'Nhắm mắt cũng đỗ' đại học Mỹ

Eden Johnson, học sinh lớp 12 ở Mỹ, bất ngờ nhận thư mời nhập học từ Đại học Fort Valley State, bang Georgia, dù chưa từng nộp hồ sơ vào trường. Nữ sinh cũng không phải trải qua những vòng kiểm tra căng thẳng thường thấy, bởi trước đó em chỉ tham gia một chương trình hè do trường tổ chức. Trong lúc đã chuẩn bị danh sách khoảng 20 đại học để đăng ký theo cách truyền thống, Eden nhận tấm vé sớm và cảm thấy tự tin hơn về năng lực của mình. “Được một nơi nào đó chào đón thực sự là cảm giác tuyệt vời”, Eden chia sẻ, sau khi biết cánh cửa đại học có thể mở ra đơn giản đến vậy. Theo The Wall Street Journal, ngày càng nhiều đại học Mỹ đang sử dụng hình thức xét tuyển trực tiếp để chủ động tìm kiếm sinh viên mới. Cách làm này giúp học sinh giảm nhiều áp lực, vì các em không phải viết bài luận, kể về hoạt động ngoại khóa hoặc nộp điểm SAT, ACT. Ứng viên thường chỉ cần hoàn thành một biểu mẫu ngắn, gửi kèm học bạ, sau đó chờ trường xem xét dựa trên những thông tin cơ bản. Chandra Scott, giám đốc điều hành tổ chức Alabama Possible, mô tả quy trình này đơn giản đến mức học sinh gần như có thể thực hiện mà không gặp trở ngại. Sau khi đủ điều kiện, thư mời nhập học được gửi tự động, dù trường vẫn có quyền hủy kết quả nếu điểm số năm cuối của học sinh giảm nghiêm trọng. Angel Perez, Tổng giám đốc Hiệp hội tư vấn tuyển sinh đại học Mỹ, nhận định xét tuyển trực tiếp đang mở thêm cơ hội cho nhiều học sinh vốn ít tiếp cận đại học. Dữ liệu từ nền tảng Niche cho thấy sinh viên da màu và những người đầu tiên trong gia đình học đại học thuộc nhóm hưởng lợi rõ rệt nhất. Với các em, lời mời chủ động từ trường có thể xóa bớt cảm giác tự ti, đồng thời khiến lựa chọn đại học trở nên gần gũi hơn. Các trường cũng hưởng lợi, vì họ có thể tiếp cận những học sinh chưa từng biết đến mình hoặc chưa từng nghĩ đến việc đăng ký. Lợi ích ấy càng đáng chú ý khi giáo dục đại học Mỹ đối mặt tình trạng nguồn tuyển sinh suy giảm, thường được gọi là “vực thẳm nhân khẩu học”. Theo dự báo của Cục Thống kê Dân số quốc gia, số người 18 tuổi vào năm 2039 sẽ thấp hơn hiện nay khoảng 650.000 người. Số sinh viên nhập học giảm có thể khiến một số đại học không còn đủ nguồn thu để duy trì hoạt động, theo BBC, đặc biệt với những trường kém nổi tiếng. Karlyn Crowley, Hiệu trưởng Đại học Kalamazoo ở bang Michigan, nói các trường không thể tiếp tục ngồi chờ học sinh tự tìm đến trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt. Vì vậy, xét tuyển trực tiếp trở thành cách để các đại học chủ động giới thiệu mình, thay vì chỉ dựa vào thương hiệu hoặc vị trí địa lý. Jenny Rickard, giám đốc điều hành hệ thống Common App, cho biết số trường áp dụng cách tuyển này đã tăng hơn gấp ba lần kể từ năm học 2023-2024. Hiện hình thức này chiếm khoảng một phần năm số trường trên hệ thống Common App và đã xuất hiện tại 15 bang của Mỹ. Đại học Jacksonville State là ví dụ đáng chú ý, khi trường nhận khoảng 2.000 hồ sơ từ khu vực phía nam và phía tây bang, thay vì chủ yếu tuyển sinh quanh các hạt lân cận. Tuy nhiên, gửi thư mời chỉ là bước đầu, còn thuyết phục ứng viên thực sự nhập học mới là thử thách lớn hơn đối với các trường. Ryan Fewins-Bliss, Giám đốc điều hành Mạng lưới hỗ trợ tiếp cận của Đại học Michigan, cho rằng minh bạch chi phí ngay từ đầu là cách thu hút hiệu quả nhất. Dù vậy, một số người phản đối vì lo lời mời dồn dập khiến quy trình tuyển sinh thêm rối rắm, trong khi các khoản cam kết tài chính đôi khi chưa được nói rõ.