuân Tiến qua đời tại nhà riêng ở TP.HCM, thọ 76 tuổi. Hai năm trước, khi biết mình mắc bệnh tim, ông đã sáng tác Trần Xuân Tiến xin chào như một lời từ biệt cuộc đời. Ca khúc mang giai điệu nhẹ nhàng, thể hiện tinh thần lạc quan và tâm thế bình thản của người nhạc sĩ trước sự ra đi.
Trần Xuân Tiến xin chào và tâm thế lạc quan trước sự ra đi
Hai năm trước, sau khi phát hiện mắc bệnh tim, nhạc sĩ Trần Xuân Tiến sáng tác ca khúc Trần Xuân Tiến xin chào như một lời chào gửi đến cuộc đời. Không mang màu sắc bi lụy, tác phẩm được viết theo điệu valse với giai điệu nhẹ nhàng, thể hiện cách đón nhận sự ra đi bình thản của ông.
Ngay từ những câu hát đầu tiên: "Tạm biệt Tổ quốc tôi. Tạm biệt gia đình tôi. Tạm biệt quê hương tôi. Và tạm biệt bạn bè yêu quý của tôi…", người nhạc sĩ đã gửi đến cuộc đời những lời chào chân thành, bình dị. Tình yêu dành cho gia đình, quê hương và những người thân thuộc được ông gửi gắm qua từng câu hát, không than thở hay nuối tiếc mà như một cuộc chia tay nhẹ nhàng sau hành trình sống nhiều yêu thương và cống hiến.
Những câu hát "Yêu lắm cuộc đời này, yêu lắm tiếng mẹ ru" hay "Cho tôi ôm hôn đất mẹ Quảng Ngãi yêu thương" cho thấy tình cảm sâu nặng ông dành cho gia đình, đất nước và quê hương. Hình ảnh "theo cánh chim trời, tôi bay xa mãi. Xuôi bến mơ về thăm bao cố nhân theo tiếng ca" cũng gợi một cuộc trở về trong tâm tưởng, nơi ông được gặp lại những người thân quen, ngắm nhìn miền đất đã gắn bó suốt cuộc đời.
Giờ đây, khi người nhạc sĩ đã thực sự đi xa, ca khúc được viết với tâm thế bình thản ấy trở thành lời nhắn gửi xúc động đến những người ở lại.
Nhạc sĩ Trần Xuân Tiến và con gái là nhạc sĩ Trần Xuân Mai Trâm
Ảnh: Gia đình cung cấp
Nhạc sĩ Trần Xuân Mai Trâm, con gái nhạc sĩ Trần Xuân Tiến, cho biết ông sáng tác ca khúc sau khi phát hiện mắc bệnh khoảng hai năm trước. Khi hoàn thành tác phẩm, ông từng đắn đo không biết nên chia sẻ với mọi người ngay lúc đó hay đợi đến khi mình qua đời mới công bố. Cuối cùng, với tính cách lạc quan, ông quyết định đăng tải ca khúc lên mạng xã hội để mọi người cùng nghe, bởi theo ông, niềm vui mới là điều quan trọng.
"Ba tôi vẫn thường nói về cái chết một cách rất tự nhiên, không né tránh hay xem đó là điều gì quá nặng nề. Ngay cả khi sáng tác ca khúc này, ba cũng giữ tinh thần vui vẻ", chị Mai Trâm chia sẻ.
Nhạc sĩ Trần Xuân Tiến hát ca khúc Ba Lý duyên tình do chính ông sáng tác
Sau khi cha qua đời, mỗi lần nghe lại Trần Xuân Tiến xin chào, nhạc sĩ Mai Trâm lại nhớ khoảng thời gian hai cha con cùng ngồi chỉnh sửa từng câu chữ, giai điệu để hoàn thiện tác phẩm.
Chị cũng thực hiện một MV cho ca khúc như cách lưu giữ sáng tác đặc biệt của cha. Với chị, bài hát không chỉ là lời chào gửi đến cuộc đời mà còn là kỷ niệm riêng của hai cha con, gắn với quãng thời gian ông chuẩn bị tâm thế cho hành trình cuối đời.
Là người tiếp nối hoạt động nghệ thuật và gắn bó với Nhà văn hóa Thanh Niên TP.HCM, nơi cha từng công tác, Mai Trâm cho biết điều chị trân trọng nhất ở ông chính là tinh thần lạc quan. Đây cũng là phẩm chất khiến ông được bạn bè, đồng nghiệp yêu quý. Ngay cả khi đối diện với cái chết, ông vẫn giữ thái độ bình thản, không lo lắng hay sợ hãi.
Bên cạnh tinh thần sống tích cực, những sáng tác thấm đẫm tình yêu quê hương, đất nước cũng là di sản mà nhạc sĩ để lại cho con gái. Mỗi lần nghe lại các ca khúc của cha, Mai Trâm cảm nhận rõ tình cảm ông dành cho quê hương Quảng Ngãi và TP.HCM, nơi ông gắn bó, có nhiều đóng góp cho hoạt động âm nhạc, văn hóa, văn nghệ. Đó cũng là điều khiến chị luôn tự hào khi nhớ về cha.
Một “cuốn từ điển sống” của âm nhạc
MC Quỳnh Hoa tiếc thương nhạc sĩ Trần Xuân Tiến, người được cô ví như “cuốn từ điển sống” của âm nhạc, luôn nhiệt tình chia sẻ kiến thức và đồng hành cùng các hoạt động văn nghệ dành cho thanh niên
Ảnh: NVCC
Nhạc sĩ Trần Xuân Tiến giao lưu với học sinh
Không chỉ được nhớ đến qua các sáng tác, nhạc sĩ Trần Xuân Tiến còn để lại tình cảm đẹp trong lòng đồng nghiệp bởi sự gần gũi, vui vẻ và vốn hiểu biết sâu rộng về âm nhạc. MC Quỳnh Hoa, Phó giám đốc Nhà văn hóa Thanh Niên TP.HCM, bày tỏ niềm tiếc thương khi nhớ lại những lần được ông hỗ trợ, chia sẻ thông tin về âm nhạc.
"Có lẽ sẽ khó tìm được một người vừa am hiểu lịch sử âm nhạc, hiểu tường tận các tác giả, tác phẩm, lại vừa có cách kể chuyện duyên dáng, hài hước như anh… Ngày xưa, cứ mỗi lần bí thông tin bài hát hay tác giả nào đó, mình lại gọi để hỏi anh. Anh chẳng khác nào một cuốn từ điển sống, luôn sẵn lòng chia sẻ kiến thức với mọi người", MC Quỳnh Hoa chia sẻ.
Theo MC Quỳnh Hoa, sự ra đi của nhạc sĩ Trần Xuân Tiến không chỉ để lại khoảng trống trong lòng những người thân thiết mà còn khiến các hoạt động văn nghệ dành cho thanh niên thành phố thiếu đi một người đồng hành giàu kinh nghiệm.
"Nhớ lắm những câu chuyện âm nhạc đầy kiến thức, những cách kể chuyện hóm hỉnh và sự nhiệt tình anh luôn dành cho mọi người. Cảm ơn anh vì những giá trị anh đã góp phần gìn giữ và lan tỏa. Mong anh an yên nơi xa", cô bày tỏ.
Nhạc sĩ của phong trào "Hát cho đồng bào tôi nghe"Nhạc sĩ Trần Xuân Tiến sinh năm 1950 tại Quảng Ngãi. Năm 1970, sau khi theo học tại Đại học Văn khoa Sài Gòn, ông tham gia Hội Sinh viên sáng tác thuộc Tổng hội Sinh viên Sài Gòn, sau đó làm Đoàn trưởng Đoàn Văn nghệ sinh viên - học sinh Sài Gòn, hoạt động cùng các nhạc sĩ Tôn Thất Lập, Trần Long Ẩn, Trương Quốc Khánh, Nguyễn Văn Sanh…Ông có nhiều sáng tác dành cho thanh niên, sinh viên và thiếu nhi như Tuổi trẻ 20, Hành khúc sinh viên, Tuổi trẻ miền Đông, Thành phố Bác Hồ, thành phố của em…Trong quá trình hoạt động nghệ thuật và công tác, ông từng giữ chức Trưởng ban Văn nghệ Đài Tiếng nói nhân dân TP.HCM, Trưởng phòng Văn hóa văn nghệ, Ban Tuyên giáo Thành ủy TP.HCM. Ông được trao Huy hiệu 40 năm tuổi Đảng.