Nhiều quy định mới trong đào tạo giáo viên trình độ đại học

Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa ban hành quyết định quy định Chuẩn chương trình đào tạo nhóm ngành Đào tạo giáo viên trình độ đại học. Văn bản đặt ra nhiều yêu cầu nhằm chuẩn hóa chất lượng đội ngũ giáo viên, trong đó nhấn mạnh chuẩn đầu ra, năng lực số, ngoại ngữ, đội ngũ giảng viên và thực hành sư phạm.

Sinh viên sư phạm phải được trang bị năng lực sử dụng AI

Theo chuẩn mới, chương trình đào tạo giáo viên trình độ đại học có thời gian chuẩn là 4 năm với khối lượng học tập tối thiểu 125 tín chỉ (không bao gồm giáo dục thể chất, quốc phòng - an ninh).

Trong đó, thành phần nghiệp vụ sư phạm chiếm ít nhất 30 tín chỉ (riêng nội dung rèn luyện nghiệp vụ, thực hành và thực tập sư phạm chiếm ít nhất 12 tín chỉ). Đặc biệt, nội dung thực hành, thực tập tại các cơ sở giáo dục đóng vai trò trọng tâm với thời lượng tối thiểu 8 tín chỉ.

Về ngoại ngữ, sinh viên sư phạm khi tốt nghiệp phải đạt tối thiểu bậc 3 theo Khung năng lực ngoại ngữ dùng cho Việt Nam, trừ chương trình có yêu cầu cao hơn. Riêng ngành Sư phạm tiếng nước ngoài, sinh viên phải đạt tối thiểu bậc 5 đối với ngoại ngữ chính và bậc 3 đối với ngoại ngữ phụ.

Một trong những điểm mới đáng chú ý là yêu cầu tích hợp xuyên suốt nội dung về ứng dụng trí tuệ nhân tạo. Bộ GD&ĐT yêu cầu, các cơ sở đào tạo giáo viên phải rà soát, xây dựng yêu cầu về năng lực số trong chuẩn đầu ra từng chương trình, trên cơ sở tham chiếu Khung năng lực số cho người học do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành.

Nội dung ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), bao gồm AI tạo sinh, phải được tích hợp xuyên suốt chương trình, gắn với thực hành sư phạm số. Sinh viên được rèn luyện khả năng lựa chọn, sử dụng và kiểm chứng kết quả do AI tạo ra trong xây dựng học liệu, tổ chức dạy học, kiểm tra và đánh giá.

Việc sử dụng AI phải bảo đảm nguyên tắc đạo đức, an toàn, tôn trọng quyền riêng tư và bảo vệ dữ liệu cá nhân. Người dạy có trách nhiệm kiểm chứng kết quả AI trước khi sử dụng trong các quyết định giáo dục có ảnh hưởng đến người học.

Tăng yêu cầu về giảng viên, thời lượng thực hành sư phạm

Bên cạnh đó, chuẩn mới cũng siết chặt các tiêu chí về đội ngũ giảng viên cơ hữu tại các cơ sở đào tạo giáo viên.

Chuẩn quy định giảng viên toàn thời gian có trình độ tiến sĩ phải trực tiếp giảng dạy ít nhất 60% tổng khối lượng học tập thuộc khối kiến thức cơ sở ngành, kiến thức ngành và kiến thức chuyên sâu.

Đối với thành phần nghiệp vụ sư phạm, ít nhất 50% số giảng viên trực tiếp giảng dạy phải có trình độ tiến sĩ và chuyên môn phù hợp với học phần được phân công.

Mỗi chương trình phải có ít nhất một giảng viên cơ hữu trình độ tiến sĩ, chuyên ngành phù hợp, có tối thiểu 5 năm kinh nghiệm quản lý đào tạo hoặc giảng dạy đại học, chịu trách nhiệm chủ trì xây dựng và tổ chức thực hiện chương trình.

Để chủ trì giảng dạy, chương trình phải có ít nhất 5 giảng viên cơ hữu hoặc đồng cơ hữu trình độ tiến sĩ, chuyên môn phù hợp, trong đó tối thiểu 2 người thuộc lĩnh vực khoa học giáo dục. Sau 3 năm kể từ ngày ban hành chuẩn, số lượng tiến sĩ cơ hữu, đồng cơ hữu chủ trì giảng dạy chương trình phải đạt ít nhất 7 người.

Đối với yêu cầu riêng của 12 ngành sư phạm chủ chốt (như toán, ngữ văn, lịch sử, địa lý, vật lý, hóa học, sinh học, khoa học tự nhiên...), có ít nhất 40% giảng viên thực hiện thành phần nghiệp vụ sư phạm phải từng có tối thiểu 5 năm giảng dạy ở trường phổ thông, hoặc trực tiếp tham gia bồi dưỡng giáo viên, biên soạn, thẩm định chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa.

Đồng thời, 100% giảng viên giảng dạy nghiệp vụ sư phạm và phương pháp dạy học bộ môn bắt buộc phải cập nhật thực tiễn giáo dục với tối thiểu 100 giờ hoạt động thực tế tại trường phổ thông trong mỗi chu kỳ 3 năm.

Bộ GD&ĐT cũng lưu ý, các chương trình đào tạo mở mới sau khi văn bản có hiệu lực phải thực hiện theo chuẩn mới. Đối với các chương trình đã được ban hành trước đó, các cơ sở đào tạo đại học có trách nhiệm hoàn thành việc rà soát, cập nhật chương trình đào tạo để đáp ứng đầy đủ các tiêu chí trong thời hạn 24 tháng kể từ ngày quyết định có hiệu lực thi hành.