Phát hiện sớm nguy cơ ung thư nhờ công nghệ
GS.TS Đào Văn Long, Chủ tịch Hội đồng sáng lập Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa, Gan mật, cho biết tại Hội nghị “Cập nhật các tiến bộ mới trong quản lý bệnh tiêu hóa và gan mật”, diễn ra sáng 25/10, phương pháp đa nhiệm có khả năng tự động phát hiện và phân loại tổn thương từ luồng video nội soi đường tiêu hóa trên.
Phương pháp này hỗ trợ phát hiện 5 nhóm tổn thương, gồm viêm thực quản trào ngược, ung thư thực quản, ung thư dạ dày, viêm dạ dày và loét hành tá tràng.
Theo GS Long, phát hiện sớm ung thư luôn là một trong những mục tiêu quan trọng của y học. Đặc biệt, đối với ung thư đường tiêu hóa, nếu phát hiện ở giai đoạn phù hợp, nhiều tổn thương có thể được cắt bỏ hoàn toàn qua nội soi mà người bệnh không cần trải qua phẫu thuật hoặc hóa trị.
Trước đây, các hệ thống nội soi có độ phân giải thấp, khả năng quan sát và phóng đại hình ảnh còn hạn chế. Khi phát hiện tổn thương nghi ngờ, bác sĩ thường phải tiến hành sinh thiết để có thêm cơ sở chẩn đoán.
Ngày nay, sự phát triển của các hệ thống nội soi độ phân giải cao, công nghệ nhuộm màu ảo, phóng đại hình ảnh và các chế độ ánh sáng đặc biệt đã giúp bác sĩ nhận diện rõ hơn những bất thường của niêm mạc đường tiêu hóa.
Các bác sĩ thực hiện nội soi tiêu hóa cho người bệnh (Ảnh: B.L).
"Khi quan sát thấy vùng niêm mạc nghi ngờ, bác sĩ có thể sử dụng chế độ ánh sáng chuyên biệt kết hợp phóng đại để đánh giá cấu trúc bề mặt, đặc điểm tổn thương, từ đó đưa ra nhận định và lựa chọn phương pháp xử trí phù hợp.
Đặc biệt, ứng dụng trí tuệ nhân tạo có thể giúp nâng cao độ chính xác, độ nhạy, độ đặc hiệu trong phát hiện tổn thương, rút ngắn thời gian nhận diện và giảm sự phụ thuộc vào kinh nghiệm của từng bác sĩ nội soi”, GS Long chia sẻ.
Trong khuôn khổ đề tài cấp nhà nước về chuyển đổi số trong lĩnh vực tiêu hóa, gan mật, nhóm nghiên cứu phát triển thuật toán AI hỗ trợ phát hiện và phân loại tổn thương trên hình ảnh nội soi. Phương pháp đã được Cục Sở hữu trí tuệ, Bộ Khoa học và Công nghệ cấp bằng độc quyền sáng chế vào tháng 5 vừa qua.
Kết quả bước đầu đã được ứng dụng tại một số cơ sở y tế. Qua quá trình sử dụng và so sánh với một số hệ thống trí tuệ nhân tạo thương mại quốc tế, nhóm nghiên cứu ghi nhận những kết quả tích cực về độ chính xác, độ trễ xử lý hình ảnh và mức độ hài lòng của bác sĩ.
Tuy nhiên, việc đưa sản phẩm nghiên cứu vào ứng dụng rộng rãi vẫn còn nhiều khó khăn.
Nghiên cứu dấu ấn sinh học trong nước tiểu để phát hiện ung thư gan
Tại sự kiện, PGS.TS Đào Việt Hằng, Giám đốc Trung tâm Nội soi, Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, Viện Nghiên cứu và Đào tạo Tiêu hóa, Gan mật, chia sẻ, hướng nghiên cứu phát hiện DNA khối u lưu hành trong nước tiểu do Viện tiến hành đang được kỳ vọng hỗ trợ phát hiện ung thư gan giai đoạn sớm, nhất là ở những bệnh nhân có AFP âm tính.
PGS Hằng kỳ vọng thông qua đề tài nghiên cứu sẽ chứng minh giá trị của dấu ấn sinh học mới, đồng thời góp phần giảm chi phí xét nghiệm. Khi đó, nếu được ứng dụng rộng rãi, người bệnh ung thư gan tại Việt Nam sẽ có thêm cơ hội tiếp cận những tiến bộ của y học hiện đại.
PGS Hằng cho biết, hội nghị quy tụ nhiều chuyên gia, nhà khoa học: chuyên gia Chen-Shuan Chung (Đài Loan, Trung Quốc), Tomoaki Matsumura (Nhật Bản), Alex Leow và Chuah Kee Huat (Malaysia), Yuen Man Fung (Hồng Kông, Trung Quốc), Ying-Hsiu Su (Hoa Kỳ) cùng các chuyên gia Việt Nam và hàng trăm bác sĩ, giảng viên, học viên trong lĩnh vực tiêu hóa, gan mật.
Hội nghị tập trung cập nhật những tiến bộ trong nội soi can thiệp, quản lý bệnh viêm ruột, viêm gan B, hội chứng ruột kích thích và các dấu ấn sinh học mới trong phát hiện ung thư gan; đồng thời thúc đẩy hợp tác nghiên cứu, chuyển giao công nghệ và ứng dụng các thành tựu khoa học vào thực tiễn điều trị.